Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır - FOTOLAR

Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır - FOTOLAR
   98 dəfə oxunub

Bir çox tədqiqatlardan, tarixi ədəbiyyatlardan, müxtəlif mənbələrdən, habelə aparılan araşdırmalardan belə qənaətə gəlmək olar ki, Qarabağ atları öz mənbəyini ən qədim zamanlarda Azərbaycanda mövcud olmuş atlardan, əsas etibarilə Nesey atlarından götürüb. Tarixi təkamül nəticəsində Nesey atlarından əsas iki qol ayrılıb və inkişaf edib ki, onlardan biri türkmən xalqının yetişdirdiyi Axaltəkə atları, digəri isə Azərbaycan xalqına məxsus olan Qarabağ atları olub.

AZƏRTAC  xəbər verir ki, yunan tarixçisi Herodotun mənbələrində də Qarabağ atları ilə bağlı faktlar qeyd olunub. Herodot yazır: “e.ə. IV əsrə aid Midiyada Nesey adlanan geniş ərazidə Xəzərin cənub-qərbində daha iri, güclü və yaraşıqlı atlar yetişdirilib”. Qarabağ atları Manna, Midiya, Atropatena və Albaniya atlarının nəsillərindəndir. Qarabağ atları əsrlərboyu Roma, Sasani, Ərəb, Səlcuq, Monqol, İran və s. atlar ilə qarşılıqlı təsir nəticəsində müəyyən dəyişikliyə uğrasa da, öz əsli-kökünü saxlaya bilib. XVIII-XIX əsrlərdə Qarabağ atlarının cinsi xeyli yaxşılaşdırılıb. Qarabağ atları Türkiyə, İran, Gürcüstan, Şimali Qafqaz, Rusiya, Qazaxıstan, eləcə də Qərbi Avropa atçılığına böyük təsir göstərib.

Bəzi ərəb mənbələrində isə VIII əsrdə Azərbaycanda artıq İslam dininin bərqərar olduğu dövrdə qızılı Qarabağ atlarının geniş yayıldığı və ərəb istilaçıları tərəfindən Azərbaycandan 60 min qızılı rəngli atın qənimət kimi Ərəbistana aparılması qeyd olunur. Qeyd edək ki, Qarabağ atları çevik olduğu üçün yürüşlərdə və döyüşlərdə daha çox istifadə olunub.

Bundan başqa XIX əsrdə rus hərbi qoşunlarında Qarabağ atlarından istifadə edilib. XIX əsrdə Zaqafqaziyadakı Rusiya hərbi qoşunlarının komandanlarından olan Çudovski deyir: "Bizim hərbi dəstələrimiz Zaqafqaziyada olduğu zaman bütün ordu alaylarında zabitlərdə çoxlu Qarabağ atları var idi. Bu atlar bütün Zaqafqaziya yürüşlərində, habelə İran və Türkiyə sərhədləri boyu yürüşlərdə çox yaxşı davam gətirirdilər. Qarabağ atı yerli şərait üçün çox qiymətlidir. İsti havada minicinin altında az tərləyir, halbuki yanaşı gedən Kabardin atı tamamilə tər içində olur".

Qeyd edək ki, Qarabağ xanı Pənah xan, onun sülaləsinin davamçıları Mehdiqulu xan və Cəfərqulu xan Qarabağ atlarının yetişdirilməsinə xüsusi fikir veriblər. Xan zavodlarında aparılan işlərin müasir təhlili belə fikir söyləməyə əsas verir ki, həmin işlər məqsədyönlü olmaqla cinsin təkmilləşməsinə və arzu olunan tiplərin artırılmasına xidmət edib. Mütəxəssislərin fikrinə görə, Qarabağ atlarının Rusiyada, Avropa ölkələrində atcılığın inkişafına böyük təsiri olub. 1823-cü ildə ingilislər Mehdiqulu xanın zavodundan çox baha qiymətə 60 baş madyan alıb aparıblar.

Bundan başqa Rusiya imperator ordusunun polkovniki Ditrixs Qarabağ atlarının digərlərindən şəxsi xüsusiyyətlərinə görə ayrıldığını deyir. O qeyd edib ki, Qarabağ atları sürətli qaçışı ilə yanaşı, sahibinə itaətli və davranışlarında sakitdir.

