Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Üzeyir Hacıbəylinin ölümündən 70 il ötür - VİDEO

Üzeyir Hacıbəylinin ölümündən 70 il ötür - VİDEO
   197 dəfə oxunub

Noyabrın 23-də görkəmli bəstəkar, Azərbaycan bəstəkarlıq məktəbinin yaradıcısı, musiqişünas-alim, publisist, dramaturq, pedaqoq və ictimai xadim Üzeyir Hacıbəylinin (1885-1948) vəfatının 70 ili tamam olur.
Üzeyir Hacıbəyli bəstəkar, alim, yazıçı, publisist, ictimai və siyasi xadim kimi çoxşaxəli fəaliyyəti ilə yanaşı, Şərqdə ilk operanın banisi kimi də məşhurdur. Məhz onun fədakar əməyi sayəsində Azərbaycan milli opera sənətinin tarixi Üzeyir Hacıbəylinin 107 il bundan öncə tamaşaya qoyulan “Leyli və Məcnun” operası ilə başlandı. Operanın ilk dirijoru Əbdürrəhim bəy Haqverdiyev, rejissoru Hüseyn Ərəblinski olub, Məcnun rolunda Hüseynqulu Sarabski, Leyli rolunda isə aşpaz şagirdi Əbdürrəhim Fərəcov çıxış ediblər. İlk tamaşa 1908-ci il yanvarın 12-də (25-də) Bakıda Hacı Zeynalabdin Tağıyevin teatrında oynanılıb.

Dahi Azərbaycan şairi Məhəmməd Füzulinin eyniadlı poeması əsasında hazırlanmış “Leyli və Məcnun” yalnız Azərbaycanın deyil, həm də Şərqin ilk operasıdır. Biz fəxr edirik ki, qoca Şərqin opera tarixi məhz bu gündən başlanıb. Bu şərəfli salnamədə ilk ad 22 yaşlı bəstəkar Üzeyir Hacıbəylinin ölməz ismidir.


İlk operanın uğurlarından ruhlanan Üzeyir bəy bir-birinin ardınca “Şeyx Sənan” (1909), “Rüstəm və Söhrab” (1910), “Şah Abbas və Xurşidbanu”, “Əsli və Kərəm” (1912), “Harun və Leyla” (1915) kimi milli operalar yazdı.

Üzeyir Hacıbəyli yaradıcılığının kulminasiya mərhələsi “Koroğlu” operası oldu. “Koroğlu” təkcə Azərbaycan mədəniyyətində deyil, dünya operalarının sırasında əzəmətlə dayanan parlaq nümunələrdən birinə çevrildi. “Koroğlu” operası Moskva tamaşaçılarını da məftun etmişdi. Taleyi uğurlu gətirmiş bu nəhəng əsər keçmiş sovet respublikalarının opera və balet teatrlarında dəfələrlə göstərilib.

Üzeyir Hacıbəylinin “Füruzə” adlı yarımçıq qalmış bir operası da olub. Xalq rəvayətləri əsasında hazırlanan bu operanın musiqi parçaları arasında “Füruzə”nin ariyası xüsusilə diqqətəlayiqdir. Bəlkə elə buna görədir ki, opera yarımçıq qalsa da, ariya uzun illər müğənnilər tərəfindən məharətlə ifa edilib.

Şərqdə ilk operetta janrının yaranması da Üzeyir Hacıbəylinin adı ilə bağlıdır. Dahi bəstəkarın ilk musiqili komediyası üç pərdədən ibarət “Ər və arvad”dır. Bu əsər Azərbaycanda musiqili komediyanın ilk nümunəsidir. Əsərin ilk tamaşası 1910-cu ildə olub. Rollarda H.Sarabski (Mərcan bəy), Ə.Ağdamski (Minnət xanım) və başqaları çıxış ediblər.

Müəllifin ikinci musiqili komediyası “O olmasın, bu olsun”dur. Əsərin ilk tamaşası 1911-ci ilin aprelində Bakıda olub. Sonralar musiqili komediya müxtəlif dillərə tərcümə olunaraq səhnələşdirilib.

