Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Müşfiqə görə 25 illlik həbs edilən şairimiz

Müşfiqə görə 25 illlik həbs edilən şairimiz
   2630 dəfə oxunub

1923-cü il oktyabrın 16-da Masallıda anadan olan Gülhüseyn Hüseynoğlu Bakıda böyüyüb, orta təhsilini paytaxtda alıb. 1947-ci ildə Azərbaycan Dövlət Universitetinin filologiya fakültəsini bitirib.

O, 40-cı illərdə sovet rejimi ilə mübarizə aparmaq və Azərbaycanın müstəqilliyini əldə etmək üçün yaradılmış antisovet "İldırım" təşkilatının qurucularından biri idi.

Təşkilatın məqsədləri Azərbaycanı Sovetlər Birliyindən ayırmaq, Azərbaycanın müstəgilliyini əldə etmək, 1937-1938-ci illərdə həbs olunub xalq düşməni kimi damğalanan və Sibirə göndərilib güllələnən yazıçıların işinə yenidən baxılmasına, onlara bəraət verilməsinə nail olmaq və Azərbaycan türkcəsini dövlət dili səviyyəsinə qaldırmaq idi.

Təşkilatda yeganə yazar olan Gülhüseyn Hüseynoğlu xalq arasında iş aparır, onu SSRI-dən ayırmağa hazırlayır. Təşkilatın qurucularından olan İsmixan Rəhimov, daha sonra Gülhüseyin Hüseynoğlu və digərlərini həbs edirlirlər. Ali Məhkəmənin qərarıyla onlardan üçünə güllələnmə cəzası verilir. O illərdə güllələnmə hökmü müvəqqəti götürüldüyündən hökm 25 il həbslə əvəzlənir. Ünlü romançı həmin üç nəfərdən biri kimi Sibirə sürgün edilir. Apardığı azadlıq hərəkatına görə, Tayşet və Bodaybo arasında 7 il ağac kəsməyə məhkum olunur. Nəhayət, Stalin öləndə bir çox məsələlər kimi bu işə də yenidən baxmağa qərar verilir və 1955-ci ilin mayında "İldırım"çılar evlərinə qayıdırlar

1956-cı ildə o, tam bəraət alaraq aspiranturaya bərpa edilib, universitetdə müəllim saxlanıb. Universitetin Azərbaycan sovet ədəbiyyatı kafedrasının professoru, filologiya fakültəsi elmi şurasının üzvü olub.

Azərbaycan ədəbiyyatında mənsur şeirin yaradıcısı kimi tanınan yazıçı otuza yaxın kitabın müəllifidir.

 

***

MÜŞFİQ ƏNƏNƏSİ YAŞAYIR (Gülhüseyn Hüseynoğlu)

Mikayıl Müşfiqi bütün nəsillərin müasiri edən, həmişə sevdirən onun ürəkdən

gəlmiş, səmimiyyətlə dolu poeziyasının xalq ruhu ilə bağlılığı, Azərbaycanımızı

böyük məhəbbətlə tərənnüm edib sevdirməsi, vətəndaşlığı, cazibə

qüvvəsilə oxucuların qəlbini ehtizaza gətirməsidir. Səmimiyyətlə dolu poeziyası

barədə şair özü müasirlərinə müraciətlə yazıb:

Yazmaram ürəyim sizi anmasa,

Sizin eşqinizlə alovlanmasa;

Burdaca el durub məndən sordu ki:

Gözdən yaş çıxarmı ürək yanmasa?

Qönçə açılarmı, bahar olmasa?

Şölə titrəyərmi, ruzgar olmasa?

Bu nəğmə ruhumdan qoparmı bilməm,

Mənə ilham verən dostlar olmasa?

Söz yox, ürəkdən yazdığındandır ki, ürəklərdə yaşayır Müşfiq. Axı bu

onun bir şair kimi ən böyük arzusu idi:

Hər kəs bilir həyatın sonu ölümdür,

Ah bu qəmli dəyişmə yaman zülümdür.

Şerim! Bu gülünc oyun bəllidir yarın,

bizi də bəklər,

Sən də öl mənim kimi, fəqət məzarın

olsun ürəklər!

