Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Kino tariximizdə ilk rəngli bədii filmin müəllifi - FOTOLAR

Kino tariximizdə ilk rəngli bədii filmin müəllifi - FOTOLAR
   165 dəfə oxunub

O, bu gün Azərbaycan milli kino sənətinin görkəmli nümayəndələrindən biri kimi yüksək peşəkarlığı, işinə böyük məhəbbəti, son dərəcə təvazökar ziyalı nümunəsi ilə seçilən sənət adamı kimi xatırlanır. Korifey sənətkarın yaradıcı irsi əsl mənada böyük məktəbdir. Onun fəaliyyətinin dərindən araşdırılıb öyrənilməsi bir tərəfdən kino tariximizin tədqiqi, digər tərəfdən xalqın mənəvi yaddaşının yeni nəslə çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Görkəmli kinorejissor, Əməkdar incəsənət xadimi, Azərbaycan kino tarixində ilk rəngli bədii filmin müəllifi Hüseyn Seyidzadə daim düşünən, axtarışda olan rejissor idi. Çəkdiyi filmlərin üzərində yaradıcılıqla işləyir, hər kadra məna verməyə çalışırdı. Belə olmasaydı təbii ki, onun filmləri ümumxalq məhəbbəti qazanmazdı.

 AZƏRTAC  xəbər verir ki, bu gün görkəmli kinorejissor Hüseyn Seyidzadənin anadan olmasından 109 il ötür.

1912-ci ildə qədim Azərbaycan şəhəri olan İrəvanda dünyaya göz açan Hüseyn Seyidzadə yeniyetmə çağlarından zəhmətə alışıb. Erməni daşnaklarının azərbaycanlılara qarşı törətdikləri cinayətlər zamanı onun ailəsi Bakıya köçmüş və yeniyetmə Hüseyn fabrikdə fəhləlik etmişdir. Həyata nikbin baxışı 1928-ci ildə onu aktyor kimi Bakı İşçi Teatrının səhnəsinə gətirib. O, 1929-cu ildə Leninqrada (indiki Sankt-Peterburq) Dövlət Fəhlə Gənclər Teatrına təcrübə keçməyə göndərilib və bir il sonra Bakıya qayıdaraq “İlk komsomol buruğu” bədii filmində neftçi rolunda çəkilib.

O, Moskva Dövlət Kinematoqrafiya İnstitutunda təhsil aldığı illərdə (1931-1936) Mixail Romm, Lev Kuleşov, Sergey Eyzenştey kimi tanınmış sənətkarlardan kino sənətinin sirlərini öyrənib. Bakıya qayıdan gənc mütəxəssis kinostudiyada “Bakılılar”, “Bir ailə” bədii filmlərində rejissor assistenti, dublyaj rejissoru işləyib. Onun Niyazi Bədəlovla birgə hazırladığı “Ayna” (1940) bədii filminin çəkilişləri məlum olmayan səbəblərə görə dayandırılsa da, iki il sonra həmin materiallar əsasında “Sovqat” qısametrajlı bədii filminə quruluş verib. Bir müddət “Lenfilm”, “Mosfilm” və M.Qorki adına kinostudiyalarda təcrübə keçən sənətkar, bu studiyalarda istehsal olunan filmlərdə rejissor assistenti, ikinci rejissor vəzifələrində çalışıb.

H.Seyidzadə rejissor kimi 43 il ərzində cəmi beş bədii film - “O olmasın, bu olsun”, “Koroğlu”, “Yenilməz batalyon”, “Dəli Kür”, “Qayınana”, bir qısametrajlı bədii film - “Sovqat”, iki sənədli film - “Əbədi Odlar diyarı” və “Doğma xalqımıza” ekranlaşdırıb. Hüseyn Seyidzadənin 1945-ci ildə çəkdiyi “Əbədi Odlar diyarı” tammetrajlı sənədli filmində doğma torpağın gözəllikləri, qədim abidələr tərənnüm edilmiş, tarixi şəxsiyyətlərin portretləri, Böyük Vətən müharibəsi illərində Azərbaycan xalqının rəşadəti və əmək qəhrəmanlığı öz əksini tapıb. Unudulmaz sənətkarın 1956-cı ildə Üzeyir Hacıbəylinin “O olmasın, bu olsun” operettası əsasında ekranlaşdırdığı eyniadlı film bir rejissor kimi bitib-tükənməyən istedadını ortaya qoymuşdur. Görkəmli kino xadiminin sonralar bir-birinin ardınca ekranlaşdırdığı “Yenilməz batalyon”, “Dəli Kür” filmləri Azərbaycanın mədəni həyatında mühüm hadisəyə çevrilib. Sənətkarın filmlərinin ümumxalq məhəbbətini qazanması kino tarixində özünə layiq yer tutması rejissorun hər kadr üzərində yaradıcılıqla işləməsi, hər kadra məna verilməsi ilə əlaqələndirib.

