Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

“Bizim Don Kixot” kuklalarla

“Bizim Don Kixot” kuklalarla
   188 dəfə oxunub

Bu yaxınlarda A.Şaiq adına Dövlət Kukla Teatrında mərhum dramaturq Rəhman Əlizadənin “Bizim Don Kixot” əsəri əsasında hazırlanmış eyniadlı tamaşa nümayiş olundu. Artıq dörd əsrdir ki, bəşəriyyət Migel de Servantesin Don Kixot obrazı haqqında düşünür. Don Kixot müdrikdir, ya ağılsız? Amerikalı yazıçı Folkner Don Kixotu “...əbədiyaşar, qəmli və komik obraz...”adlandırıb. Yazıçı fikrini davam etdirərək bu qəmli obrazı belə xarakterizə edib: “Don Kixot köməyə ehtiyacı olmayan insanlara yardım etməyə çalışaraq, özünü gülünc vəziyyətə salır. Yardımsevərlik insan qəlbinin ən gözəl xüsusiyyətidir.” Mən Don Kixot obrazını “ağıllı dəli” hesab etmişəm və həmişə bu əsər əlimə keçəndə vərəqləyib, xoşuma gələn, az qala əzbər bildiyim hissələri sevə-sevə oxumuşam. Mən R.Əlizadənin “Don Kixot”un ilk versiyası ilə tanış idim. Rəhman Əlizadə bu əsəri İlham Namiq Kamalın “İlham” miniatür teatrı üçün yazmışdı. Əsər bu teatrda İlham Namiq Kamalın ifasında oynanmış və uğur qazanmışdı. İndi isə, mən bu əsərin tam yenidən Kukla teatrı üçün işlənmiş versiyasına baxacaqdım. Tamaşadan aldığım təəssüratları oxucularla bölüşmək istəyirəm.

Beləliklə, Rəhman Əlizadənin “Bizim Don Kixot” tamaşasının quruluşçu rejissoru Əməkdar artist Qurban Məsimov, bəstəkarı Əməkdar artist Vüqar Camalzadə, rəssamı İqbal Əliyev, baş rolun ifaçısı, Xalq artisti “Şöhrət” ordenli, bu yaxınlarda 70 illik yubileyini qeyd etdiyimiz, sevimli aktyorumuz İlham Namiq Kamaldır. O, Kukla tamaşasında yeganə canlı aktyordur. Bu tamaşanı bir aktyorun teatrı da adlandırmaq olar. Digər personajlar Sanço Panso, Dulsineya, Hamlet, onun atası və sair obrazlar kuklalardır. Kukla obrazlarını aktyorlar Cavid İbrahimov, Aygül Anayeva, Araz Həsənov və Adil Dəmirov canlandırırlar. “Bizim Don Kixot” kukla tamaşasında tamaşaçını ilk cəlb edən rəngarəng tərtibat, kostyumlar və əlbət ki, baxımlı kuklalardır. Burada forma və rənglər mütənasibliyi dəqiq tapılmalı, baxımlılıq və cəlbedicilik vacib olmalıdır. Xırda bir cizgi, adi kimi görünən rəng qarışığı belə yüksək peşəkarlıqdan xəbər verməlidir. “Bizim Don Kixot” tamaşasında quruluşçu rejissorun maraqlı yozumunda rəssam İqbal Əliyev ecazkar rənglər dünyası yaradaraq, tamaşaçını nağıl və əfsanələr dünyasına aparır. Bəstəkar Vüqar Camalzadənin sanki rənglər dünyasının davamı olaraq, mövzuya uyğun musiqisi canlı aktyorun və kuklaların baxımlı ifalarını təqdim edir. Rəngin və musiqinin davamı olaraq, Qurban Məsimovun rejissor yozumu canlı aktyor və kuklaların plastikasında öz ifadəsini tapır. Qeyd etdiyim kimi, Əhmədağa - Don Kixot obrazını Xalq artisti İlham Namiq Kamal yaradır. Onun bir neçə teatr səhnəsində yaratdığı obrazlara daha bir obraz əlavə olunur. Don Kixot kimdir? Əsərə müraciət edək. İspan yazıçısı Migel de Servantesin “Ağıllı zadəgan Don Kixot” əsərinin baş qəhrəmanı zadəgan Alonso Kixano İspaniyanın kiçik bir şəhərində yaşayır. Çox oxuduğu cəngavər romanlarından ilhamlanaraq özünü cəngavər hesab edir və bununla da onun həyatı kökündən dəyişir. Onun qəhrəmanlıq cəhdini və sevdasını ətrafı qəbul etmir. O, ədalətsizliyi aradan qaldırmağa çalışır, əvəzində onun özünü daş-qalaq edirlər. Hər addımbaşı haqsızlıq görür, bunu ona norma kimi qəbul etdirməyə çalışırlar və sair. “Bizim Don Kixot” da, adi həyatını yaşayan Əhmədağa da yaşadığı kənddə haqsızlıqlarla üzləşir. Bu haqda danışanda onu ağılsız hesab edirlər. Əhmədağa-Don Kixot gözəl Dulsineyasını vəsf etməkdən doymur:

Camalın bənzəyir aya

Dulsineya,Dulsineya!

Dulsineya üçün darıxan Don Kixot, həm də Əhmədağa ətrafını bürümüş haqsızlıqlara dözmür və etiraz edir. Onun etirazı qəbul olunmur və o, zindana, əslində isə, zirzəmiyə salınır. Bura elə-belə zirzəmi deyil. Bura tarixin daş yaddaşını özündə qoruyub saxlayan zirzəmidir. Burada tiranların heykəl və rəsmləri, onların kitabları ilə qarşılaşan Don Kixot, Əhmədağa Leninin, Stalinin heykəli, Hiterin rəsmi, Beriyanın kitabları ilə birtərəfli qaydada dialoqa girir, onları dünyanı lərzəyə saldıqları üçün qınayır. Napaleonu, Mussolinini törətdikləri haqsızlıqlara görə, sanki haqq divanına çəkir. Tiranlarla loru dildə, daha dəqiq desək, xalq dilində danışır. Don Kixot qorxur ki, bir zaman dünyaya qan udduranlar dirilib yenidən tiranlıq eşqinə düşərlər. Hamımız yaxşı bilirik ki, artıq bəzi ölkələrdə insanlar və xüsusən gənclər arasında Stalinə, Hitlerə, Mussoliniyə və digərlərinə rəğbət yaranmağa başlayır. Məsələnin ciddiliyi göz önündədir. Bu artıq tamaşanın günümüzə ünvanlanmış mesajıdır. Bu mesaj isə artıq milli zəmində yox, beynəlxalq zəmində qəbul olunmalıdır. Zaman durmadan dəyişir, inkişaf edir. Tarix yaddaşlara köçür. Don Kixot cəmiyyəti narahat edən ən müxtəlif mövzulara toxunur, haqsızlıq, dələduzluq, insanlığa yaraşmayan hərəkətlər onu qane etmir. İlham Namiq Kamalın təqdim etdiyi Don Kixot tək millətinin yox, insanlığın dərdinə yanır. Aktyor kuklalarla canlı kimi davranır, hərəkət-mizan toplusu dəqiq ifalarla müşayiət olunur. Aktyor tamaşada mətnin davamı kimi on mahnı ifa edir. Mahnılar mətnin, mətn mahnının davamı kimi qəbul olunur. Aktyor kuklalarla canlı aktyorlarla olduğu kimi oynayır. Sanço Pansoya acıqlanır, Rosinant adlı atına qayğı göstərir, Dulsineyasını qucağına alır. Tamaşaçı aktyorun maraqlı oyun tərzi ilə kuklaları canlı kimi qəbul edir. Kukla aktyorlarının da peşəkar ifalarına görə tamaşa bütövlükdə maraqla qarşılanır. Teatr mütəxəssisi E.Kalmanovski yazırdı ki, cansız kuklanın nə fikri, nə qəlbi var. Kukla tamaşasında əsas olan süjet, xarici hərəkət və yüksək texnikadır. Deməli, kuklanın yox, kuklanı təqdim edən kuklaçının fikri və qəlbi olmalıdır ki, nümayiş edilən hisslər toplusunu tamaşaçıya çatdıra bilsin. Əsas olan budur. Cansız kukla əslində bütün insan hisslərini çatdırmağa qadirdir. Hər şey ancaq kuklaçının peşəkarlığı ilə ölçülməlidir. Kuklaçı peşəkardırsa, deməli tamaşada istənilən effekt alınacaq. İlham Namiq Kamalın Don Kixot-Əhmədağa obrazı səmimiyyəti, oyun tərzindəki dramatizmi, satirik -yumoristik rəng çalarları və plastikası ilə baxımlıdır, cəlbedicidir. Don Kixotun Dulsineyaya olan saf məhəbbəti, Sanço Pansoya sədaqəti, Gülnisəyə, Hamletə, Divlərə, arvadı Çimnaz xanıma olan fərqli münasibətləri mətnin rəssam təsviri olaraq tamaşaçının gözü qarşısında canlanır. Bəzən canlı aktyorla cansız kuklalar arasında sədd itir. Biz Dulsineyanı, Rosinantı, Hamleti ,onun atasını və digərlərini canlı kimi qəbul edirik. Əsas obrazın ifaçısı ilə bərabər, kukla aktyorları da maraqlı və baxımlı ifa nümayiş etdirirlər. Belə olmasaydı tamaşa baxımlılığını və cəlbediciliyini itirərdi. Biz qəmli cəngavərin həyat hekayəsini seyr edib, bilmirik Don Kixotun halına acıyaq, ya Əhmədağanın. Tamaşa bitir. Ancaq qulaqlarımıza Əhmədağanın qəmli fəryadı qalır:

“... Mən Əhmədağa deyiləm, Don Kixotam!

Qiyamkar bir ruhun ehtiyacından,

Doğuldu Don Kixot-qəmli cəngavər!

Dünyanı divlərin əsarətindən

Qurtarmaq istəyən cəsur cəngavər...”

Tamaşanın axırında tiranların heykəl və kitabları qorunan zirzəmidə yanğın olur. Zirzəmi tamam yanır. Qalan ,yanmayan bircə Don Kixotdur. Xoş hisslərlə Kukla teatrını tərk edirik. Düşünürük ki, nə yaxşı ki, bu dünyada “Əbədiyaşar” Don Kixot adlı bir cəngavər olub və nə yaxşı ki, yenə var. Yoxsa, dünyamız darıxdırıcı olardı.

ATV.az

BUNU DA OXU

Ötən il 4000-dən çox şagird sinifdə saxlanılıb
Cüdoçularımız növbəti lisenziya xalları üçün Abu-Dabiyə bu heyətlə gedir - Baş məşqçi nə düşünür? - ÖZƏL
AFFA-nın baş katibindən UEFA-ya təklif - Avropa və dünya çempionatlarının seçmə mərhələ oyunlarında VAR sisteminin tətbiq olunsun
"Maşın"da final həyacanı - VİDEO
Bahar Lətifqızı "Ölsəm, daha yaxşıdır" fikri ilə özünü zəhərlədi - VİDEO
Xəbər lenti

Ərdoğan oktyabrın 22-də Soçiyə gedəcək - Suriyada aparılan əməliyyatların müzakirəsi üçün
22:55 17.10.2019

Müdafiə nazirindən bəyanat - “Türkiyə silahlı qüvvələrinin kimyəvi silahı yoxdur”
22:38 17.10.2019

Torpaqdan istifadəyə elektron nəzarət - Məmur-vətəndaş ünsiyyəti daha bir sahədə aradan qaldırılır
22:21 17.10.2019

“50 il qüdrətli Azərbaycan naminə” - BSU-da Ulu Öndərə həsr olunan tədbir keçirildi - FOTOLAR
22:02 17.10.2019

Rusiyada Azərbaycanın turizm potensialının təbliğatı genişləndirilir
21:41 17.10.2019

İstedadlı uşaqlar layihəyə cəlb edildi - Onlara incəsənətin müxtəlif növləri üzrə dərslər keçiriləcək
21:22 17.10.2019

Müəllimlər sertifikasiyadan keçiriləcək - Proses mərhələlərlə aparılacaq
21:03 17.10.2019

Kais Səid Tunisin yeni prezidenti seçilib
20:44 17.10.2019

“Qarabağ Azərbaycandır!” - Ölkə başçısının çağırışına gənclər də qoşulub
20:23 17.10.2019

Azərbaycan “Voice of Nur-Sultan” beynəlxalq estrada festivalında iştirak edəcək
20:04 17.10.2019

Ələkbər Yasamallı əsl adını açıqladı - "Şou ATV"də - VİDEO
19:45 17.10.2019

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin idarə heyətinin sədrini qəbul edib
19:24 17.10.2019

Qanunsuz hərəkətlərin qarşısı alınacaq - DİN və Baş Prokurorluqdan Milli Şuraya xəbərdarlıq
19:05 17.10.2019