Vətəndaş şairdi, cəsarətliydi, uzaqgörəndi Müşfiq. Milli musiqi alətlərimizdən

olan tarın konservatoriyada tədris olunması qadağan ediləndə, “İnqilab

və mədəniyyət” jurnalı özünün 1929-cu il ikinci nömrəsindəki “Tar konservatoriyadan

çıxarıldı” sərlövhəli xəbərində: “Azərbaycan Dövlət Konservatoriyasını

qüvvətləndirmək məqsədilə AXMK bir çox qərar qəbul etmişdir. Bu

qərarlara görə məcburi dərs kursu olan tarın öyrənilməsi konservatoriyanın

bütün dərəcələrində tədris planlarından götürülür və konservatoriya yanında

olan Şərq orkestrosu ləğv olunur” yazanda Müşfiq sinəsini qabağa verdi: məşhur

“Tar” şerini xalqına bəxş elədi, tarın şöhrətini bir az da qaldırdı:

Oxu, tar, oxu tar!..

Səsindən ən lətif şeirlər dinləyim.

Oxu, tar, bir qadar...

Nəğməni su kimi alışan ruhuma çiləyim.

Oxu, tar!

Səni kim unutar?

Ey geniş kütləmin acısı, şərbəti –

Alovlu sənəti.

“Tar” şeri vətəndaş şairin uzaqgörənliyini göstərməklə bərabər, həm də

sənətkar cəsarətini numayiş etdirən əsərdir:

Çoxları üzünə durdular,

Könlünü qırdılar.

...Üstündən bir qara yel kimi əsdilər,

Səsini kəsdilər.

Daşlandı çəkənlər nazını,

Beləcə qırdılar aşığın sazını.

Müşfiq 20-ci illərin axırı, 30-cu illərin əvvəlində klassiklərimizə etinasızlığı

görəndə qələmə sarıldı, “Yeni il” şerində dahi lirik haqqında ürək sözlərini

bəyan elədi:

Yazalım, özümüzü öyməyəlim,

Füzuliyə dəyməyəlim.

Axı Müşfiq əsl varis kimi şifahi xalq ədəbiyyatımızı dərindən sevmiş,

klassik ədəbiyyatımıza böyük məhəbbət bəsləmiş, bunların yaxşı ənənələrindən

həmişə öyrənməyin, yeni şəraitdə onları davam və inkişaf etdirməyin

ən ardıcıl tərəfdarlarından olmuşdur.

Müasirini özünü dərk edən, mühitinin hadisələrindən baş çıxaran, “xalqilə

titrəyən, xalqilə gülən...” görmək istəyən Müşfiq “Alqış varlığını duyan

insana!” misrasını heç də təsadüfi yaratmamışdı. Özünü dərk edən insanın

əzəli, əbədi, nəcib sifətlərindən biri əməyə məhəbbətdir. Məhz əməyə bağlılıq

insanı torpağı layiqilə dərk etməyə, ona səcdə etməyə gətirib çıxarır.

Şairə görə əmək insana güc verir. İnsan gücü ilə yaşayışını asanlaşdırır,

gözəlləşdirir. “Özündən alışan, özündən yanan, – hər sabah hamıdan erkən

oyanan, iş başına qoşan” insanları şair bəxtiyar hesab edir.

Milli musiqi alətlərimizin göz bəbəyi kimi qorunması və əmək mövzuları

ilə yanaşı, M. Müşfiq insanın böyüklüyü, maarif, müəllim nüfuzu, səfilsərgərdan

həyat keçirən uşaqların himayəyə alınması, məktəblərə cəlb olunması,

qayğıkeşlik, qaynar gənclik və onun düzgün tərbiyə olunması, vətən və

onun tanınmasında, yüksəlməsində iz qoyan şəxsiyyətlərin ucalığı, vətəndaşlığı,

sənət və sənətkar, həyat eşqi, təkliyin acı aqibəti, təmiz, saf məhəbbəti,

ülviliyi və s. məsələlər haqqında da yazmış, tutarlı poetik sözünü demişdir.

Günlərim keçməyir ancaq əməklə,

Xəyalım göyləri seyr eyləməklə

Buludlar ömrümün karvanı olur,

Fikrim o karvanın sarvanı olur.

Sanıram ulduzlar həmvətənimdir,

Demək, yer də mənim, göy də mənimdir,

Hüzurumla cahan nə bəxtiyardır.

Axırıncı misraya diqqət yetirək: insan yox, cahan insanın hüzurunda olmaqla

özünü bəxtiyar saymalıdır. Bu, Müşfiq poeziyasında insana verilən

qiymətin ən böyük təzahürü deyil də bəs nədir?

Füzuli yüksəldi

əsrinin fövqünə

Sığmadı dəhası

Bağdadın üfüqünə.

***

O güldü-ağladı, ağladı-güldü,

Gülüşü hıçqırdı, fəryadı güldü.

Onun pərvazına pərvaz çatarmı?

