Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Vaqif Bayatlı Odərin yeni kitabı işıq üzü görüb

Vaqif Bayatlı Odərin yeni kitabı işıq üzü görüb
   134 dəfə oxunub

Azərbaycan Dövlət Tərcümə Mərkəzi tərəfindən görkəmli şair, Əməkdar incəsənət xadimi Vaqif Bayatlı Odərin “Bəy Atlı şeirlər” kitabı işıq üzü görüb.

Atv.az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, Afaq Məsudun “Göz yaşıyla axan şair” essesi ilə başlayan kitaba şairin “Sən məni tanıyırdın, Əbədiyyət”, “Gəlin yalanları gerçəklərdən də gözəl eləyək...”, “Gülümsəyən doğma üz”, “Qurbanlar cəlladları ağlayar”, “Sevgidən dəli olmağa bu dünyada eşq azmış”, “Ölümsüzlük gəlməz, gedilər” kimi 250-dən çox şeiri daxil edilib. Şeirlərə dair rəsmlərin müəllifi Antalya Akdeniz Universitetinin professoru Məzahir Avşardır.

Xalq yazıçısı Afaq Məsud “Göz yaşıyla axan şair” essesi ilə Vaqif Bayatlı Odər yaradıcılığına əsl söz adamı kimi yaxından bələd olduğunu bir daha sübut etmiş olub. Kitabda yer alan esseni oxucularla bölüşürük:

“Göz yaşıyla axan şair”

Bir göz yaşında azmışam,

üzlə axıram aşağı,

ancaq üzü tanımıram...

Bu göz yaşı məndən axır?

Mən bu gözü tanımıram...

Qəfil sevgi etirafı, canıyaralı adamın sızıltısı təəssüratını yaradan bu təsirli misraların müəllifi Vaqif Bayatlıdır. Bu dünyaya gəlişi, təqribi hesablamalara görə, oktyabr ayının ilk ongünlüyünün hansısa naməlum gününə, ya bəlkə, ondan da bir az əvvələ – sentyabr ayının sonlarına təsadüf edən bu söz sahibi, ilahi eşq təmaslarından yaralı canlarıyla dünya şeir xəzinəsinə dərin hikmət, sirli həqiqətlər dolu, mistik Şərq ecazı bəxş etmiş söz dahilərimizin davamçısı – onlardan biridir.

Vaqifin doğum günü, anası Dursun xanımın xatırlamalarına görə, “əncirin qurtaran vaxtı”na təsadüf etsə də, biz (Vaqifin qələm dostları) bu əlamətdar günün tarixini oktyabr ayının 1-nə müəyyənləşdirdik. Niyə məhz oktyabr ayının 1-nə, səbəbini özümüz də bilmədik...

…Əslində bu, belə də olmalıydı. Dünyanın qəbulolunmuş məkan və zaman anlayışlarına heç cür uyuşmayan, qaydalar və çərçivələr aləminə heç bir vəchlə sığışmayan Vaqifin doğum tarixi də, görünür, Yer ölçüləriylə müəyyən edilmiş zaman və məkan kateqoriyası üzrə yox, onun “Vaqif Cəbrayılzadə” kimi bizlərin arasında – zaman və məkan ölçülərinin işləmədiyi, əlahiddə Söz Ərazisində zühur etdiyi məqamla müəyyənləşməliydi. Lap əslinə qalanda, Vaqifin doğulduğu ilin özü də – həmin o naməlum payız gününün təsadüf etdiyi ilin dəqiq tarixi də şübhə doğurur. O səbəbdən ki, gecə-gündüz şəhərin hansı naməlum səmtlərindənsə, hansısa daha naməlum istiqamətlərinə üz tutub yeriyə-yeriyə, yüyürə-yüyürə yaşayan, küçələri Günəş şüalarının saçma bucağı, küləyin səmti, havanın temperaturu üzrə eninə-uzununa ölçə-ölçə, Kainat qanunlarını mövsümlər üzrə dəyişib, öz daxili qanunları və arzularıyla yeniləyən, Yer kürəsini gah ayağının altına ilişən bir parça torpaq, gah Allahın tək bir ibadətdən ötrü yaratdığı “Müqəddəs Ulduz” elan edən bu Duyğular Sultanının özünün də reallıq, ya görüntü olduğu dərin şübhələr oyadır. Sözün, şeiriyyətin ən əlçatmaz qatlarında səyriyən, oraların çəkisiz ənginliklərindən asılı qalan bu adamın, həm də necəsə, aşağılarda – bu dünyanın tutqun, kobud reallığında yaşamaq bacarığı da eyni müəmmanı doğurur. Həmin bu sirli müəmmanı yaradan digər məqam – Vaqifin yaşa dolduqca ağırlaşıb bükülmək əvəzinə, nazilib incələn yeniyetmə qaməti, seyrəlib nazilmək əvəzinə, qalınlaşıb codlaşan gur saçları, “bu, əslində, bığlarımdı, yeri səhv düşüb” – dediyi qalın, qara qaşları, körpə sevincini, bəzən qüssə dolu, səbəbsiz uşaq incikliyini qoruyub saxlayan üzüdür.