Sabah Cənub bölgəsində şimşək çaxacağ, yağış yağacaq
18:45 17.10.2019

Cəbhə xəttindəki son vəziyyət müzakirə edildi - Zakir Həsənov ATƏT nümayəndələri ilə görüşüb
18:24 17.10.2019

“Direktor bu işi özü nəzarətə götürməyib” - Nazir şagirdlərin yerdəyişməsi ilə bağlı problemdən danışdı
18:09 17.10.2019

Türk musiqisi inciləri - Tarkan - "Dudu" - VİDEO
18:00 17.10.2019

Mərkəzi Seçki Komissiyasının kursları başa çatdı - Üç gündə 6 mindən çox komissiya üzvü kursa cəlb edilib
17:43 17.10.2019

Çinin aparıcı turoperatorlarına Azərbaycanın turizm potensialı tanıdılıb
17:22 17.10.2019

F.Ə.Qarayevin 2-ci dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
17:10 17.10.2019

AQTA tələbələri əməkdaşlığa cəlb edir - İstedadlı və savadlı gənclər xaricdə təhsil imkanı qazanacaq
17:03 17.10.2019

Suriyanın şimalında 673 terrorçu zərərsizləşdirilib
16:44 17.10.2019

“Bir, iki – bizimki!” növbəti dəfə maraqla qarşılanıb
16:31 17.10.2019

Əlikram Bayramov həyatındakı dəhşətli günlərini xatırladı - "Şou ATV"də - VİDEO
16:20 17.10.2019

UNESKO-nun baş qərargahında Nəsiminin anadan olmasının 650 illiyi təntənə ilə qeyd edilib - FOTOLAR
16:03 17.10.2019

Ötən il 4000-dən çox şagird sinifdə saxlanılıb
15:46 17.10.2019

Xidmət rəisi Sumqayıtda vətəndaşları qəbul edib - FOTOLAR
15:27 17.10.2019

Tarixdə bu gün - 17 Oktyabr - Ümumdünya Yoxsulluqla Mübarizə Günü,”Oyuncaqlar muzeyi”və Tarkan
15:08 17.10.2019

Güvənli sosial siyasət - “Böyük vəsait ayrılsa da inflyasiya baş vermədi”
14:49 17.10.2019

ABŞ növbəti dəfə İraqı sanksiyalardan azad edib
14:31 17.10.2019

Mənzurə Musayeva: "Bu mənim alın yazımdır..." - "Şou ATV"də - VİDEO
14:12 17.10.2019

Meyxanaçı Samirə: Soyuducuda oğlumun alın sümüyünü saxladım - "Şou ATV"-də - VİDEO
13:50 17.10.2019

Yaponiya İmperatorunun taxta çıxma mərasimindən sonra keçiriləcək parad təxirə salına bilər
13:31 17.10.2019

Delfi yarışları yeni formatda keçiriləcək
13:12 17.10.2019

Barselonada nümayişçilər Ali Məhkəmənin qərarına etiraz edirlər
12:53 17.10.2019

Respublika Uşaq Kitabxanasında “Türk birliyinə aparan yol” adlı tədbir keçirilib
12:34 17.10.2019

Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini qəbul edib
12:13 17.10.2019

Həmsədrlər Bakıya gəlib - Azərbaycan rəsmiləri ilə danışıqlar aparılacaq
11:54 17.10.2019

Qazaxda oğurluq hadisəsi baş verib - Qış üçün hazırlanan turşuları da oğurlamağı unutmayıb...
11:35 17.10.2019

Bu gün hansı bürc sahibləri üçün uğurlu gün olacaq? - Ulduz falından öyrən - VİDEO
11:14 17.10.2019

Qaxda 27 yaşlı gənci sahibsiz it dişləyib
10:55 17.10.2019

Pompeo rəsmi Ankaranı dialoqa dəvət edib - ABŞ Dövlət katibi Mövlud Çavuşoğlu ilə danışıb
10:34 17.10.2019

Tovuzda 2 avtomobil toqquşub, 4 nəfər xəsarət alıb
10:15 17.10.2019

Yevlaxda qaz xətti zədələndi
09:54 17.10.2019

Sumqayıtda top mərmisi tapılıb
09:35 17.10.2019

Ukraynada Donbasla bağlı mitinq keçirilir - “Ştaynmayer formulu” qəbul olunmur
22:50 16.10.2019

Mövlud Çavuşoğlu: Türkiyə ABŞ sanksiyalarını cavabsız qoymayacaq
22:31 16.10.2019