Dahi bəstəkarın üçüncü və sonuncu musiqili komediyası “Arşın mal alan”dır. Bu operetta 70-ə yaxın xarici dilə tərcümə edilib, 100-dən çox teatrın səhnəsində oynanılıb. “Arşın mal alan” beş dəfə ekranlaşdırılıb, dəfələrlə qrammofon valına yazılıb. Bu musiqili komediya əsasında ilk bədii film 1916-cı ildə çəkilib. Bu, səssiz film olub.

Üzeyir Hacıbəylinin ədəbi irsi çox zəngin və qiymətlidir. Bütün ömrü boyu Azərbaycan mədəniyyətinə, musiqisinə xidmət edən bu unudulmaz şəxsiyyət 300-dən çox xalq mahnısını nota salıb, marş, kantata, fantaziya, mahnı və romanslar, kamera və xor əsərləri yazıb. Maraqlıdır ki, həm Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin, həm də sovet Azərbaycanının himnləri dahi sənətkara məxsus olub. Sevinirik ki, müstəqilliyimizi qazandıqdan sonra millətimizə azadlıq şərafəti çatdıran o ilk himni biz bu gün yenə də məhəbbətlə səsləndiririk.

Üzeyir Hacıbəyli təkcə musiqi bəstələmirdi, həm də xalq musiqisinin nəzəri əsaslarını gələcək nəslə çatdırmaq üçün müxtəlif vəsaitlər hazırlayırdı. 1945-ci ildə nəşr edilmiş “Azərbaycan xalq musiqisinin əsasları” adlı elmi əsəri Üzeyir Hacıbəylinin musiqişünas-alim olaraq mükəmməl fəaliyyətinin yadigarı kimi bu gün də musiqi dərsliyi kimi istifadə edilir.

Üzeyir Hacıbəyli 1948-ci ilin noyabrında 63 yaşında dünyasını dəyişib, Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

ATV.az

BUNU DA OXU

Yeni qiymətləndirmə modelləri tətbiq olunur
Dubayda turistlərə pulsuz sim-kartlar veriləcək
Sarri "Yuventus"da - Üç ilinə 18 milyon avro qazanacaq
İlqar Xəyal da boşananlar sırasında
Qarabağ Ermənistan ərazisi kimi göstərilib - "Ural hava yolları"ndan təxribat
Xəbər lenti

Yeni qiymətləndirmə modelləri tətbiq olunur
23:55 17.06.2019

Pompeodan İranla bağlı bəyanat: “ABŞ müharibə etmək fikrində deyil”
23:37 17.06.2019

Mətanət Əliverdiyeva: - "Diqqətli olun, o, mən deyiləm"
23:18 17.06.2019

Sabah hava necə olacaq ?
23:00 17.06.2019

Astarada çətənə yetişdirənlər saxlanıldı - FOTOLAR
22:40 17.06.2019

Cavan Zeynallı yeni bağ evi tikdirir
22:22 17.06.2019

Safurə valideynlərinin şəklini paylaşdı - FOTOLAR
22:06 17.06.2019

Azərbaycan-Qətər əməkdaşlığının genişləndirilməsi imkanları müzakirə olunub
21:50 17.06.2019

Nadir Qafarzadə Nura Suriyə: "Sənin nə işinə qalıb?" - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
21:32 17.06.2019

Gənc qızı evdən qaçmağa nə vadar etdi? - "Bizimləsən"-də - VİDEO - FOTOLAR
21:15 17.06.2019

Bakı və Gəncə üzrə daha 28 məktəb “Rəqəmsal bacarıqlar”layihəsinə cəlb edilib
20:55 17.06.2019

Çingiz Əhmədov haqqında bilmədiklərimiz - "Şou ATV"-də - VİDEO
20:36 17.06.2019

Oksana Rəsulova:"Hər zaman məni anlamağa çalışan, yanımda olan" - FOTOLAR
20:17 17.06.2019

Fransadan ermənilərə daha bir zərbə - Separatçılarla imzalanmış daha dörd xartiya ləğv edildi - VİDEO
19:59 17.06.2019