Çəkisiz bədəninin pərvazından, yoxsa pərvazlı ruhunun çəkisizliyindən, az qala, havayla yeriyən, əynindəki geyimləri ən küləksiz havalarda belə necəsə, öz-özünə dalğalanan, düz getdiyi yerdə səmtini qəfil küləyin, ya buludların istiqaməti ilə dəyişən bu əbədi səyyahı şəhərin küçələrində, dənizkənarı parkda görənlər bir qədər aramlı olub, diqqətlərini toplasalar, onun yeriyib yüyürə-yüyürə üz tutduğunun heç hara yox, göylər – sonu, sərhəddi bilinməyən səmavi ənginliklər olduğundan duyuq düşərlər...

Göy üzündə qaça-qaça

hara gedir bu uşaq?!..

Bu uşaq hamıdan qoca,

xəbəri yox, qaçdıqca

sınır göyü, sınır yolu,

xəbəri yox,

ürəyi sınıq sevgiylə,

ovcu sınıq göylə dolu.

Toxunuram sınıqlara,

sınıqlar quşlara dönür,

ürəyim bir ovuc dənə,

quşlar ürəyimə qonur

ürəyimi dənləməyə…

Dənizkənarı parkda Vaqifin öz iş otağı var. Bu, üst budaqları onu güclü yağışlardan, alt qolları – xəzri küləklərindən qoruyan, nəhəng palıd ağacının altıdır. Vaqif dəniz və palıd qoxulu bu sehrli “otağa”, nə palıd yarpaqlarının “xəfif pıçıltısını” dinləyib ilhamlanmaqdan, nə sahilboyu dalğalanan “qəmli Xəzərin mirvari köpüklü suları”nı seyr edib vəcdə gəlməkdən ötrü gəlir. O, bu “otağa” tüksüz, lələksiz quş balası, məhrəm, isti yuvasına sığınantək sığınmaqdan, orada öz-özünə bürünüb, öz içində səssiz-səmirsiz əriməkdən ötrü gəlir…

Ölsəm, bir də min il sonra dirilsəm,

Bu dünyada hər şeyin sonunu bilsəm?!.

…Bir çölün düzündə bir qara kolla

qəflətən tapışıb qalsam baş-başa,

baş-başa qaldığım o qara kol da

kolluğundan çıxıb dönsə qardaşa,

nə desəm, nə sorsam, cavab yerinə

tikanlı üzünü sürtsə üzümə,

hər tikan ucundan, tikan canından

bir damla göz yaşı baxsa gözümə,

bir dəniz də gəlsə, üzündə gəmi,

hey sürtsəm üzümü divarlarına,

uzanıb qollarım, bitib qollarım

dönsə o gəminin avarlarına,

sular qollarımı yuduqca yusa,

saçlarım yosuntək axdıqca axsa…

Sonu, qurtaracağı olmayan bu misralar – olanların, ya hələ min ildən sonra ölüb, bir də diriləcək Şairin qəlbində baş verməkdən ötrü yol gələnlərin sonsuzluğa qədər elə beləcə müəmmalı şəkildə havadan asılı qala-qala dəyişən sirli əvəzlənmələr olduğu kimi, insan ruhunun bu dünyadan əxz etdiyinin də beləcə – ilk baxışda, hər hansı real məntiqi səbəbə dayaqlanmayan, lakin hansısa taleyüklü, əlamətdar hallar yaratmağa qabil, ələgəlməz, izaholunmaz “duyğu hadisələrindən” ibarət olduğunu anladır.

