Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Vətən daşı olmayandan, olmaz ölkə vətəndaşı...

Vətən daşı olmayandan, olmaz ölkə vətəndaşı...
593 dəfə oxunub

Xalq şairi Məmməd Araz Azərbaycan ədəbiyyatında çoxcəhətli və zəngin ədəbi irsinə, sənətkarlıq qüdrətinə görə özünəməxsus yeri və mövqeyi olan görkəmli söz ustadıdır. Məmməd Araz mənalı, keşməkeşli və şərəfli, bütövlükdə Vətənə və sənətə həsr olunmuş əsl şair- vətəndaş ömrü yaşayıb. Sənətkarın tərcümeyi-halının, taleyinin daha çox onun yaradıcılığında öz əksini tapıb. Məmməd Araz özü də şeirlərində bunu dəfələrlə etiraf edib. Kitablarından birinə yazdığı müqəddimədə deyilir: “Əsl tərcümeyi-hal şairin şeirləridir. Şair çox halda öz yazılarının baş qəhrəmanı ola bilir”.

Dərin məzmunlu, oxunaqlı və milli mündəricəli şeirlərilə Məmməd Araz vətəndaş qeyrətli ədəbiyyat nəhəngidir. Bu görkəmli şair həm də milli azadlıq ideyalı əsərlərilə istiqlal şairi olaraq əbədi şöhrət qazanıb.

 Atv.az AZƏRTAC-a istinadla xəbər verir ki, bu gün Xalq şairi Məmməd Arazın anadan olmasının 86-cı ildönümü tamam olur. Böyük sənətkarın təkrarolunmaz yaradıcılığı zəngin ənənələrə malik milli ədəbiyyatımızı yeni mərhələyə çıxarıb, Azərbaycan fəlsəfi və siyasi lirikası onun dühası hesabına daha da zənginləşib.

Məmməd Araz böyük poetik ilhama malik olan sənətkarlardan idi. Sözün və sənətin Məmməd Araz zirvəsinə gedən yol heç də həmişə hamar olmayıb. Onun həyatı da sənəti kimi daşlı-qayalı yollardan keçib.

1933-cü il oktyabrın 14-də Şahbuz rayonunun Nursu kəndində dünyaya göz açan Məmməd Araz ilk təhsilini həmin kənddə alıb. 1954-cü ildə Azərbaycan Pedaqoji İnstitutunu bitirən böyük sənətkar 1961-ci ildə Moskvada Maksim Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutunda oxuyub. Azərbaycan Dövlət Nəşriyyatında bədii ədəbiyyat redaksiyasının müdiri, sonra isə baş redaktorun müavini, “Ulduz” jurnalında məsul katib, “Ədəbiyyat və İncəsənət” qəzetində baş redaktorun müavini işləyib. 1971-1981-ci illərdə Azərbaycan Yazıçılar İttifaqının poeziya bölməsinə rəhbərlik edən Məmməd Araz 1974-cü ildən ömrünün sonunadək “Azərbaycan təbiəti” jurnalının baş redaktoru olub.

Böyük sənətkar 2004-cü ilin dekabrın 1-də Bakıda vəfat edib və Fəxri xiyabanda dəfn olunub.

Harada işləməsindən, hansı vəzifəni tutmasından asılı olmayaraq, Məmməd Araz əslində bütün ömrü boyu bir vəzifəni icra edib. O da poetik Azərbaycan dünyasına xidmət, Vətən qarşısında vətəndaşlıq borcunu yerinə yetirməkdir. Böyük istedadı və poetik bacarığı sayəsində Məmməd Araz Nizami Gəncəvi, Məhəmməd Füzuli, Mirzə Ələkbər Sabir və Səməd Vurğun poeziyası ilə ona qədər gəlib çatan klassik şeir ənənəsini və üslubunu təkmilləşdirərək hamının gördüyü və bildiyi, lakin dilə gətirməyi bacarmadığı məsələləri ictimai düşüncənin məhsulu edib, Azərbaycanda vətəndaşlıq poeziyasının əsasını qoyub. Gənc yaşlarından başlayaraq yarım əsrdən artıq davam edən Məmməd Araz yaradıcılığı mənsub olduğu xalqa layiqli şair – vətəndaş xidməti nümunəsidir. Onun şeirinin əvvəli də, axırı da Vətəndir. Məmməd Araza məxsus “Vətən daşı olmayandan olmaz ölkə vətəndaşı” məşhur misraları müasir dövrdə poeziyada və ictimai mühitdə vətəndaşlığın milli düsturu kimi qəbul olunur.