Güclü avazına avaz çatarmı?

***

Altındaydı sözün səmənd atları,

Çapanda titrərdi göyün qatları.

O ki söz atından tərpəndi düşdü,

Sanki şerimizin bir bəndi düşdü.

Bu misralar torpağımızın, mədəniyyətimizin, dilimizin inkişafında, tanınmasında

müəyyən izləri, payları olan dahi sənətkarlarımız Füzuli, Sabir,

Cəfər Cabbarlı kimi şəxsiyyətləri qabarıq şəkildə nəzərimizdə canlandırır,

onları bir az da sevdirir.

Yaxud onun Kefli İskəndərin dili ilə Cəlil Məmmədquluzadə yaradıcılığının

şah damarını necə də oxucular qarşısında nümayiş etdirdiyinə diqqət yetirək:

“Ölüb – a!” – deyərək qışqırır cahan,

Qalxmaz Fərhad kişi ağır yuxudan...

Ac başım, dinc başım, səbr, təvəkkül,

Çırpınmaq bilməyən xəstə bir könül...

Qaranlıq qəlbimiz günəşə həsrət,

Qurulmuş dirilik baxt üzərində,

Basmış ruhumuzu kəsalət bizim,

Vurur nəbzimizdə ətalət bizim.

Ədəbiyyatın, sənətin bitib-tükənməyən, tükənməyəcək, əzəli və əbədi

mövzusunda, sənətkarların bütün zamanlarda, dönə-dönə müraciət etdikləri

bəşəri mövzuda, məhəbbət mövzusunda Müşfiq də yazıb-yaratmışdır. Onun

bu əsərlərində məhəbbətin sehri, ucalığı, sevdanın “sərin atəş”liliyi, ümid

qapılarına dikilən baxışlar, sevən gəncin ürəyini dərindən tutub qoparan sevgilisinin

gül əllərindən ərkyana giley-güzarı, şikayəti, “hicran ümidinə” qalmaq,

hicrandan nicat gözləmək, qısqanclığın qəlbi yaxıb-yandırması, qəlbdə

fırtınalar qoparması, məhəbbətin neçə-neçə çaları, rəngi, acısı, şirini öz ifadəsini

tapmamışdırmı?! Emosional, musiqili, şairanə ifadəsini! “Bir də baxsan

mənə” şerində belə bir bənd var:

Baxışın qəlbimi incitmişdir,

Bu baxışdan, bu duruşdan əl çək.

Bir də baxsan mənə, iş bitmişdir;

Bir də baxsan mənə, fikrim dönəcək.

Az qala sevən gəncə demək istəyirsən: çox özündən demə, fikrin dönməyəcək,

hələ sevdiyinin baxışı, duruşu sənin qəlbini çox incidəcək, sən də

dözəcək, dözəcəksən. Başqa əlacın yoxdur. Axı sən sevirsən. Sevirsən!

Qısqanclıq haqqında çox yazılıb, yazılır və yazılacaq. Müşfiqin lirik qəhrəmanı

da sevdiyini qısqanır. Yaman qısqanır. Kimə? Nəyə görə? “Yenə o

bağ olaydı!” şerinə müraciət etsəniz bunu görərsiniz:

Yenə o bağ olaydı, yenə o qumlu sahil,

Sular ötəydi dil-dil.

Saçın kimi qıvrılan dalğalara dolaydım,

Dalıb ilham alaydım.

Əndamını həvəslə qucaqlarkən dalğalar,

Qəlbimdə qasırğalar,

Fırtınalar coşaydı, qısqanclıqlar

doğaydı,

Məni hirsim boğaydı;

Cumub alaydım səni dalğaların əlindən,

Yapışaydım belindən;

Xəyalımız üzəydi sevda dənizlərində,

Ləpələr üzərində

İlhamımın yelkəni zərrin saçın olaydı,

Sular xırçın olaydı.

Necə də təbiidir, səmimidir, insanidir, ürəkdən gələndir bu sözlər. Ürəkdən

gəldiyi üçün də təsir edir, birbaşa ürəklərə gedir. Ayrı cür mümkün də deyil.

Gözəl təbii mənzərələr, lirik peyzaj yaratmaq ustasıdır Müşfiq.

Ulduzlar ətrafa nur səpələr,

Bir bölük uşaqdır şən ləpələr

Onların əlində top kimi ay.

Sevgilim, başında ağ kəlağay

Sahilə gəl,

Seyr elə gəl.

“Dəvət” şerindən götürülən bu parçada hər şey göz qabağında deyilmi?