Zahirən aydın, axıcı ədəbi dildə yazılsa da, dərki, anlamı fövqəlduyum və intellekt tələb edən bu şeiriyyətin müstəsna özəlliyi – alt qatı ruhun hallarıyla bağlı, yalnız onun özünün (ruhun) dərk edə biləcəyi sirli, ilahi hikmətlər gizləməsidir...

Bayatlı poeziyasına yaxından bələd olanlar bu yaradıcılığın, ənənəvi baxış bucağından dərk edilməsinin mümkünsüz olduğunu yaxşı bilirlər. O səbəbdən ki, şair insan nəfəsi toxunmayan, hansısa ayrı, səmavi ərazilərdən – sıravi gözlə görülməyənlərin görkəmindən, duyulmayanların ağrısından, izaha gəlməyənlərin izahından yazır... Şeirlərində tez-tez rast gəlinən “min illər”, “milyon illər” ifadəsi kiməsə uydurmaçılıq, ya yaradıcı şövqün məhsulu kimi görünə bilərsə də, misraların alt qatından sızan şirin və yandırıcı iztirablar dolu isti nəfəs, bunun əksini – yazılanın, qədimdən-qədim, min illərlə yaşanmış uzaq xatırlamalar olduğunu hiss etdirir.

Min ildi, milyon ildi

Sənə sarı qaçıram,

ayaqlarım sevinir,

yolum sevinir, Allah.

hər gün Sənin Göyünə

mismarlanır qollarım

mismarlanır, dincəlir,

qolum sevinir, Allah.

Sevgin, yalnız sevgin var,

qollarımın gözündə.

Bəs nədən əzab gəzir,

qolumu dəlib yaran

mismarların üzündə?..

İllər ötür, bütün vücudu, varlığı və ruhu ilə İlahiyə can atmaqdan yorulmayan Vaqifi, yolundan heç nə döndərə bilmədi. Nə bu dünyanın mal-dövləti, nə “var” adlandırdığımız oğul-uşaq, nə şan-şöhrət azarı. Vaqifi, şəhidi olduğu Sözün əlindən almağa heç nəyin və heç kimin gücü çatmadı. Vaqif sözün xəstəsi, onun qulu olaraq qaldı. O, indi də belə yaşayır. Sözlərin, misraların arasıyla, əlçatmaz göy pillələrində pay-piyada dolaşa-dolaşa… Yenə misralarla, sözlərlə sevişir, əhd bağlayır, küsüb-inciyir, onlarla, halına, xasiyyətinə bələd olduğu doğmalarıtək, xüsusi ehtiram və ehtiyatla davranır, gizli sövdələşmələr aparır, bir sözün o biriylə yanaşı duranda hansı hala düşməsindən, hansı sözün hansı sözə işıq, hansına kölgə salmasından günlərlə, aylarla zövq alır, əzab çəkir… Bu halıyla Vaqif, bəzən mənə kimsəsizlər evinin əzabkeş dayəsini xatırladır.

Vaqif Bayatlı imzası kifayət qədər tanınır, şeirləri Azərbaycanın hüdudlarından kənarda – Türkiyədə, İranda, İngiltərədə, ABŞ-da, hətta uzaq Avstraliyada da oxunur və sevilir. İl-ildən cücərən, yaşıllaşıb qol-budaq atan bu kütləvi oxucu sevgisi də bizim Vaqifi ovutmur. Onu qışın çovğununda, yayın istisində sərgərdan gəzdiyi küçələrdən, yollardan yığışdıra bilmir. Vaqifin əbədi oyaq qəlbini, ac ruhunu nə geniş xalq kütlələrinin sevgisi, nə əcnəbi millətlərin marağı, nə şan, nə şöhrət doyura bilmir. Onu yalnız bir Sevgi – bir vaxtlar ona “Ol!..” demiş, sonradan gözlərinin dərinliyinə baxıb: “Şair Ol!” demiş Uca Yaradanın qənirsiz şüanı, səbəbsiz nisgili andıran Sevgisi doyurur bircə...

