Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır - FOTOLAR

Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır - FOTOLAR
   107 dəfə oxunub

Bir çox tədqiqatlardan, tarixi ədəbiyyatlardan, müxtəlif mənbələrdən, habelə aparılan araşdırmalardan belə qənaətə gəlmək olar ki, Qarabağ atları öz mənbəyini ən qədim zamanlarda Azərbaycanda mövcud olmuş atlardan, əsas etibarilə Nesey atlarından götürüb. Tarixi təkamül nəticəsində Nesey atlarından əsas iki qol ayrılıb və inkişaf edib ki, onlardan biri türkmən xalqının yetişdirdiyi Axaltəkə atları, digəri isə Azərbaycan xalqına məxsus olan Qarabağ atları olub.

AZƏRTAC  xəbər verir ki, yunan tarixçisi Herodotun mənbələrində də Qarabağ atları ilə bağlı faktlar qeyd olunub. Herodot yazır: “e.ə. IV əsrə aid Midiyada Nesey adlanan geniş ərazidə Xəzərin cənub-qərbində daha iri, güclü və yaraşıqlı atlar yetişdirilib”. Qarabağ atları Manna, Midiya, Atropatena və Albaniya atlarının nəsillərindəndir. Qarabağ atları əsrlərboyu Roma, Sasani, Ərəb, Səlcuq, Monqol, İran və s. atlar ilə qarşılıqlı təsir nəticəsində müəyyən dəyişikliyə uğrasa da, öz əsli-kökünü saxlaya bilib. XVIII-XIX əsrlərdə Qarabağ atlarının cinsi xeyli yaxşılaşdırılıb. Qarabağ atları Türkiyə, İran, Gürcüstan, Şimali Qafqaz, Rusiya, Qazaxıstan, eləcə də Qərbi Avropa atçılığına böyük təsir göstərib.

Bəzi ərəb mənbələrində isə VIII əsrdə Azərbaycanda artıq İslam dininin bərqərar olduğu dövrdə qızılı Qarabağ atlarının geniş yayıldığı və ərəb istilaçıları tərəfindən Azərbaycandan 60 min qızılı rəngli atın qənimət kimi Ərəbistana aparılması qeyd olunur. Qeyd edək ki, Qarabağ atları çevik olduğu üçün yürüşlərdə və döyüşlərdə daha çox istifadə olunub.

Bundan başqa XIX əsrdə rus hərbi qoşunlarında Qarabağ atlarından istifadə edilib. XIX əsrdə Zaqafqaziyadakı Rusiya hərbi qoşunlarının komandanlarından olan Çudovski deyir: "Bizim hərbi dəstələrimiz Zaqafqaziyada olduğu zaman bütün ordu alaylarında zabitlərdə çoxlu Qarabağ atları var idi. Bu atlar bütün Zaqafqaziya yürüşlərində, habelə İran və Türkiyə sərhədləri boyu yürüşlərdə çox yaxşı davam gətirirdilər. Qarabağ atı yerli şərait üçün çox qiymətlidir. İsti havada minicinin altında az tərləyir, halbuki yanaşı gedən Kabardin atı tamamilə tər içində olur".

Qeyd edək ki, Qarabağ xanı Pənah xan, onun sülaləsinin davamçıları Mehdiqulu xan və Cəfərqulu xan Qarabağ atlarının yetişdirilməsinə xüsusi fikir veriblər. Xan zavodlarında aparılan işlərin müasir təhlili belə fikir söyləməyə əsas verir ki, həmin işlər məqsədyönlü olmaqla cinsin təkmilləşməsinə və arzu olunan tiplərin artırılmasına xidmət edib. Mütəxəssislərin fikrinə görə, Qarabağ atlarının Rusiyada, Avropa ölkələrində atcılığın inkişafına böyük təsiri olub. 1823-cü ildə ingilislər Mehdiqulu xanın zavodundan çox baha qiymətə 60 baş madyan alıb aparıblar.

Bundan başqa Rusiya imperator ordusunun polkovniki Ditrixs Qarabağ atlarının digərlərindən şəxsi xüsusiyyətlərinə görə ayrıldığını deyir. O qeyd edib ki, Qarabağ atları sürətli qaçışı ilə yanaşı, sahibinə itaətli və davranışlarında sakitdir.