Məmməd Araz yaradıcılığının baş qəhrəmanı Azərbaycandır. Onun “Vətən mənə oğul desə”, “Məndən ötdü, qardaşıma dəydi”, “Mənim Naxçıvanım”, “Ata ocağı”, “Ana yurdum, hər daşına üz qoyum” şeirləri vətən mövzusunda ən yaxşı əsərlər kimi dillər əzbəridir. Poeziyamızda Azərbaycan mövzusunda çox yazılıb. Azərbaycana çoxlu şeirlər ithaf olunub. Amma Məmməd Arazın “Azərbaycan – dünyam mənim” şeirinin bənzəri yaradılmayıb. Bu şeirin bütün intonasiyası şair qəlbinin ağrılarından, fəal vətəndaş narahatlığından keçir. Şeir yaradıcılığında olduğu kimi, poemaları ilə də Məmməd Araz təkrarsızdır. Onun “Üç oğul anası”, “Araz axır”, “Mən də insan oldum”, “Paslı qılınc”, “Əsgər qəbri”, “Atamın kitabı” poemaları hər şeydən əvvəl insan mənəviyyatının mürəkkəbliyi, tarix və müasirlik, milli tale və tarixi yaddaşın bərpası kimi fundamental məsələlərə həsr olunub.

Ümummilli lider Heydər Əliyev Xalq şairi, poeziyamızın istedadlı nümayəndəsi Məmməd Araz yaradıcılığına və şəxsiyyətinə daim yüksək qiymət vermişdir. Təsadüfi deyil ki, Məmməd Araz ilk yaradıcılığa ötən əsrin 50-ci illərindən başlasa da, onun təkrarsız istedadı 1970-ci illərdə, Ulu Öndərin Azərbaycana rəhbərliyinin birinci dövründə parlamışdır. Məmməd Araza böyük şöhrət gətirən “Atamın kitabı”, “Həyatın və sözün rəngləri”, “Oxucuya məktub”, “Qanadlı qayalar”, “Aylarım, illərim” kitabları məhz bu illərdə çap olunub, əsərləri xarici dillərə tərcümə edilərək geniş oxucu kütləsinin məhsuluna çevrilib. 1975-ci ildə Azərbaycan Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fəxri Fərmanı ilə təltif olunan böyük şairə 1978-ci ildə “Əməkdar Mədəniyyət İşçisi” fəxri adı verilib, 1995-ci ildə isə ümummilli lider Heydər Əliyev Xalq şairi Məmməd Arazı “İstiqlal” ordeni ilə təltif edib. Ulu Öndər Məmməd Araz sənətini yüksək dəyərləndirərək deyib: “Bu gün bir daha Məmməd Arazın Azərbaycan xalqının mədəniyyətinə, ədəbiyyatına verdiyi töhfələri gördük, eşitdik və bunların xalqımız üçün nə qədər faydalı olduğunu bir daha bildik, bir daha dərk etdik ki, Azərbaycan xalqının həyatında Məmməd Arazın yaradıcılığının nə qədər böyük əhəmiyyəti var”. Ümidvaram ki, Azərbaycan xalqı daim müstəqilliyini qoruyub saxlayacaq və müstəqil Azərbaycanın ilk “İstiqlal” ordeninə layiq görülmüş şəxsiyyətlərdən biri kimi Məmməd Araz, Azərbaycan xalqının tarixində indi olduğu kimi, gələcəkdə də öz yerini tutacaqdır”.

Azərbaycan ədəbiyyatının inkişafındakı xidmətlərini nəzərə alan Prezident İlham Əliyev görkəmli sənətkarın xatirəsinin əbədiləşdirilməsi, yubileylərinin keçirilməsi haqqında sərəncamlar imzalayıb. Bu sərəncamlar Azərbaycan ədəbiyyatının, bütövlükdə yaradıcı ziyalıların, o cümlədən Məmməd Araz sənətinin və şəxsiyyətinin böyük himayədarı, ulu öndər Heydər Əliyev ənənələrinin müasir şəraitdə uğurlu davamı kimi yüksək dəyərə malikdir.