Min ildi, milyon ildi,

bağlayıb yollarımı bir-birinin ucuna

gəlib çatdım axırı Sənin dar ağacına.

Kəndirin dartıldıqca, boynum dincəlir, Allah.

Boynum dincələn görüb tez vururlar başımı…

çiynim dincəlir, Allah…

Şükür, şükür, çox şükür, Sən yenə Göy üzündən

mənə sarı enirsən…

dünya sönüb itdikcə,

tək bir Sən görünürsən…

Atv.az

BUNU DA OXU

Cüdoçularımız növbəti "Böyük Dəbilqə"yə bu heyətlə qatılacaq
Siyəzəndə yol qəzasında həlak olan xanımların fotoları - ÖZƏL - FOTOLAR
Ramil Şeydayev: "Səfərə yalnız qələbə üçün yollanırıq"
Yol qəzası iki qadının ölümünə səbəb oldu - Siyəzəndə
“Facebook” onlayn ödəmə xidmətini işə salır
Xəbər lenti

Cüdoçularımız növbəti "Böyük Dəbilqə"yə bu heyətlə qatılacaq
13:45 18.11.2019

Bill Geyts yenidən dünyanın ən zəngin adamı oldu
13:24 18.11.2019

Gürcüstanda aksiyaların miqyası artır - Nümayişçilər parlament qarşısında gecələyib
13:05 18.11.2019

25 ildir ölkədən gedən Mehman qınanıldı - “Bizimləsən”də - VİDEO
12:47 18.11.2019

Özbəkistanın aeroportları özəlləşdirilir
12:30 18.11.2019

İranın Ali Dini Lideri mitinqlərə görə xalqa müraciət edib
12:19 18.11.2019

Siyəzəndə yol qəzasında həlak olan xanımların fotoları - ÖZƏL - FOTOLAR
12:07 18.11.2019

Rusiya dənizçilərinin olduğu gəmi yanıb
11:54 18.11.2019

“Azərişıq”dan xəbərdarlıq - İki qəsəbədə işıq olmayacaq
11:35 18.11.2019

FHN-in İdman-sağlamlıq mərkəzində sərbəst güləş üzrə çempionat keçirilib
11:18 18.11.2019

Portuqaliya Avro-2020-də
11:11 18.11.2019

Tarixdə bu gün - 18 Noyabr - Eldar Ryazanov, poçtalyon göyərçinlər və Mikki Maus...
10:55 18.11.2019

Boşanmaq istəyən qadın qətlə yetirildi - Gəncədə ailə münaqişəsi bıçaqlanma ilə nəticələnib
10:37 18.11.2019

İranda etiraz aksiyaları davam edir - Ölənlərin sayı 25 nəfərə çatıb
10:20 18.11.2019

İki avtomobil toqquşdu - Xəsarət alanlar var - ÖZƏL - FOTOLAR
10:10 18.11.2019

Ramil Şeydayev: "Səfərə yalnız qələbə üçün yollanırıq"
10:02 18.11.2019

Bu il 6 min ton bal istehsal olunub - Arı ailələrinin sayı 540 minə çatıb
09:45 18.11.2019

Yol qəzası iki qadının ölümünə səbəb oldu - Siyəzəndə
09:25 18.11.2019

Hirkan Milli Parkında bəbirlər çoxalıb - Kameralar vasitəsilə 6 bəbirin olduğu müəyyən edilib
21:58 16.11.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Seçkiləri izləmək üçün 499 müşahidəçi qeydə alınıb
21:39 16.11.2019

Otel müsafirlərinin ən qəribə müraciətləri
21:18 16.11.2019

Xəzər rayonunda 1000-ə yaxın ağac əkildi - Ədliyyə işçiləri də ağacəkmə aksiyasına qoşuldu
20:59 16.11.2019