Qarabağ atları Avropada da məşhur olub. Bu atlar XIX əsrin ortalarından başlayaraq ümumdünya at sərgilərində iştirak edib. 1866-cı, 1869-cu, 1872-ci illərdə Moskvada, 1867-ci ildə Parisdə ümumdünya at sərgilərindən mükafat və medallarla qayıdıb. İştirakçı atların şəkilləri Fransa və Vyanada çap olunan jurnallarda yer alıb. Hətta XIX əsrdə Avropadakı sərgilərdə qələbə qazanan Qarabağ atları fransız qadınlarının da diqqətindən yayınmayıb. Deyilənlərə görə, ilk dəfə fransız xanımları öz saçlarını məhz Qarabağ atlarının rənginə uyğun olaraq qızılı-kürən rəngdə boyayıblar. Bundan başqa, Böyük Britaniyaya səfər edən SSRİ Mərkəzi Komitəsinin katibi Nikita Xruşşov 1956-cı ildə Kraliça II Yelizavetaya Ağdam Atçılıq Zavodundan olan "Zaman" adlı Qarabağ atı da bağışlayıb. Həmin atı Kraliçaya məşhur jokey Əli Tağıyev aparıb.

Dağlıq Qarabağ münaqişəsi nəticəsində bir çox sahələrdə olduğu kimi, atçılıq təsərrüfatına da ziyan dəymişdi. Son illərdə isə Qarabağ atı cinsinin qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində dövlət səviyyəsində zəruri addımlar atılıb. İndi də Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır.

ATV.az















BUNU DA OXU

Fatma Mahmudova "Maşın Şou"da olanlardan çox sərt danışdı - "Zaurla Günaydın"da - VİDEO
Американская гимнастка установила абсолютный рекорд
Qripə qarşı tədbirlər gücləndirilir - Səhiyyə naziri əmr imzaladı
Əli Əsədov: "Müasir Azərbaycan müstəqillik illərində böyük uğurlar qazanıb"
Novruz Məmmədov Baş Nazir vəzifəsindən azad edilməsi ilə bağlı müraciət edib
Xəbər lenti

Bakıda “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanına həsr olunmuş dəyirmi masa təşkil edilib
23:28 14.10.2019

Cabir Abdullayevin can verən qardaşının başının üstündə ifası - "Bizimləsən"də - VİDEO
23:07 14.10.2019

Donald Tramp: “Heç vaxt bitməyən savaşlar bitəcək!”
22:47 14.10.2019

Sosial xidmətlərdə şəffaflığın təminatı - Beş ayda DOST mərkəzinə 40 min nəfər müraciət edib
22:26 14.10.2019

Yaşayış binasına minaatanla atəş açılıb - 130 minə yaxın sakin yaşadığı ərazıləri tərk edib
22:04 14.10.2019

“Qarabağ Azərbaycandır!” - YAP konfrans keçirdi
21:45 14.10.2019

Türkdilli dövlətlər arasında ticarət əlaqələri - Bakıda biznes forum keçirildi
21:24 14.10.2019

Ekvadorda etirazçılar hökumətlə razılığa gəlib
21:05 14.10.2019

“Konqresmenlərin Qarabağa səfəri qanunsuzdur” - Qarabağın Azərbaycanlı icmasından konqresə etiraz
20:44 14.10.2019

Bakıda Rusiyanın tanınmış pianoçusu çıxış edib - FOTOLAR
20:23 14.10.2019

İsmayıllıda mikroavtobus qəzaya uğradı - Beş nəfər xəsarət aldı
20:02 14.10.2019

Bakıda Türk Şurasının VII zirvə toplantısı - XİN rəhbərləri bir araya gəldi
19:43 14.10.2019

Vasim Məmmədəliyevlə vida mərasimi keçirildi - Akademik II Fəxri xiyabanda dəfn olundu - FOTOLAR
19:22 14.10.2019

Suriyada əməliyyatın beşinci günü - İki rayon, 1 qəsəbə və 56 kənd nəzarətə götürülüb
19:01 14.10.2019