Hələ buradakı istiarəyə (ləpələrin uşaqlara oxşadılması), bənzətməyə (ayın

topa oxşadılması) diqqət edin. On dörd gecəlik ayın (topa oxşadıldığı üçün

bizdə bu təsəvvür yaranır) ziyası altında titrəşən şən ləpələr (burada da həm

bədii təyin, həm də istiarə var, çünki insana xas keyfiyyət – şənlənmək ləpələrə

aid edilib), sahilə gələn ağ kəlağayılı sevgili, onu ürəyi çırpına-çırpına

gözləyən lirik qəhrəman... Necə də yadda qalan, zövqü oxşayan, ruha qida

verən lövhə.

Bu kiçik şeir parçasında həm də onu görürük ki, şairin poeziyası bədii

təsvir vasitələri ilə necə zəngindir. Bu zənginliyi görmək xatirinə bir misal da

gətirim:

Yuxusuz bir beyin – susuz bir bulaq,

Çalğısız əyləncə – tüstüsüz ocaq;

Yelkənsiz bir gəmi – ruhsuz bir cəsəd.

Budur azadlığa yabançı millət!

“Azadlıq dastanı” poemasından götürülən bu dörd misrada, əvvəla, ustalıqla

yaradılmış altı bədii təyin var; ikincisi, üç tutarlı bənzətmə diqqəti cəlb

edir; üçüncüsü və ən tutarlısı: yuxusuz beyinlə susuz bulaq, çalğısız əyləncəylə

tüstüsüz ocaq, yelkənsiz gəmiylə ruhsuz cəsəd azadlığa yabançı olan

azadlıq uğrunda mübarizə aparmayan millətlə yanaşı qoyulur, dördüncü bənzətmə

meydana çıxır və bütün bunlar şair fikrinin daha qüvvətli çıxmasında

müstəsna əhəmiyyət kəsb edir.

Müşfiq yeni poetik formalar yaratmaq cəhətində də öz qələm yoldaşlarından

seçilən, fərqlənən şairlərimizdəndir. Qeyd edim ki, narahat bir sənətkar

olan Müşfiq onu məşğul edən, düşündürən, nifrət və məhəbbətinə, kədər

və sevincinə səbəb olan məsələlərin ecazkar ifadəsi üçün həmişə çırpınmış,

rəngarəng mövzulu, məzmunlu poeziyasında əlverişli poetik formaların da

olmasına çalışmış, bu sahədəki axtarışını heç vaxt dayandırmamışdır.

Ənənənin rolunu çox düzgün başa düşən, novatorluğu layiqincə qiymətləndirən

şair istər şifahi xalq şerinin, istərsə də klassik şerin poetik formalarına

həmişə həssaslıqla yanaşmış, bunların çoxunu: qoşma, gəraylı, bayatı,

oxşama, rübai, məsnəvi, üçlük, dördlük (mürəbbe), beşlik (müxəmməs), altılıq

(müsəddəs), yeddilik (müsəbbe), səkkizlik (müsəmmən), tərcibənd, tərkibbənd,

müstəzad və s. poeziyasında işlətmişdir. Şairin Qərb şeirinin poetik

forması olan sonetə biganə qalmadığını, sonetlər yazdığını və yeri düşdükcə

özünün də yeni poetik formalar yaratdığını qeyd etsəm müəllifin bu sahəyə

nə qədər böyük əhəmiyyət verdiyi aydınlaşır.

Şair özünəməxsus bir formada yazdığı “Tərtərhes nəğmələri” və “Mingəçevir

həsrəti” əsərlərində üçlükdən ibarət 15 misralıq bənd yaratmışdır ki,

burada birinci üçlüyün iki misrası öz aralarında qafiyələnir, üçüncü misra isə

o biri üçlüklərin üçüncü misraları ilə həmqafiyə olur. “Tərtərhes nəğmələri”

əsərində bir bəndi gözdən keçirək:

Hər yamacda bir tamaşa,

Könlüm uçur dağa-daşa

Seyr etdikcə təbiəti.

Dağ başında duman gözəl,

Bu qaralan orman gözəl,

Könlümdədir məhəbbəti.

Kim der sənə yaman, dünya,

Sən gözəlsən aman, dünya,

Ey günəşin əmanəti!

Keçmişin göz yağmurundan

Ürəyinin çamurundan

Seçməliyiz şikayəti.

Ey əzəldən yığın-yığın,

Ölən, qalan insanlığın

İlk cənnəti, son cənnəti!