Ucarda 8 ailə mənzillə təmin edildi - Ölkə üzrə 6951 şəhid ailəsi və Qarabağ əlili evlə təmin edilib
20:37 16.11.2019

Tramp impiçmentlə bağlı dinləmələrə münasibət bildirdi - "Bu, biabırçılıqdır!"
20:18 16.11.2019

Şəhid ailələri və Qarabağ əlillərinə ev verildi - Hacıqabulda 6 ailəyə mənzil təqdim olunub
20:00 16.11.2019

Daha bir qurum ağacəkmə aksiyasına qoşuldu - Miqrasiya işçiləri 220 zeytun ağacı əkib
19:40 16.11.2019

Vaxt başa çatdı, sürücülər cərimələnmədi - DYP rəisi pərdə və jalüzlərlə bağlı göstəriş verib
19:20 16.11.2019

Sabah hava necə olacaq?
19:02 16.11.2019

Dublyaj sənətinin inkişafı - “Dublyajda səs çələngi” adlı bədii gecə keçirilib
18:45 16.11.2019

Serbiya prezidenti xəstəxanaya yerləşdirildi - Onun ürək-damar sistemində problemlər yaranıb
18:26 16.11.2019

Armavirdə Qaregin Njdeni qırmızıya boyadılar - Rusiyalı deputat faşizmə etirazını bu cür bildirdi - FOTOLAR
18:07 16.11.2019

İranda benzin bahalaşmasına qarşı etirazlarda bir nəfər öldü
17:49 16.11.2019

Qolan təpələri ilə bağlı qətnamə qəbul edildi
17:30 16.11.2019

Bağdadda altı nəfər terrorun qurbanı oldu - Etiraz aksiyalarında isə dörd nəfər öldü
17:12 16.11.2019

Ermənilər Los-Ancelesdə ifşa edildi - Sinaqoqda Qarabağ həqiqətlərindən danışılıb - VİDEO
16:52 16.11.2019

Parisdə 20-dən çox metro stansiyası bağlanıb
16:37 16.11.2019

Lahıcda arxeoloji qazıntılara başlandı - İşlər ilk olaraq Bədöyün məscidində aparılır
16:16 16.11.2019

Azərbaycanlı müğənninin bu klipi rekord vurdu - üç aya 100 mln. baxış sayını adladı - VİDEO
15:54 16.11.2019

Naməlum şəxslər Şri-Lankada seçkiyə gedən müsəlmanlara atəş açıblar
15:37 16.11.2019

“Süni intellekt və insan hüquqları” - Bakıda Beynəlxalq konfrans keçirilib YENİLƏNİB - VİDEO
15:18 16.11.2019

Ana evdən gedən xəstə oğlunu axtarır - VİDEO
15:01 16.11.2019

“Facebook” onlayn ödəmə xidmətini işə salır
14:40 16.11.2019

Mançıni İtalıya yığmasının tarixini yenilədi
14:22 16.11.2019

İki qadının saçyoldu davası internetdə yayıldı - Davanın səbəbi hər kəsi şoka salacaq - VİDEO
14:03 16.11.2019

Payız tətili başladı - Məktəblər noyabrın 21-də açılacaq
13:42 16.11.2019

Gəncədə dəhşətli hadisə - Oğul atasını qətlə yetirdi
13:25 16.11.2019

Putin mətbuat konfransına hazırlaşır - Tədbir dekabrın 19-na planlaşdırılıb
13:06 16.11.2019

“NATO ilə bağlı müqaviləyə yenidən baxılmalıdır” - Çexiya hökumətindən təklif
12:49 16.11.2019

Trampın impiçmenti ilə bağlı dinləmələr başladı - İlk sorğu-sual beş saata qədər davam edib
12:28 16.11.2019

Nahidə Babaşlının yeni klipi rekord vurur - bir gecəyə 60 min baxış sayı - VİDEO
12:10 16.11.2019