Atv.az

BUNU DA OXU

Şəki şəhərinin mərkəzində qonur ayı - YENİLƏNİB - VİDEO
Qorunan əmanətlərin qaytarılmasına başlanılır - YENİLƏNİB - VİDEO
Sosial şəbəkələrin mənfi təsirləri - VİDEO
10 sinif şagirdi çimərkən suda boğulub - Göyçay rayonunda
Şirvanda qadını döyən jurnalist tutuldu - VİDEO
Xəbər lenti

Gəncədə karantin qaydalarını pozan tədris mərkəzi aşkarlanıb - Mərkəzin rəhbəri və əməkdaşları məsuliyyətə cəlb olunub
19:47 01.06.2020

Əmanətlərin qaytarilmasina başlanılıb - Vəsaitin böyük hissəsini mərkəzi bank təmin edəcək
19:26 01.06.2020

Pandemiya dövründə turizmin vəziyyəti müzakirə edildi - “Bərpaya doğru yol”
18:19 01.06.2020

Ağsuda 1 ton çətənə kolu aşkarlanıb - Xaçmazda daş karxanasında narkotik becərən şəxs saxlanıb
17:54 01.06.2020

Göygöldə Kamaz qoyun sürüsünə çırpılıb - Çoban xəsarət aldı, 25-ə yaxın qoyun tələf oldu
17:37 01.06.2020

Milli məclis sədri hesabat verdi - Yaz sessiyasında 12 iclas olub, 23 qanun və qərar qəbul edilib
17:35 01.06.2020

Nəzarət gücləndiriləcək - Maska taxmayanlar avtobusa buraxılmayacaq
17:12 01.06.2020

Rezidentura və magistraturaya imtahan - Şifahi müsahibələr onlayn olacaq
16:52 01.06.2020

8 yaşdan yuxarı olan uşaqların təhsili - Uşaqların fərdi təhsilə cəlb olunması üçün qeydiyyat başlayır
16:32 01.06.2020

Koronavirus ixracata da mənfi təsir göstərib - 4 ayda 549 milyon dollarliq ixrac reallaşdirilib
15:46 01.06.2020

ABŞ-da iğtişaşlar davam edir - Vaşinqtonda küçəyə çıxmaq qadağa olunub
15:26 01.06.2020

Ağstafada ağır yol qəzası - 4 nəfər xəsarət alıb
15:12 01.06.2020

Paşinyan və ailə üzvləri koronavirusa yoluxdu - Baş nazir virusa doğum günündə yoluxub
14:57 01.06.2020

Dünyada koronavirusla bağlı son statistika - Virus qurbanlarının sayı 374 minə çatır
14:36 01.06.2020

Fransada istirahət mərkəzləri, restoranlar açılır - Ölkə daxilində insanların səyahətinə icazə veriləcək
14:15 01.06.2020

Ucarda avtomobil qəfildən alışdı - Yanğın qısaqapanmadan baş verib
13:57 01.06.2020

Məktəblilərin nəzərinə - Buraxılış imtahanları başlayır
13:42 01.06.2020

Məktəbəhazırlıq qruplarına qəbul başlandı - Müsahibənin vaxtı ilə bağlı SMS göndəriləcək
13:23 01.06.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva rəsmi “Instagram” səhifəsində Uşaqların Beynəlxalq Müdafiəsi günü ilə bağlı paylaşım edib
13:03 01.06.2020

“NEFTÇİ”NİN LEGİONERLƏRİ MÖVSÜMÜN SONUNU GÖZLƏMƏYİB
12:48 01.06.2020

1 İYUN - UŞAQLARIN MÜDAFİƏSİ GÜNÜDÜR
12:25 01.06.2020

Şəki şəhərinin mərkəzində qonur ayı - YENİLƏNİB - VİDEO
12:00 01.06.2020

Tələblərə məsuliyyətsiz yanaşan insanlarla mübarizə inzibati yollarla aparılacaq - VİDEO
11:36 01.06.2020