Şairin poeziyası vəzn cəhətindən də maraqlıdır. O, demək olar ki, heca

vəzninin bütün bölgülərində (üç hecalıdan tutmuş iyirmi hecalıya qədər), əruz

vəzninin əsasən, həzəc və rəməl bəhrlərində əsərlər, eləcə də sərbəst şeirlər

yazmışdır.

... Tar”ı və eləcə də “Zəfər səsləri”, “Gecə çeşməsi” şeirlərini tam heca

vəznində yazılmış şeirlər kimi götürmək olmur. Bu şeirlər heca vəzninin hər

ritm vahidi üç təqtidən ibarət formasında olsalar da, tam heca deyillər, zahiri

görünüşünə, misralarda hecaların qeyri-bərabərliyinə görə bu şeirlər sərbəstə

oxşasalar da, sərbəst də deyillər. Bəs onda bu şeirlər hansı vəzndə

yazılmışdır? Bu, Müşfiq icadıdır, heca ilə sərbəsti yaxınlaşdıran bir vəzndir.

Müşfiq vəznidir və bu vəznin poeziya tariximizdə yeganə nümunələrini Müşfiq

yaratmışdır. Ona qədər nə heca vəznində, nə də sərbəstdə yazılan əsərlər

arasında belə nümunələrə təsadüf olunmamışdır. Elə düşünürəm ki, bundan

sonra Müşfiq poeziyasının və eləcə də Azərbaycan ... şerinin vəznlərindən

danışılarkən heca vəzni, əruz vəzni, sərbəst vəzn istilahları ilə yanaşı, Müşfiq

vəzni istilahını da işlətmək lazım gələcəkdir”...

Sözü məharətlə yerində işlədəndir, sözə hakimdir Müşfiq.

Atamız dünyadan eh dedi getdi,

Tez sönən ömrünə meh dedi getdi.

Gül əkdi, vay dərdi cahan bağından,

Tökdüyü yaşlara şeh dedi getdi.

Mənalı səslərinlə şerim, incələş

bir kaman kimi!

Gecəm belə keçdi, səhərim gəlsin!

Dadıma sanballı sözlərim gəlsin!

Poeziyasında aforistik ifadələr kimi səslənən elə sanballı, elə mənalı

misralar, beytlər var ki, bunların daşıdığı poetik fikir oxucular tərəfindən razılıq

hissilə, sevinclə, ürəklərindən xəbər verirmiş kimi dərhal qəbul olunur.

Məharətlə yaradılmış belə aforistik misraları, beytləri oxuyanda bədii sözün

qüdrətinə, kəsərinə, təsirinə bir daha inanırsan.

Həyat həm gülməkdir, həm ağlamaqdır.

***

Zaman bir dərədir axıb dolanır,

Bəzən durulursa, bəzən bulanır.

***

Heyf, ömür qısa, arzu genişdir,

Kim bu qayğı ilə titrəməmişdir?

***

Bədbəxt bu dünyada tək yaşayandır.

***

Həyat ondan küsənləri incidər.

***

Cahan ki solmayan bir bağça-bağdır,

Burda rəvamıdır gülmədən ölmək!

Yazıq o şəxsə ki qaraqabaqdır,

Nə qədər yaraşır insana gülmək!

“Sənin gülüşlərin” şerinin bu sonuncu bəndinin axırıncı beyti xalq arasında

artıq zərb-məsəl kimi işlənməkdədir.

Poeziyası dedikcə musiqilidir, ahəngdardır, emosionaldır Müşfiqin:

Yağış yağır, rəqs eyləyir gur damlalar,

Sıra-sıra, inci-inci nur damlalar.

Göydə iki qara bulud çatılaraq,

İldırımlar şaqqıldayır şaraq-şaraq,

Quşlar uçur yuvasına fırıl-fırıl,

Şırıldayır navalçalar şırıl-şırıl.

Mikayıl Müşfiq bir sənətkar olaraq daima öz sənətini inkişaf etdirmək

üçün çırpınmış, özündən narazı qalmış, poetik duyğularının, böyük arzularının

ifadəsi üçün münasib, uyğun bədii təsvir vasitələri tapmağa çalışmış, yeni

forma axtarışlarını bir an belə olsun dayandırmamışdır. “Sabir üçün” şerində

o, ürəkdən gələn səmimiyyətlə nə gözəl demişdir:

Neyləyim ki, fikrim kimi qəşəng olsun nəğmələrim?

Parlaq bahar səmasilə həmrəng olsun nəğmələrim?

Sevinclərlə uğuldayan bir zəng olsun nəğmələrim?

Bir işıqlı, bir ətirli çələng olsun nəğmələrim?