“Mercedes” betona çırpılıb - Sürücü dünyasını dəyişib
19:40 17.06.2019

Bakıda turizm təşkilatının sessiyası başlayıb - Tədbirə 40-dan çox ölkədən nümayəndə qatılacaq
19:30 17.06.2019

İki ölkə qaranlığa qərq oldu - Enerji verilişi hələ də tam bərpa olunmayıb
19:19 17.06.2019

Dubayda turistlərə pulsuz sim-kartlar veriləcək
19:02 17.06.2019

Azərbaycanı II Avropa Oyunlarında təmsil edəcək boksçuların adları müəyyənləşib
18:45 17.06.2019

Oğru aptekdə “iş başında” yaxalandı - Sumqayıtda - FOTOLAR
18:23 17.06.2019

İstanbulun mərkəzində çeçenlər arasında atışma baş verib - Yaralılar var ...
18:05 17.06.2019

Ərizə qəbulu davam edir - 714 kollec məzunu ərizəsini təsdiqləyib
17:44 17.06.2019

Dünya ulduzu həbs edilə bilər - FOTOLAR
17:27 17.06.2019

Sarri "Yuventus"da - Üç ilinə 18 milyon avro qazanacaq
17:08 17.06.2019

Lənkəran çayından meyit tapılıb
16:50 17.06.2019

İlqar Xəyal da boşananlar sırasında
16:50 17.06.2019

Qarabağ Ermənistan ərazisi kimi göstərilib - "Ural hava yolları"ndan təxribat
16:31 17.06.2019

Demet restoranda ödədiyi hesaba üsyan etdi - FOTOLAR
16:08 17.06.2019

Lalə Məmmədova: "Özümü arada sığallayıram "
15:50 17.06.2019

Qəbul imtahanlarının suallarının sızdırılmasında təqsirləndirilən şəxs həbs edilib - Macarıstanda
15:29 17.06.2019

Monika Belluççinin 14 yaşlı qızı - FOTOLAR
15:09 17.06.2019

Tarkan övladı ilə - FOTOLAR
14:54 17.06.2019

17 İyunda tarixdə nələr baş verib? - Bunları bilirdinizmi?
14:35 17.06.2019

Böyük Kəsikdə qətllər törətmiş Elvin Süleymanovun görüntüləri - ÖZƏL - FOTOLAR
14:17 17.06.2019

Amerika kubokunda ilk tur yekunlaşır - Uruqvay Ekvadoru məğlub etdi
14:12 17.06.2019

VII Muğam Müsabiqəsinin qalibləri bəlli oldu
13:51 17.06.2019

Bodrum sahillərində qeyri-leqal köçkünləri daşıyan qayıq batıb
13:33 17.06.2019

Baş Prokurorluq və DİN Ağstafada bazarda 4 nəfərin qətli ilə bağlı rəsmi məlumat yayıb
13:16 17.06.2019

ATV telekanalının AÇIQLAMASI
12:58 17.06.2019

Nigeriyada 34 nəfər qətlə yetirilib - Naməlum silahlılar kəndlərə hücum edib
12:31 17.06.2019

Zerrin Özer 61 yaşında ərə getdi
12:12 17.06.2019

Fransaya güclü dolu yağıb, 10 nəfər xəsarət alıb
11:54 17.06.2019

Röya onlara dəstək çıxdı? - FOTOLAR
11:35 17.06.2019

Yada düşər xatirələr. 2003-cü il. - Könül Kərimova- Namiq Qaraçuxurlu. "Cavanıq səhvi" - VİDEO
11:18 17.06.2019

Aqstafada atışma - 4 nəfər həlak olub. - Keçmiş məhkum qardaşlar qətllər törətdi - ÖZƏL - FOTOLAR
11:11 17.06.2019

Beynəlxalq İnformatika Olimpiadasında ölkəmizi təmsil edəcək komandaların sayı müəyyənləşib
11:01 17.06.2019

Elton atasını itirdi
10:42 17.06.2019

Bəzi təyinatlı torpaqlar ayrılarkən tikintiyə rəyin verilməsi üçün xidmət haqqı ödəniləcək
10:35 17.06.2019