Qarabağ atları Avropada da məşhur olub. Bu atlar XIX əsrin ortalarından başlayaraq ümumdünya at sərgilərində iştirak edib. 1866-cı, 1869-cu, 1872-ci illərdə Moskvada, 1867-ci ildə Parisdə ümumdünya at sərgilərindən mükafat və medallarla qayıdıb. İştirakçı atların şəkilləri Fransa və Vyanada çap olunan jurnallarda yer alıb. Hətta XIX əsrdə Avropadakı sərgilərdə qələbə qazanan Qarabağ atları fransız qadınlarının da diqqətindən yayınmayıb. Deyilənlərə görə, ilk dəfə fransız xanımları öz saçlarını məhz Qarabağ atlarının rənginə uyğun olaraq qızılı-kürən rəngdə boyayıblar. Bundan başqa, Böyük Britaniyaya səfər edən SSRİ Mərkəzi Komitəsinin katibi Nikita Xruşşov 1956-cı ildə Kraliça II Yelizavetaya Ağdam Atçılıq Zavodundan olan "Zaman" adlı Qarabağ atı da bağışlayıb. Həmin atı Kraliçaya məşhur jokey Əli Tağıyev aparıb.

Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində bir çox sahələrdə olduğu kimi, atçılıq təsərrüfatına da ziyan dəymişdi. Son illərdə isə Qarabağ atı cinsinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində dövlət səviyyəsində zəruri addımlar atılıb. İndi də Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır.

ATV.az















BUNU DA OXU

Знаменитый российский хоккеист пойман на кокаине и дисквалифицирован ИИХФ на четыре года
12 симптомов, которые могут свидетельствовать о раке
Naxçıvana avtobusla gedənlərə şad xəbər - 15 saatlıq yolu 10 saata qət etmək mümkün olacaq
Prokurorluq orqanlarına işə qəbul - Növbəti mərhələdə 120 namizəd iştirak edib
Azərbaycanın gözəl guşələri - İsmayıllı rayonu. Yekəxana gölü - FOTOLAR
Xəbər lenti

Münsiflər heyyəti bu "ifadan" şoka düşdü - VİDEO
21:51 23.08.2019

1 ton 183 kiloqram narkotik vasitə müsadirə olunub - İranda
20:26 23.08.2019

Türkiyədə dəhşətli qətl - Övladının gözü qarşısında anasının boğazını kəsdi
20:02 23.08.2019

Müdafiə Nazirliyinin məlumatı - Hava hücumundan müdafiə vasitələri döyüş atışlarını icra edib
19:40 23.08.2019

Vətəndaşlarla canlı bağlantı yaradıldı - Müraciətlər onlayn qaydada dinlənildi
19:19 23.08.2019

9 yaşlı Ömər uşaq evinə verildi - Zəncirlənən uşaq hazırda həkim müayinəsindədir
18:51 23.08.2019

Türkiyədə İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə sikkəsi buraxılıb
18:30 23.08.2019

Gömrük baxışı keçirildi - 67 ədəd mobil telefon aşkar olundu
18:08 23.08.2019

Знаменитый российский хоккеист пойман на кокаине и дисквалифицирован ИИХФ на четыре года
17:45 23.08.2019

"Elit məşq" təqdim olundu - Layihəyə 26 məşqçi cəlb ediləcək
17:17 23.08.2019

Ramin Quluzadə Tovuzda vətəndaşları qəbul edib - Bir sıra müraciətlər yerindəcə həll edilib
16:55 23.08.2019

Yun bağlama yanğına səbəb oldu - Hacıqabulda
16:33 23.08.2019

Kubada avtomobil dərəyə aşıb - Ölənlər var
16:06 23.08.2019

Dünya hitləri.1977-ci il. - "The Eagles" - "Hotel California" - VİDEO
15:50 23.08.2019

Kənd Təsərrüfatı naziri Beyləqanda vətəndaşları qəbul edib - 76 nəfərin müraciətinə baxılıb
15:30 23.08.2019

ABŞ prezidenti G7 sammiti çərçivəsində bir sıra ölkələrin liderləri ilə görüşəcək
15:06 23.08.2019