Rasimə Seyidcahan "Ulduzlu Yayım"da - "Anacan " - VİDEO
18:41 14.10.2019

Sabah hava küləkli olacaq
18:22 14.10.2019

Sərhədçimiz yaralanıb - İranla sərhəddə insident
18:03 14.10.2019

Yaponiyanın mədəniyyət günləri - Sabirabadda Yapon ənənələri nümayiş olundu - FOTOLAR
17:43 14.10.2019

Hacıqabulda tibb işçilərini döydülər - Ölən sürücünün yaxınları xəstəxanaya hücum ediblər
17:24 14.10.2019

Azərbaycan yazıçısının hekayəsi Özbəkistanın “Darakçi” qəzetində dərc edilib
17:03 14.10.2019

İnnovasiya həftəsi keçiriləcək - Bir sıra yeniliklər olacaq
16:42 14.10.2019

Qırğızıstan Prezidenti Sooronbay Jeenbekov Azərbaycana səfərə gəlib - FOTOLAR
16:23 14.10.2019

Nazirlikdən açıqlama - Saxta əlillik dərəcəsi, ünvanlı sosial yardım alanlar araşdırılır
16:04 14.10.2019

Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan Azərbaycanda səfərdədir - FOTOLAR
15:44 14.10.2019

Vətən daşı olmayandan, olmaz ölkə vətəndaşı...
15:25 14.10.2019

Ərdoğan Merkellə telefon danışığı haqda məlumat verib
15:06 14.10.2019

Fatma Mahmudova "Maşın Şou"da olanlardan çox sərt danışdı - "Zaurla Günaydın"da - VİDEO
14:46 14.10.2019

Özbəkistan Prezidenti Şavkat Mirziyoyev Azərbaycana səfərə gəlib - FOTOLAR
14:28 14.10.2019

"Macar tilsimi" yenə sınmadı... - Bu dəfə hakim fiti ona yardımçı oldu
14:14 14.10.2019

Xatirədən cəsarətli pozlar - "Zaurla Günaydın"da - FOTOLAR
14:00 14.10.2019

Şəmkirdə regional forum keçirilib - Sahibkarlara özəlləşmə prosedurları ilə bağlı məlumat verilib
13:49 14.10.2019

Bu gün Ərdoğan Bakıya səfər edəcək
13:30 14.10.2019

Tarixdə bu gün - 14 Oktyabr - “Mendelson marşı”, Dünya Standartlaşdırma Günü, Səttar Bəhlulzadə, Məmməd Araz...
13:11 14.10.2019

Azərbaycanlı modelyer şəxsi kolleksiyasını nümayiş etdirib - FOTOLAR
12:53 14.10.2019

Canavar hücumu sakinlərə xeyli ziyan vurub - Zaqatalada
12:34 14.10.2019

Məmmədbağır Bağırzadəni yad edirik - "Şou ATV"də - VİDEO
12:15 14.10.2019

Ağcabədidə top mərmisi aşkar edilib
11:54 14.10.2019

Kürdəmir sakinindən külli miqdarda narkotik götürülüb - Evinə baxış zamanı aşkarlanıb
11:35 14.10.2019

Kürdəmirdə avtomobil qəzası baş verib - Sürücü idarəetməni itirdi, xəstəxanalıq oldu - FOTOLAR
11:35 14.10.2019

Öldürülən terrorçuların sayı 525-ə çatıb
11:16 14.10.2019

Mehriban Əliyeva Vasim Məmmədəliyevin vəfatı ilə əlaqədar başsağlığı verib
10:49 14.10.2019

Ərdoğan Suriyadakı əməliyyatlar haqda məlumat verib
10:31 14.10.2019

Azərbaycan elminə ağır itki - Akademik Vasim Məmmədəliyev vəfat edib
10:12 14.10.2019

“Coker” filmi bütün dövrlərin ən yaxşı onluğuna daxil edilib
09:56 14.10.2019

Azərbaycanda bir ilk - Çin texnologiyasi ilə becərilən pambığın yığımına başlandı
23:46 12.10.2019

Göy pomidor turşusunun iki maraqlı üsulla hazırlanması - VİDEO
23:25 12.10.2019

Yük vaqonları dezinfeksiya olunur - Afrika taunu ilə bağlı nəzarət gücləndirilib
23:04 12.10.2019

Gəncədə qətl hadisəsi baş verib
22:43 12.10.2019

İsmayıllıda 4 kəndə qaz verildi - Rayonun 80 faizi mavi yanacaqla təchiz edilib
22:24 12.10.2019