Hüseyn Seyidzadə hələ 1954-cü ildə rejissor Yan Fridlə birgə çəkdiyi “Doğma xalqımıza” adlı ilk rəngli Azərbaycan bədii-sənədli filmi rejissorun milli kinematoqrafiyanı şöhrətləndirə biləcək əsərlər yaratmağa qadir olduğundan xəbər verirdi. Onun yaratdığı filmlər çox sınaqlardan çıxsa da ənənəvi qiymətdən, axından seçilən, sıçrayışlı, sərbəstliyə nümunə olan sənət inciləri idi. Sənətkarın ürəyindən vətəndaş müharibəsinin milli qəhrəmanı “Qatır Məmməd”, “Dərviş Parisi partladır”, Xan qızı Natəvan haqqında filmləri çəkib kino tariximizə bəxş etmək keçirdi. Hətta bu filmlərin çəkilişlərinə başlansa da, naməlum səbəblərdən yarıda saxlanılırdı və alınıb başqasına verilirdi. Özü deyirdi ki, “insan dünyaya ona görə gəlir ki, yaşasın, çalışsın, nəyinsə naminə mübarizə aparsın. Xoşbəxt olsun. Amma mən anadan olandan taleyimlə əlbəyaxadayam...”

Bu gün sənətkarın ekranlaşdırdığı filmlər Azərbaycan teleməkanında sevə-sevə baxılır, onun peşəkar yaradıcılığından kinosevərlər zövq alır. Bu mənada, rejissorun istər peşəkarlıq, istərsə də nəzərdə tutulan dövrün pafosunu özündə əks etdirmək baxımından yaratdığı sənət inciləri hər zaman seviləcək. 1979-cu il iyunun 2-də dünyasını dəyişən unudulmaz sənətkarımız Hüseyn Seyidzadənin həmişəyaşar yaradıcılığı sənətsevərlərin qəlbində, o cümlədən kinomuzun tarixində əbədi olaraq qalacaq.

Atv.az









BUNU DA OXU

“Kəklikotu” filmi - artıq АTV-də
Beş gün dərs olmayacaq - Noyabrın 16-da tətil başlayır
Nar festivalında nərd yarışması keçirildi - Nəticələr inanılmaz oldu - ÖZƏL - FOTOLAR
Tanınmış simalar Nar Bayramında - FOTOLAR
”Koroğlu” Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzi istifadəyə verildi - Mərkəzdən gündə 270 min sərnişin istifadə edəcək
Xəbər lenti

“Kəklikotu” filmi - artıq АTV-də
21:14 11.11.2019

Beş gün dərs olmayacaq - Noyabrın 16-da tətil başlayır
20:58 11.11.2019

İstixanaların qaz təchizatı bərpa edildi - “Azəriqaz”-ın baş direktoru sahibkarlarla görüşüb
20:37 11.11.2019

Bakıda kütləvi ağacəkmə aksiyası keçirilib - Aksiyada gənclər, rayon sakinləri iştirak edib
20:16 11.11.2019

Sabah hava küləkli olacaq
19:54 11.11.2019

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakının Xətai rayonunda ağacəkmə aksiyasında iştirak ediblər - FOTOLAR
19:33 11.11.2019

Qəzalı vəziyyətdə olan məktəb sökülür - On günə söküntü işləri başa çatdırılacaq
19:12 11.11.2019

İraqda etiraz aksiyasında qarşıdurma - 4 nəfər ölüb, 90 nəfər xəsarət alıb
18:49 11.11.2019

Avropa Şurasına sədrlik Gürcüstana keçəcək
18:28 11.11.2019

Nar festivalında nərd yarışması keçirildi - Nəticələr inanılmaz oldu - ÖZƏL - FOTOLAR
18:07 11.11.2019

Lənkəranda veloyürüş keçirilib - Yürüşə 300-dək gənc qatılıb
17:45 11.11.2019

Növbəti iki ildə buğda istehsalı artırılacaq - Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi planı açıqladı
17:23 11.11.2019