Qorunan əmanətlərin qaytarılmasına başlanılır - YENİLƏNİB - VİDEO
11:11 01.06.2020

Sosial şəbəkələrin mənfi təsirləri - VİDEO
10:40 01.06.2020

Maska taxmayan vətəndaşları 50 manatdan 200 manatadək cərimə gözləyir - VİDEO
10:18 01.06.2020

10 sinif şagirdi çimərkən suda boğulub - Göyçay rayonunda
09:57 01.06.2020

Putindən “Qələbə Günü” ilə bağlı sərəncam - Faşizm üzərində qələbənin 75 illiyi iyunun 24-də qeyd olunacaq
20:35 30.05.2020

Balakəndə əməliyyat keçirilib - Hovuzda narkotik yetişdirən şəxs saxlandı
20:12 30.05.2020

Daha 257 nəfər koronavirusa yoluxdu - 202 nəfər sağalıb, 3 nəfər vəfat edib
19:46 30.05.2020

Şirvanda ağır yol qəzası - 22 yaşlı gənc dünyasını dəyişdi
19:28 30.05.2020

4 avtomobil qaçıran şəxs tutuldu - Onun digər oğurluqları da üzə çıxıb
19:15 30.05.2020

Maştağada əməliyyat keçirilib - İstixanada narkotik becərən şəxs tutuldu
18:57 30.05.2020

Sosial şəbəkələrlə bağlı mühüm qərar - “Donald Trampın atdığı addım çox önəmlidir”
18:43 30.05.2020

Mərhələli həll yeganə variantdır
18:26 30.05.2020

ABŞ ÜST ilə bütün əlaqələrini dayandırıb
18:22 30.05.2020

Qorunan əmanətlərin qaytarılmasına başlanılır - Əmanətçilər hansı banka yaxınlaşmalıdır?
18:14 30.05.2020

ABŞ-da polis zorakılığı kütləvi iğtişaşlara səbəb oldu - Minnepolis şəhərində komendant saatı tətbiq edildi
17:46 30.05.2020

1 iyunla bağlı fləşmob keçirmək istəyiblər - Karantin rejimi qaydalarını pozmağa cəhd edənlər cəzalandırılıb
17:43 30.05.2020

Müdafiə nazirindən düşmənə mesaj - “Bu dəfə görüləcək tədbirlər tam fərqli olacaq”
17:26 30.05.2020

Dezinfeksiya işləri davam etdirilir - Lökbətan və sahil qəsəbələrində küçələr dezinfeksiya olunub
16:43 30.05.2020

Bərdədə “Azərtoxum” MMC-nin direktoru bıçaqlanıb - Mübahisə bıçaqlanma ilə nəticələnib
16:21 30.05.2020

Cərimələrin məbləği məlum olub - Maskadan istifadə tələblərini pozanlarla bağlı
16:13 30.05.2020

İcma rəhbərindən kəskin etiraz - “Bu addım Kanadanın xarici siyasət maraqlarına kölgə salır”
15:36 30.05.2020

Türkiyədə növbəti faciənin qarşısı alındı - 60-dək miqrant xilas edildi
15:27 30.05.2020

Tarixi missiya bu gün reallaşdırılacaq - “Space-X” kosmosa raket göndərəcək
14:59 30.05.2020

İran prezidenti Həsən Ruhani koronavirusla mübarizə komitəsinin iclasında çışıx edib
14:37 30.05.2020

300-dən çox küçə dezinfeksiya olunub - Bakıda dezinfeksiya işləri davam etdirilir
14:23 30.05.2020

Rusiya prezidentinin mətbuat katibi koronavirusdan sağaldıqdan sonra ilk dəfə ictimaiyyətə görünüb
13:56 30.05.2020

Ermənistanın keçmiş prezidenti Robert Koçaryan koronavirus pandemiyasının sonuna qədər tibb mərkəzində qalacaq
13:15 30.05.2020

Goranboyda qadını ilan sancıb
12:45 30.05.2020

Ucarda yaşayış evində yanğın baş verib - Dördotaqlı ev tamamilə yanıb
12:13 30.05.2020