Əlbəttə, şairin özünə müraciətən dediyi bu sözləri onun sənət əhli qarşısında

qoyduğu tələb kimi də başa düşmək olar. Müşfiq söz yox, düşündürücü

poetik suallarının cavabını yalnız gecəli-gündüzlü işləməkdə, “bir kəlmə

bulmaqçın əzaba, zəhmətə qatlaşmaqda”, “sanballı sözləri dadına” çağırmaqla

tapmış, bədii yaradıcılıqda istedadla bərabər gərgin əməyin də böyük

rolunu qiymətləndirməyi unutmamışdır. Zəhmətsevər şair özünə nə rəva bilmişdisə,

bunu qələm yoldaşlarına da məsləhət görmüş, onları sənət aləmində

xarüqələr yaratmağa səsləmişdir:

Ey bizim dünyanın söz deyənləri,

Ruhun dodağına tutun neyləri..

Bir nəğmə çalın ki, heyrətdə qalsın

Bütün dövrlərin müğənniləri.

Müşfiq belə bir şair olmuşdu və belə bir şair olaraq da qalır. Axı o, yalnız

cismən aramızda yoxdur, poeziyası isə yaşayır, öz işini görür, poetik təsirini göstərir.

Bəli, müasir Azərbaycan poeziyasını Müşfiqsiz təsəvvür etmək mümkün

deyildir. Bu, şairin sağlığında da belə idi, indi də belədir və belə də olacaqdır.

Bu gün şerimizin ümumi vəziyyətindən, yaxud ayrı-ayrı şairlərin yaradıcılığındakı

bu və ya digər nöqsandan danışılarkən haqlı olaraq M.Müşfiq şeri

əsl poeziya nümunəsi kimi örnək göstərilir. Şairin qələm yoldaşı Rəsul Rza

1978-ci ildə yazırdı: “Müşfiq yaradıcılığından danışarkən bugünlü şerimizin

bir sıra aktual məsələləri haqqında bəzi fikirlər söyləmək lazım gəlir.

Təbiətə aludəlik, təbiət mənzərələrinin əbədi gözəlliklərini təkrar-təkrar

vəsf etmək, standart sevgi motivləri, sızıltılar, intim məhəbbət macəraları bugünlü

poeziyamızın kəsərliliyini, vətəndaşlıq pafosunu azaldır, ayrı-ayrı

gənclərimizin yaradıcılıq yönünü arzu olunmayan bir yola çəkir.

Belə fikir yarana bilər ki, mən təbiət təsviri, sevgi, ülfət məsələlərindən

uzaqlaşmağı təbliğ edirəm. Yox, yüz dəfə yox. Müşfiqin şerinə diqqət edin.

Bu şeirdə təbiət mənzərələri, ülfət motivləri yoxdurmu? Var, ancaq necə?

Belə şeirlərin çoxunda yeni duyum, orijinal, təzə söz var:

Fikrim, hissim, xəyalım o qədər yüksəldi ki,

Mənə elə gəldi ki,

Bizlərdən əvvəl nə göy, nə yer, nə torpaq olmuş...

– deyə Müşfiq onu əhatə edən aləm, təbiət, varlıq haqqında elə yazmışdır ki,

bu sətirlər yalnız var olan aləm haqqında deyil, onun ümumi dəyəri, bəşəri

mənası haqqında düşünməyə yol açır.

Bu poetik deyim Müşfiqə aiddir, onundur, ona məxsusdur.

Təbiət mənzərəsini qələmə alırsan, sevgidən, məhəbbətdən yazırsansa,

öz yolunu tap, özünəməxsusluğun görünsün”. Haqlı idi xalq şairi Rəsul Rza.

Müşfiqin nümunə göstərilməsi, ondan öyrənməyə çağırış mətbuatımızda

tez-tez səslənir. Bu da, söz yox, bir daha onu göstərir ki, Müşfiq ənənəsi yaşayır,

yeni-yeni gələn ədəbi nəsillərə bir örnək olur. Qırxıncı illərin ikinci

yarısında ədəbiyyata gələn ədəbi nəslin nümayəndəsi Əliağa Kürçaylı şairin

70 illiyi qeyd olunarkən necə də ürəkdən gələn səmimiyyətlə, vurğunluqla

Müşfiqə, onun həmişəyaşar poeziyasına münasibətini bildirmişdi:

“Qalsaydı, indi onun yetmiş yaşı tamam olurdu. Lakin kimsə onu yetmiş

yaşında təsəvvür edə bilməz. Dahilərin dahiliyinə inanırıq, ancaq bir zaman

uşaq və gənc olduğuna inana bilmirik. İnana bilmirik ki, Şandor Petefi,

Lermontov və Yesenin saçı-saqqalı ağarmış qoca kişiyə çevrilə bilərdilər.