Boliviyada bütün rəhbər şəxslər istefa verdi - Ölkəni senatin 2-ci vitse-spikeri idarə edəcək
17:01 11.11.2019

Tanınmış simalar Nar Bayramında - FOTOLAR
16:50 11.11.2019

Ordumuz təlimlərə başlayır - Yeni silah və texnika da tətbiq ediləcək
16:35 11.11.2019

Türkiyə irimiqyaslı hərbi-dəniz təlimlərinə başladı
16:17 11.11.2019

"Miss Nar 2019" kim oldu? - Nar bayramında gözəllik müsabiqəsi - ÖZƏL - FOTOLAR
16:00 11.11.2019

Göyçayda avtomobil yanıb - FOTOLAR
15:40 11.11.2019

Banqladeşdə ölənlərin sayı 13 nəfərə çatıb
15:23 11.11.2019

Göyçayda ev yanaraq yararsız hala düşüb - FOTOLAR
15:05 11.11.2019

Türkan Vəlizadə: "“Maşın şou”da çox simalar gördüm” - VİDEO
14:48 11.11.2019

Böyük Britaniyada I Dünya müharibəsi qurbanlarının xatirəsi anılıb
14:30 11.11.2019

15 yaşında oğlanı evdən qaçmağa nə vadar etdi? - Studiyaya zəng edən ata hansı əməlinə görə peşmandır? (Bizimləsən) - VİDEO
14:11 11.11.2019

Lavrov Ermənistanda - Dağlıq Qarabağ münaqişəsi müzakirə olunacaq
13:51 11.11.2019

Musiqili Teatrda mövsümün ilk premyerası – “Paris Notr-Dama ithaf”
13:33 11.11.2019

Azərbaycan-Özbəkistan dostluğuna aid sənədli film nümayiş etdirilib - FOTOLAR
13:12 11.11.2019

Tramp Ərdoğanla “S-400”-ləri müzakirə edəcək
12:52 11.11.2019

Fədayə Laçının oğlu: "Anamı qucaqlayanda anladım ki, mən iki il yaşamamışam..." - "Ən yaxşısı"nda - VİDEO
12:33 11.11.2019

İki avtomobil toqquşdu, 5 yaralı var
12:15 11.11.2019

Tarixdə bu gün - 11 Noyabr - Dünya Enerjiyə Qənaət Günü, Dünya Şopinq Günü və Dostoyevski
11:56 11.11.2019

İranda yeni neft yatağı aşkarlanıb
11:37 11.11.2019

Nar, "Aznar" və gözəllik - və ya "Nar Bayramı"ndan təəssüratlar... - FOTOLAR
11:21 11.11.2019

Çöyçayda idarəetməni itirən sürücü dünyasını dəyişdi - Yol qəzası daha bir problemə yol açdı... - FOTOLAR
11:05 11.11.2019

25 yaşlı qız dəm qazının qurbanı oldu
10:46 11.11.2019

Boliviya prezidenti istefa verdi - Moralesin harada olduğu məlum deyil
10:28 11.11.2019

İki avtomobil toqquşub - Ziya Bünyadov prospektində
10:10 11.11.2019

Kürdəmirdə yol qəzası baş verib - Xəsarət alanlar var - FOTOLAR
09:48 11.11.2019

Gitaraçı Rəhman bir zamanlar sevdiyi sənətdən niyə uzaqlaşıb? - VİDEO
09:29 11.11.2019

Ankarada Suriya müzakirəsi - Türkiyənin Müdafiə naziri xüsusi elçi ilə görüşdü
22:00 09.11.2019

Bəxtləri üzlərinə güldü - İrlandiyada iki dost dəfinə tapıb
21:42 09.11.2019

Roza Zərgərli döyülən oğlanın müdafiəsinə qalxdı - "Bizimləsən"də - VİDEO
21:29 09.11.2019

Zəlzələnin fəsadları - İranda yaralıların sayı 529-a çatıb
21:10 09.11.2019

Milyarder Trampa rəqib oldu - Blumberq qeydiyyatdan keçib
20:52 09.11.2019

İnstitut əməkdaşları Cocuq Mərcanlıda - Bayraq Günü qeyd edildi
20:29 09.11.2019

Ovla bağlı tələbi pozan ərəblər saxlandı - Onların ölkədən çıxarılması tələb edilib
20:07 09.11.2019

Bursa Uludağ Universitetində flaşmob keçirilib - Azərbaycanlı tələbələr Bayraq Gününü qeyd edib - FOTOLAR
19:44 09.11.2019