Şənbə günü dəniz suyunun temperaturu 28 dərəcə olacaq
14:45 23.08.2019

Sehirli caz dəqiqələri. 1999-cu il. - Emil Əfrasiyab - "Gazelli" - VİDEO
14:24 23.08.2019

Bunu bilirdiniz? - Yuxuda pul görməyin mənası
14:00 23.08.2019

Çernobıl faciəsi - Fəlakətdən turizmə... - FOTOLAR
13:39 23.08.2019

Əfqanıstanda hərbi bazaya hava hücum edilib - Azı 20 silahlı öldürülüb
13:17 23.08.2019

26 il ötdü - Füzuli və Cəbrayılın işğalı günüdür
13:00 23.08.2019

12 симптомов, которые могут свидетельствовать о раке
12:38 23.08.2019

19-cu beynəlxalq gənclər forumu keçirilib - 2018-ci ildə 44 ton qan tədarük olunub
12:11 23.08.2019

Nur-Sultanda “Etnos günü” festivalında qədim adətlərimiz nümayiş olunub
11:45 23.08.2019

"Neftçi" bəyanat yaydı
11:22 23.08.2019

Övladını zəncirləyən ana ilə bağlı cinayət işi açıldı
11:00 23.08.2019

Ağsuda meşə yanıb - Əraziyə helikopterlər cəlb edildi
10:41 23.08.2019

"Qarabağ" yenə azarkeşlərimizi məyus etdi - Bu dəfə Avroliqada
10:20 23.08.2019

İndoneziyada aksiyalar davam edir - Polis gözyaşardıcı qazdan istifadə edib
09:58 23.08.2019

Eldəniz Məmmədov “TAP QAZAN”da - “Kənd havası” - VİDEO
09:35 23.08.2019

Daha bir “KOB Dostu” fəaliyyətə başladı - Kiçik və orta sahibkarlığa xidmət göstəriləcək
21:45 22.08.2019

Taxta bazarı yanır - Yanğında iki FHN əməkdaşı xəsarət alıb
21:21 22.08.2019

Kitabxanaya müxtəlif adda kitablar hədiyyə edilib
20:58 22.08.2019

Mədəniyyətlərarası dialoqa Azərbaycanın töhfəsi - Yeni Azərbaycan partiyasında konfrans keçirildi
20:35 22.08.2019

Şəmkirdə Xidmət rəisi vətəndaşlarla görüşdü - Qəbul zamanı problemlərin əksəriyyəti həll edildi
19:55 22.08.2019

İki yeni qatar xəttə buraxıldı - Bu ayın sonuna kimi Bakı Metropoliteninə daha iki qatar gətiriləcək
19:29 22.08.2019

Liderlər yenidən bir araya gələcək - Sentyabrın 16-da Ankara sammiti baş tutacaq
19:10 22.08.2019

Ermənistan BMT-də təxribata əl atdı - Azərbaycan cavab tədbiri gördü
18:48 22.08.2019

Günvurmadan özünüzü qoruyun - Sabah hədsiz isti hava olacaq
18:22 22.08.2019

Süni qiymət artımı yaradan sahibkarlara qarşı tədbirlər görüləcək
18:00 22.08.2019

Ermənistanda etirazlar səngimir - Bu dəfə əsgər valideynləri aksiya keçiriblər
17:38 22.08.2019

Bu gün: "Linfild" - "Qarabağ"
17:17 22.08.2019

Bəzi gənclərin xaricdə təhsil haqqını Gənclər Fondu ödəyəcək
16:54 22.08.2019

İran "Bavər-373" zenit-raket kompleksini təqdim edib - Kompleks tam şəkildə İranda layihələndirilib
16:33 22.08.2019

Bərdədə yaşıllıq ərazisində yanğın olub - Ağaclar yararsız hala düşüb
16:10 22.08.2019

Аzyaşlını tok vurdu - Həyatını xilas etmək mümkün olmayıb
15:49 22.08.2019

Xəmir mayalamadan tavada super ləzzətli pizza resepti - VİDEO
15:30 22.08.2019

Aydın Sani “Ulduzlu yayım”da - “Bircə” - VİDEO
15:05 22.08.2019

İnternet üzərindən ticarət - Onlayn alış-verişdə nələrə diqqət etməliyik?
14:44 22.08.2019