Axı biz A.Eynşteynin və L.N.Tolstoyun, Füzulinin və Sabirin də nə zamansa

sütül bir cavan olduqlarına inanmırıq, daha doğrusu, bunu təsəvvür belə edə

bilmirik. Dahilərin dahiliyi, böyüklərin böyüklüyü, yaşından asılı olmayaraq,

şöhrət zirvəsinə çatdığı anda həkk olunub qalır, təsəvvürlərin aydın ekranında

əbədiyyətə köçürülür.

Qərinələr keçəcək, bir-birini əvəz edən nəsillər poeziya ümmanına baş

vurarkən onunla rastlaşacaq, saçları gecənin gözündən qara, gözləri işıq gölü

cavan dahini elə bu yaşda görəcək, poeziyasındakı yaşlılara məxsus müdrikliyi,

heyrətlə, təəccüblə dərk edəndə deyəcəklər: “Bu yaşda bu təb, bu ilham,

bu dərinlik? Görünür, o zamanlar insanlar qocalmırmış, elə beləcə cavan

olurmuşlar, ömürlərinin axırına qədər...”

Həqiqi poeziyaya zaval yoxdur. O yaşayır, həmişə də yaşayacaq.

Gülhüseyn Hüseynoğlu 

 

BUNU DA OXU

İncəsənət Gimnaziyasında "Bilik Günü" belə qeyd olundu - FOTOLAR
“ATV Səhər” Cocuq Mərcanlıda - İki saat canlı yayımda tamaşaçılarla - FOTOLAR
Azərbaycanda malyariyanın qarşısı alınıb - Dünya səhiyyə təşkilatı ölkəmizlə bağlı müsbət rəy verdi
Bu qeyri-adi bostan bitkisi Yeni Yasamalda satılır - Günün fotosu - ÖZƏL - FOTOLAR
Şagirdlərin yerdəyişməsi müvəqqəti dayandırıldı - Prosesə oktyabrın 15-də yenidən start veriləcək
Xəbər lenti

Özbəkistanın tnews.uz portalı Qarabağ mətbəxi haqqında geniş məqalə hazırlayıb
17:17 17.09.2019

Sabah monitorinq keçiriləcək - Monitorinqi səhra köməkçiləri izləyəcəklər
17:00 17.09.2019

Sabah havanın temperaturu artaraq 32 dərəcə olacaq
16:44 17.09.2019

Yada düşər xatirələr. 1981-ci il. - Flora Kərimova."Bağışla" - VİDEO
16:23 17.09.2019

Pərvanda və Kabildə törədilən partlayışların məsuliyyətini “Taliban” üzərinə götürüb
16:06 17.09.2019

Xətai Sənət Mərkəzində elan olunan respublika yaradıcılıq müsabiqəsi davam edir
15:47 17.09.2019

Gənc Tamaşaçılar Teatrı rusdilli tamaşaçılarını unutmayıb
15:28 17.09.2019

İtaliyada neft emalı zavodunda güclü partlayış olub
15:07 17.09.2019

Yeni tədris ilinə böyük inamla
14:50 17.09.2019

Xəzinə axtarırdılar, məbəd aşkarlandı - Misirdə saxta arxeoloqlar saxlanıldı
14:31 17.09.2019

Prezidentin mitinqində dəhşətli partlayış baş verdi - Çox sayda ölü və yaralı var
14:12 17.09.2019

Günəş enerjisi ilə işləyən lift hazırlanıb - Dünyada ilk dəfə
13:56 17.09.2019

106 FM-də "Şəhər uşaqları" - FOTOLAR
13:37 17.09.2019

Sükan arxasında yuxulayan sürücü qəza törətdi
13:18 17.09.2019

Özbəkistanda keçirilən Birinci Beynəlxalq Xalq Tətbiqi İncəsənət Festivalı başa çatıb
12:58 17.09.2019

Yol verdiyi qayda pozuntularına görə avtobusun sürücüsü işdən azad olundu
12:39 17.09.2019

Səudiyyə Ərəbistanı Bəhreynə neft nəql edən kəməri bağlayıb
12:20 17.09.2019

Kitabxanada “Əbədiyaşar Üzeyir bəy milli musiqimizin banisi kimi” adlı dəyirmi masa
12:00 17.09.2019

Əl qumbaraları və müxtəlif çaplı patronlar aşkar olunub - Qazaxda
11:40 17.09.2019