"Çarlinin mələkləri" "Park Cinema"ya təşrif buyurdu - FOTOLAR
11:53 16.11.2019

ABŞ Kubaya qarşı sanksiya siyahısını genişləndirdi
11:36 16.11.2019

Lissabon aeroportunda erməni qaçaqmalçıları saxlanılıb
11:17 16.11.2019

Finlandiya və İsveç Avro-2020-nin final mərhələsində
11:00 16.11.2019

Kimya sənayesi məhsullarının ixracının həcmi 2 dəfədən çox artıb
10:39 16.11.2019

İslam sivilzasiyasına aid sərgi təşkil edildi - 200-dən çox tarixi eksponat nümayiş olunur - FOTOLAR
10:20 16.11.2019

Vətənsiz ötən 75 il - Ahıska Türkləri ilə bağlı Beynəlxalq tədbir keçirildi
10:02 16.11.2019

Харизма, не знающая границ - или Акраму Шекинскому посвящается - FOTOLAR
09:45 16.11.2019

Əsəd ABŞ-dan BMT-yə şikayət edəcək - Neft oğurluğuna görə təzminat tələb olunacaq
21:22 15.11.2019

Azərbaycan nümayəndə heyəti VIII Beynəlxalq Sankt-Peterburq Mədəniyyət Forumunda iştirak edir - FOTOLAR
21:05 15.11.2019

Naftalanda Bərpa Mərkəzi istifadəyə verildi - Əlilliyi olan 600-dək şəxsə xidmət göstəriləcək
20:46 15.11.2019

Evi yandırılan Səadət kimdən şübhələnir? - "Bizimləsən"də - VİDEO
20:29 15.11.2019

Nazir vətəndaşları qəbul etdi - Müxtəlif sahələr üzrə müraciətlərə baxılıb
20:07 15.11.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - MSK növbəti seminar-müşavirə keçirdi
19:47 15.11.2019

Vaşinqton Qahirəni sanksiyalarla hədələdi - Misirin Rusiyadan “SU-35” almaq istəyi narazılıq yaradıb
19:29 15.11.2019

Albert Aqarunovun heykəlinin açılışı olub - Milli Qəhrəmanın xatirəsi əbədiləşdirildi - FOTOLAR
19:08 15.11.2019

Sabah dağlıq rayonlara sulu qar yağacaq
18:48 15.11.2019

Xəstəxanada ölüm faktı qeydə alınıb - Ağdaşda
18:29 15.11.2019

Dini liderlərin II Sammiti yekunlaşdı - Bakı Bəyannaməsi qəbul edildi
18:11 15.11.2019

Paytaxtda qurumuş beş min ağacdan 3500-ü kəsilib - Kəsilən ağacların əvəzinə sərv və eldar şamı əkilir
17:51 15.11.2019

Prezident bu rayonların hərəsinə üç milyon ayırdı
17:43 15.11.2019

Sabunçu məktəbliləri bölgələrə gedəcək - “Ölkəmizi tanıyaq” layihəsi davam edir
17:14 15.11.2019

Venesiyada fövqəladə vəziyyət elan edildi
16:58 15.11.2019

Fəal gənclərlə görüş keçirildi - İstedadlı fəallarla söhbət aparıldı
16:37 15.11.2019

Ayətullah Əli Xamenei əfv sərəncamı imzalayıb
16:18 15.11.2019

Zaur Baxşəliyev:“Mən atamın qəbri üstə getmirəm” - “Bizimləsən” - VİDEO
16:01 15.11.2019

Morales: "Parlament istefamı təsdiq etməsə, Boliviyaya qayıdacam"
15:41 15.11.2019

Xidmət rəisi valideynlərlə görüşdü - Bəzi çağırışçılar təkrar tibbi müayinəyə cəlb edilə bilər
15:20 15.11.2019

Dini liderlərin II Bakı sammiti davam edir - Sammitin sonunda Bakı bəyannaməsi qəbul olunacaq
15:01 15.11.2019

Gürcüstanda aksiyaçılar parlament binası qarşısına toplaşıb - Növbədənkənar parlament seçkiləri tələb edirlər
14:41 15.11.2019

Bütün xəbərlər