”Koroğlu” Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzi istifadəyə verildi - Mərkəzdən gündə 270 min sərnişin istifadə edəcək
19:23 09.11.2019

Sabah hava necə olacaq?
19:00 09.11.2019

Şanlı tarix - Bayraq Günü qeyd edilir
18:29 09.11.2019

Çavuşoğludan Bayraq Günü ilə bağlı paylaşım - Türkiyə Xarici İşlər naziri Azərbaycan xalqını təbrik etdi
18:10 09.11.2019

Yük və minik maşını toqquşdu - Sürücülər yaralandı, yolda tıxac yarandı
17:48 09.11.2019

İran sərhədini pozan PUA-nın hansı dövlətə məxsus olmasını araşdırır
17:30 09.11.2019

Bakı metrosunda fərqli mənzərə - Tanqo şousu göstərildi - VİDEO
17:08 09.11.2019

Paytaxtımızda fərqli mənzərə - Monitorlarda Dövlət bayrağı dalğalandı
16:44 09.11.2019

Qubada ağır yol qəzası baş verib - Bir nəfər ölüb, bir nəfər yaralanıb
16:22 09.11.2019

Valideyn və şagirdlərin nəzərinə! - Noyabrın 11-i altıgünlük məktəblərdə dərs olacaq
16:06 09.11.2019

Yolu keçən piyada vuruldu, qabırğaları sındı - Xaçmazda dəhşətli yol nəqliyyat hadisəsi
16:06 09.11.2019

42 terrorçu saxlanıldı - Türkiyədə İŞİD və PKK-ya qarşı əməliyyat keçirilib
15:45 09.11.2019

İki uşağını axtaran ata onlardan nigarandır - “Bizimləsən”də - VİDEO
15:23 09.11.2019

Rəqsin insan psixologiyasına təsiri - VİDEO
15:02 09.11.2019

Tramp iki milyon dollar cərimələndi - “Ağ ev” liderinin fondu pulları təyinatı üzrə xərcləməyib
14:39 09.11.2019

Bölgələrdə bayraq yürüşü keçirilib - Yürüşdə minlərlə sakin iştirak edib
14:21 09.11.2019

Canavarların kəndlərə hücumu artıb - Əsas səbəb heyvanların yem bazasının azalmasıdır
14:01 09.11.2019

İş axtarmaq asanlaşdı - “Məşğulluq” altsistemi istifadəyə verilib
13:39 09.11.2019

Avstraliyada meşə yanğınlarında 30-dan çox insan xəsarət alıb
13:17 09.11.2019

Baki Metropoliteni 60 yeni vaqon alacaq - Daha bir stansiyada tikinti işləri yekunlaşıb
12:55 09.11.2019

İran səmasında pilotsuz uçuş aparatı vurulub
12:34 09.11.2019

Nazirlikdən restoran sahiblərinə xəbərdarlıq - Manqallara qadağa qoyulacaq
12:13 09.11.2019

İsraildən iddia - “İran cəmi bir neçə günə nüvə silahı yarada bilər”
11:55 09.11.2019

Tehran nüvə anlaşmasını tərk edə bilər - İran XİN rəsmisindən xəbərdarlıq
11:33 09.11.2019

Məhəbbət Kazımovun oğlu atasının dostlarından giley etdi - VİDEO
11:14 09.11.2019

Nigah müqaviləsi nədir? - VİDEO
10:53 09.11.2019

MDB-də ən ucuz metro Bakıdadır - Amma qiymət artımı gündəmdə deyil
10:32 09.11.2019

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik edib
10:11 09.11.2019

9 noyabr Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günüdür
09:45 09.11.2019

Regional Bərpa Mərkəzi istifadəyə verildi - Mərkəz ildə 350 əlilə xidmət göstərəcək
22:02 08.11.2019

Ərazi məişət tullantılarından təmizləndi - Nazirlik Binəqədidə ekoloji aksiya təşkil edib
21:45 08.11.2019

İranda baş vermiş zəlzələdə 300 nəfərədək insan xəsarət alıb
21:28 08.11.2019

Rəsmi Bakı erməni nazirə cavab verdi - “Onun dedikləri normal düşüncə çərçivəsinə belə sığmır”
21:10 08.11.2019

Berlin divarının sökülməsinin 30 illiyi - Rəssamlıq Akademiyasında sərgi keçirilib
20:53 08.11.2019

Bütün xəbərlər