Ünvanlı sosial yardımda dəyişiklik - Yardım alarkən kredit götürmək əngəli aradan qalxır
22:12 16.10.2019

Mayamidə Formula 1 yürüşlərinə qarşı mitinq keçirilib
21:51 16.10.2019

"Barış bulağı" əməliyyatının 8-ci günü - 637 terrorçu məhv edilib
21:32 16.10.2019

AMEA rəyasət heyətinin növbəti iclası - Bir sıra məsələlər müzakirə olunub
21:11 16.10.2019

İspaniyada 12 separatçıya hökm oxundu
20:52 16.10.2019

Bakıda velosiped yolları salınır - İlk mərhələdə 7 kilometrlik yol istifadəyə veriləcək
20:33 16.10.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Seçki hüququ üzrə kurslar davam edir
20:12 16.10.2019

Türk Akademiyasının nəşrləri təqdim olunub - Azərbaycanla bağlı həqiqətlər təbliğ edilir - FOTOLAR
19:50 16.10.2019

Xorvatlar Bakıda möhtəşəm konsert veriblər
19:29 16.10.2019

Milli Məclisdə görüş - Oqtay Əsədov koreyalı həmkarı ilə Qarabağdan danışıb
19:10 16.10.2019

Natiq Şirinov "Gündən-Günə"də - VİDEO
18:53 16.10.2019

Növbəti “KOB Dostu” fəaliyyətə başladı - Bölgələrdə sahibkarlara dəstək göstərilir
18:35 16.10.2019

Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi yaradılır - FƏRMAN
18:18 16.10.2019

ABŞ Konqresi qərar verdi - Trampla bağlı impiçment proseduru təxirə salınıb
17:59 16.10.2019

Göyçay rayonu ərazisində Göyçay çayında selə qarşı mübarizə ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
17:40 16.10.2019

Leş əti almamaq üçün nə etməliyik? - Qida Təhlükəsizliyi İnstitutundan əhaliyə xəbərdarlıq
17:22 16.10.2019

Çatlar əmələ gələn daha bir yol təmir edildi - Mehmandarov küçəsi sürücülərin ixtiyarına verilib
17:03 16.10.2019

11 min 619 vərəsəyə birdəfəlik ödəmə verilib - Proses ilin sonunadək yekunlaşacaq
16:50 16.10.2019

Cüdoçularımız növbəti lisenziya xalları üçün Abu-Dabiyə bu heyətlə gedir - Baş məşqçi nə düşünür? - ÖZƏL
16:33 16.10.2019

“Mübarizəmizi axıradək davam etdirəcəyik” - Ərdoğandan İŞİD-i dəstəkləyənlərə ismarış
16:22 16.10.2019

Sabah meteohəssas insanlar üçün hava əlverişli olacaq
16:15 16.10.2019

Türk musiqisi inciləri - Sezen Aksu - "Şinanay" - VİDEO
16:01 16.10.2019

İnkişaf və karyera mərkəzləri açılacaq - Gənclərin fəaliyyəti üçün yeni imkan
15:43 16.10.2019

İranda ilk dəfə qadın pilotlar uçuş həyata keçiriblər
15:24 16.10.2019

AFFA-nın baş katibindən UEFA-ya təklif - Avropa və dünya çempionatlarının seçmə mərhələ oyunlarında VAR sisteminin tətbiq olunsun
15:05 16.10.2019

"Şou ATV"nin bugünkü maraqlı qonaqları - Özəl - FOTOLAR
14:49 16.10.2019

Malayziyada uğurlu start - Elçin Əsədov 1-ci mərhələnin qalibidir
14:30 16.10.2019

Yanlış çalınan himn Putini təəccübləndirdi - Səudiyyə Ərəbistanı səfərindən maraqlı anlar - VİDEO
13:53 16.10.2019

Opera və Balet Teatrında “Şəhrizad” baleti nümayiş olunub
13:34 16.10.2019

“Hagibis” tufanı: 74 nəfər ölüb, itkin düşənlərin axtarışı davam edir
13:18 16.10.2019

AVRO-2020-yə hazırlıq başladı - “Könüllülər proqramı” təqdim olundu
13:00 16.10.2019

Mayk Pens və Mayk Pompeo Türkiyəyə yollanır - Ərdoğanı Suriyada sülhə razı salmaq üçün
12:41 16.10.2019

"Maşın"da final həyacanı - VİDEO
12:33 16.10.2019

Bütün xəbərlər