Gənclərin sosial mediada aktivliyi - Qarabağ icması ilə Gənclər Fondu birgə tədbir keçirib
22:02 12.10.2019

Teymur Mustafayev "Bağ mövsümü"ndə - "Gəlməyəsən gözə" - VİDEO
21:40 12.10.2019

Gənclər ideyalarını təqdim ediblər - Bakı Ali Neft Məktəbində konfrans keçirilib
21:19 12.10.2019

Enerji ixracı artırılır - Azərbaycandan Gürcüstan və İrana elektrik xətləri çəkilir
21:00 12.10.2019

Azərbaycanda bir ilk - Kimlər razılıq ərizəsini aeroportda təsdiqlədə biləcək?
20:41 12.10.2019

Vladimir Putin Rusiya qoşunlarının Suriyadan çıxarılmasının şərtini açıqlayıb
20:19 12.10.2019

Bayramın qızı Leyla tapıldı - "Bizimləsən"də - VİDEO
19:57 12.10.2019

Ərdoğan: Biz Fəratın şərqini terror təşkilatlarından təmizləyəcəyik
19:36 12.10.2019

“Kitabla görüş” - Tərcümə Mərkəzi yeni layihəyə start verdi
19:14 12.10.2019

Prezident İlham Əliyev Qoca Səmədovu ordenlə təltif edib
18:58 12.10.2019

Nurkan və Lalə "Tap Qazan"da - "Bir zamanlar" - VİDEO
18:53 12.10.2019

"Xal itirsək, istefaya gedəcəm" - Macarıstan millisinin baş məşqçisi - VİDEO
18:44 12.10.2019

Sabah yağış yağacaq
18:31 12.10.2019

“Düşmənin qarşısı sərt şəkildə alınsın” - Müdafiə Naziri tapşırıq verdi
18:10 12.10.2019

Faiq Sücəddinov: Mənə doğma olan bu məktəbdə konsert vermək olduqca xoşdur
17:49 12.10.2019

Toydan çıxıb oğurluğa getdi - Cinayətin izini itirmək üçün yenidən toya qayıtdı
17:30 12.10.2019

Vaqif Bayatlı Odərin yeni kitabı işıq üzü görüb
17:08 12.10.2019

FHN qonşu ölkələrə müraciət etdi - Xəzərdə itkin düşən balıqçının axtarışı davam etdirilir
16:47 12.10.2019

Məktəbin yaxınlığında aviabomba tapıldı - Top mərmisi və aviabomba zərərsizləşdiriləcək
16:28 12.10.2019

Əfsanəvi “Beryozka” ansamblı Bakıda konsert proqramı ilə çıxış edib - FOTOLAR
16:07 12.10.2019

Meymunun çəkdiyi rəsmlər satışa çıxarılıb - FOTOLAR
15:47 12.10.2019

"Zaurla Günaydın" verilişinin bugünkü qonaqları - FOTOLAR
15:25 12.10.2019

İsmayıllıda təntənəli mərasim keçirilib - Hərbi xidmətdən dönən gənclər qarşılandı
15:04 12.10.2019

Fövqəladə Hallar Nazirliyinin Akademiyasında Xalq yazıçısı Anarla görüş olub - FOTOLAR
14:43 12.10.2019

Biznes mühitində rəqəmsal yanaşma
14:22 12.10.2019

Emilin anası üçüncü dəfə ailə həyatı qurdu, övladını isə uşaq evinə qoydu - "Bizimləsən"də - VİDEO
14:01 12.10.2019

Milli gimnastika arenasında yeni yarış - 300-dən çox idmançı mübarizəyə qoşuldu
13:40 12.10.2019

Müsabiqə qalibləri mükafatlandırılıb
13:19 12.10.2019

“Hagibis” tufanı Yaponiyada fəsadlar törədir, ölənlər var
12:59 12.10.2019

Kitabxanada “Bizi birləşdirən uşaqlara olan sevgidir” adlı görüş təşkil edilib
12:39 12.10.2019

“Artım” layihə məkanında “Periferik genişlənmə” adlı qrup sərgisi açılıb
12:18 12.10.2019

Bütün xəbərlər