Zaqatalada qonşusunun evinə oğurluğa girdi - Oğurladığı qızılları satıb əyləncəyə xərclədi
21:52 29.05.2020

Tovuzda əkin sahəsində avtomobil yandı - Mühərrik qəfildən alışdı
21:12 29.05.2020

İş yerini dəyişmək istəyən müəllimlərin nəzərinə - İyunun 1-dən sənəd qəbuluna başlanılır
20:32 29.05.2020

Ağdaşda 1 tondan çox çətənə kolu aşkarlanıb - Narkotik becərən qohumlar tutuldu
20:12 29.05.2020

İt döyüşdürənlər saxlanıldı - Onlardan birinin üzərindən narkotik maddə aşkarlandı
19:54 29.05.2020

Açıq tipli tapşırıqların say azaldıldı - Dövlət imtahan mərkəzindən abituriyentlər üçün vacib açıqlama
19:36 29.05.2020

Koronavirusla bağlı ictimai nəzarət sistemi yaradılıb - “Qaydalar ham üçün eynidir” sistemində nələr nəzərdə tutulur ?
19:12 29.05.2020

Sərhədlər iyunun 15-dək bağlı qalacaq - Nazirlər kabinetinin qərarı
18:58 29.05.2020

Tibbi maskadan istifadəyə dair tələblər müəyyənləşdi - Tələblərə əməl etməyənlər cərimələnəcək
18:42 29.05.2020

İsmayıllıda mənzildən oğurluq edilib - Oğurlanan əşya və məhsullar sahibinə qaytarılıb
18:23 29.05.2020

Ermənistan şirkətində kütləvi yoluxma - 80-dən çox işçi koronavirus daşıyıcısıdır
17:58 29.05.2020

Dünyanın ən yaşlı kişisi vəfat etdi - O, 112 yaşında dünyasını dəyişib
17:38 29.05.2020

Nigeriyada kütləvi qətl - Yüzə qədər silahlı şəxs 60 dinc sakini qətlə yetirdi
17:15 29.05.2020

İstanbulda partlayış - 2 nəfər həyatını itirdi
16:45 29.05.2020

Koronavirusun ağır fəsadları - ABŞ-ı müflisləşmə dalğası bürüdü
16:29 29.05.2020

Virusa yoluxanların sayı 5 milyon 940 mindən çoxdur - Ölənlərin sayı isə 363 mini ötüb
16:12 29.05.2020

Karantin rejiminin müddəti uzadıldı - Bəs hansı sahələrdə yumşalmalar olacaq?
15:48 29.05.2020

Ermənistan Gürcüstandan üzr istədi - Torosyan Tbilisini tədbirsizlikdə ittiham etmişdi
15:36 29.05.2020

İtaliyadan Azərbaycana yüksək dəyər - “Mercati di Traiano” abidəsi Azərbaycan bayrağına “büründü”
15:02 29.05.2020

Daha 230 nəfər koronavirusa yoluxub - 103 nəfər sağalıb 2 nəfər vəfat edib
14:48 29.05.2020

Qusarda Samur gömrük postunda sıxlıq yaranıb - 500-dən çox yük avtomobili qarşı tərəfə keçə bilmir
14:31 29.05.2020

Əfqanıstanda “Taliban” yenə hücüm etdi - Yeddi polis öldürüldü, üçü yaralandı
14:04 29.05.2020

Məşhur tikililər Azərbaycan bayrağına boyandı - Gürcüstan, Estoniya və BƏƏ də Azərbaycanı təbrik etdi
13:47 29.05.2020

Türkiyə bir sıra məhdudiyyətləri yumşaltdı - Bu gündən məscidlər dindarların üzünə açıqlacaq
13:21 29.05.2020

Tovuzda yanacaqdoldurma məntəqəsində dava - 2 nəfər xəsarət alıb
13:03 29.05.2020

Hacıqabulda qəza baş verib - 3 nəfər xəsarət alıb
12:42 29.05.2020

Ata oğluna niyə xəsarət yetirib? - Polis araşdırmanın nəticəsini açıqladı
12:23 29.05.2020

Məsafə qorunmur, maskadan istifadə olunmur - VİDEO
11:55 29.05.2020

Bütün xəbərlər