Ölkədə ilk dəfə olaraq kombi zavodu fəaliyyətə başladı - İldə 120 min kombi istehsal olunacaq
14:23 22.08.2019

Məktəbli yarmarkaları fəaliyyətə başlayıb
14:01 22.08.2019

Ali məktəblərə qəbul planı 91,03 faiz doldu - Ali təhsil müəssisələrinə 43480 nəfər qəbul olundu
13:35 22.08.2019

Uqandada yanacaq çəni partladı - 19 nəfər həyatını itirdi
13:14 22.08.2019

Prezident İlham Əliyev İnzibati Xətalar Məcəlləsinə dəyişikliyi təsdiqləyib
12:54 22.08.2019

Tovuzda dəhşətli qətl baş verib - Oğul atanı təqaüd kartına görə çəkiclə öldürüb
12:36 22.08.2019

Naxçıvana avtobusla gedənlərə şad xəbər - 15 saatlıq yolu 10 saata qət etmək mümkün olacaq
12:12 22.08.2019

"Krasnodar"ı darmadağın oldu - Çempionlar Liqasında
11:53 22.08.2019

Anadan gözlənilməz addım - azyaşlı oğlunu evdə zəncirləyib
11:27 22.08.2019

MiQ-29 tipli döyüş təyyarəsinin qəzaya uğrama səbəbi müəyyən edilib
11:19 22.08.2019

Sürücülərin nəzərinə! - Sabunçu stansiyasının girişində hərəkət məhdudlaşdırılacaq
11:06 22.08.2019

Rusiya gözəgörünməz dronu sınaqdan keçirib - Dron 24 saat ərzində havada qala bilir
10:42 22.08.2019

Azərbaycana qarşı çirkin kampaniya - Bunu müxalifətçilər aparır - VİDEO
10:21 22.08.2019

Yaponiyada istilər davam edir - Yeddi mindən çox insan günvurma ilə xəstəxanaya yerləşdirilib
09:59 22.08.2019

“Əmlakını qeydiyyata al və mülkiyyətinə sahib ol” - Çıxarışların hazırlanması üçün ilkin sənədlər toplanıb
09:35 22.08.2019

İranda tələbələr aksiya keçirib - “Müsəlmanların qətlə yetirilməsini dayandırın” şüarı ilə
22:24 21.08.2019

Avstraliya da koalisiyaya qatılacaq - Döyüş gəmiləri ilə dəstək verərək
22:02 21.08.2019

Hirkan Milli Parkında yanğın davam edir - Əraziyə“BE 200 ÇS” amfibiya təyyarəsi cəlb olunub
21:44 21.08.2019

Ermənistanda etirazların miqyası genişlənir
21:21 21.08.2019

Diyarbəkirdə etirazlar - Polis su şırnağından istifadə edib
21:00 21.08.2019

Prezident İlham Əliyev Sabir Nağıyevə general-leytenant ali hərbi rütbəsinin verilməsi haqqında sərəncam imzalayıb
20:37 21.08.2019

Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyeva Bakının bir sıra tibb müəssisələrində olub - FOTOLAR
20:15 21.08.2019

Şokoladın içində narkotik keçirmək istədilər
19:51 21.08.2019

Daşkənddə “Azərbaycan-özbək ədəbi əlaqələri” kitabı Azərbaycan və özbək dillərində çap olunub
19:30 21.08.2019

Sosial şəbəkə hesabının təhlükəsizliyi - Şifrə təyin edərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
19:09 21.08.2019

Prezident İlham Əliyev Bəhlul Əliyevə general-mayor ali hərbi rütbəsinin verilməsi haqqında sərəncam imzalayıb
19:00 21.08.2019

Qrenlandiya ABŞ-a satıla bilər - Adanın qiyməti on trilyon dollardır
18:43 21.08.2019

Xüsusi Dövlət Mühafizə Xidmətinin hərbi qulluqçuları və mülki işçiləri təltif edilib
18:30 21.08.2019

Növbəti 82 ədəd lift paytaxta gətirilib
18:19 21.08.2019

Hindistanda sel 58 nəfərin həyatına son qoyub - 10 min nəfər təxliyyə edilib
17:57 21.08.2019

Bütün xəbərlər