Daha 600 sakinə çıxarış təqdim olunacaq - 22 çoxmənzilli binanın istismarına icazə verilib
10:19 17.06.2019

9-cu sinif şagirdlərinin buraxılış imtahanlarının cavabları nə vaxt müəyyən olunacaq?
10:00 17.06.2019

Vəfa Şərifova "Zaurla Günaydın"-da - "Eyni " - VİDEO
14:44 16.06.2019

305 min hektarda taxıl biçilib - 922 min tondan artıq məhsul tədarük olunub
13:44 16.06.2019

Avtomobil yolunun kənarında meyit tapılıb - Tovuzda - FOTOLAR
13:00 16.06.2019

4 aya turizmdən 319 milyon dollar gəlir əldə olunub
12:02 16.06.2019

Milli qəhrəmanın ailəsinə mənzil verildi - VİDEO
11:30 16.06.2019

Qubada yenidənqurma işləri davam edir - VİDEO
10:45 16.06.2019

Milli Qurtuluş Günü qeyd edilir - “Ulu Öndər 10 ildə 100 ilin işini gördü” - VİDEO
10:06 16.06.2019

Müstəqillik tarixinin önəmli səhifəsi - VİDEO
23:45 15.06.2019

Könül Kərimova "Zaurla Günaydın"-da - "Sevgi mələyim " - VİDEO
23:30 15.06.2019

Oksanadan seksual pozlar - FOTOLAR
23:12 15.06.2019

Ümid edirik ki, 6-cı xartiya da ləğv olunacaq” - Fransalı sabiq deputat məhkəmənin qərarını şərh etdi - VİDEO
22:59 15.06.2019

Qarabağ həqiqətləri dünyaya yayılacaq - "Google” şirkəti ilə əməkdaşlıq müqaviləsi imzalandı
22:46 15.06.2019

Bazar günü havanın temperaturu 35 dərəcə olacaq - Dəniz suyunun temperaturu 24 dərəcə təşkil edəcək
22:29 15.06.2019

Türkiyədə ərazi münaqişəsi 6 nəfərin ölümüylə nəticələnib
22:10 15.06.2019

Daha bir kənd qazla təmin edildi - Ağcabədinin 4 yeni massivində işlər yekunlaşıb
21:50 15.06.2019

Turistlərin qaldığı mənzildən 3000 manat pul və mobil telefon oğurlayan qadın saxlanılıb
21:32 15.06.2019

Oynaqlardan səs gəlməsi hansı xəstəliklərin əlamətidir?
21:16 15.06.2019

Folklor İnstitutunda işləmək istəyənlərin nəzərinə - Vakant yerlər var
20:58 15.06.2019

Slovakiya tarixində ilk qadın prezident kimdir? - FOTOLAR
20:58 15.06.2019

10 самых КРЕАТИВНЫХ пенальти в истории футбола - VİDEO
20:40 15.06.2019

Vəfa Şərifova "Zaurla Günaydın"-da - "Bəlkədə doymusan məndən" - VİDEO
20:20 15.06.2019

Əvvələr məhkum olmuş gənclər azadlığa çıxandan sonra oğurluq etdilər - Gəncədə - FOTOLAR
20:02 15.06.2019

Ani Lorak ilk dəfə sevgilisinin üzünü göstərdi - FOTOLAR
19:45 15.06.2019

Рамиль Шейдаев поделился этим воспоминаем о Баку - VİDEO
19:29 15.06.2019

Ramazan ayından sonra qızıl və gümüş bazarında bahalaşma
19:10 15.06.2019

Keniyada partlayış - 8 polis həlak oldu
18:48 15.06.2019

Məşhur aktyor üçüncü dəfə evləndi - FOTOLAR
18:30 15.06.2019

Vasif Məhərrəmli "Zaurla Günaydın"-da - "Səni unuda bilmirəm" - VİDEO
18:10 15.06.2019

Ötən gün 31 nəfər saxlanılıb
17:43 15.06.2019

İyunun 23-də iki ixtisas qrupu üzrə ali məktəblərə imtahan keçiriləcək
17:25 15.06.2019

Bütün xəbərlər