BMT-nin 74-cü sessiyası başlayır - 170-dən çox məsələ müzakirə ediləcək
11:22 17.09.2019

Kokand şəhərində Birinci Beynəlxalq Xalq Tətbiqi İncəsənət Festivalı açıldı - FOTOLAR
11:03 17.09.2019

Ankarada Rusiya, İran və Türkiyə prezidentlərinin üçtərəfli Sammiti başa çatıb
10:56 17.09.2019

Qoruqlarda “Avropa irs günləri” qeyd olunacaq
10:38 17.09.2019

Kənd məktəbini seçən şəhərli müəllim - 25 yaşlı gənc niyə 1000 manat maaşdan imtina etdi? - VİDEO
10:20 17.09.2019

ATV-nin əməkdaşları Cocuq Mərcanlıda - "Bilik günü" kənd sakinləri ilə birgə qeyd edilib - VİDEO
10:00 17.09.2019

Ermənistanın Milli Təhlükəsizlik Xidmətinin rəhbəri işdən çıxarıldı - Vanetsyan futbol yığması ilə məşğul olacaq
09:41 17.09.2019

Bədii gimnastika üzrə 37-ci dünya çempionatının möhtəşəm Açılış mərasimi keçirildi - FOTOLAR
09:20 17.09.2019

Kim Çen Indan “Ağ ev”ə məktub - Şimali Koreya lideri Trampı ölkəsinə dəvət edir
23:48 16.09.2019

“The Cars” qrupun lideri Rik Okasek dünyasını dəyişib
23:29 16.09.2019

İranlı generaldan Vaşinqtona xəbərdarlıq - “ABŞ-ın hərbi bazaları atəşə tutulacaq”
23:10 16.09.2019

Brüsseldə İsfar Sarabski və Rain Sultanovun konserti olub - FOTOLAR
22:50 16.09.2019

İrəvan Teatrı yeni mövsümü “Soyqırımı tarixinin dastanı” ilə açıb - FOTOLAR
22:28 16.09.2019

Yanvar-iyul aylarında Azərbaycanda 79 mindən artıq körpə doğulub
22:10 16.09.2019

İran qaçaqmalçılıq yolu ilə neft daşıyan tankeri saxlayıb
21:49 16.09.2019

Musiqili Teatrın rəhbəri daha bir beynəlxalq tədbirə dəvət alıb
21:28 16.09.2019

Tələbələrə vəsiqələr təqdim olundu - Bakı Ali Neft Məktəbində prezident təqaüdçülərinin sayı 150-yə çatıb
21:11 16.09.2019

Sabah 31 dərəcə isti olacaq
20:52 16.09.2019

Özbəkistan Türk Şurasına üzv oldu - Türk Şurasının 7-ci zirvə toplantısı Bakıda baş tutacaq
20:33 16.09.2019

Bakı Kitab Mərkəzi bir yaşını qeyd edib - FOTOLAR
20:10 16.09.2019

12 ölkədən olan alimlər Şamaxıda - Beynəlxalq konfrans keçirilir
19:48 16.09.2019

Müalicə olunan uşaqlar üçün “Bilik günü” - Uşaqlar sosial həyata adaptasiya olunur
19:34 16.09.2019

Çoxmənzilli binaların dam örtüyü yenilənir - Xəzər rayonunda quruculuq işlərinə start verilib
19:15 16.09.2019

Abbas Müsəvi: İran və ABŞ prezidentlərinin görüşü nəzərdə tutulmayıb
18:56 16.09.2019

Qobustan qoruğunda “Açıq qapı” günü təşkil olunacaq
18:37 16.09.2019

Dünya çempionatında Azərbaycan gimnastlarının NƏTİCƏLƏRİ
18:20 16.09.2019

Azərbaycanlı model Moskvada 40 kiloqramlıq geyimdə - FOTOLAR
18:05 16.09.2019

Azərbaycanın “Avroviziya-2020” mahnı müsabiqəsində iştirakı rəsmən təsdiqlənib
17:47 16.09.2019

Emin Ağalarovun Almaniya qastrolları başa çatıb
17:28 16.09.2019

Marneulidə yeni məktəb istifadəyə verildi - Qardabanidə isə ilk dəfə uşaq bağçası tikilib
17:11 16.09.2019

Təhsilin maddi-texniki bazası gücləndirilir - Qubada yeni məktəb binası istifadəyə verilib - FOTOLAR
16:56 16.09.2019

ATV-də "Bizimləsən"-ə start verildi - ÖZƏL - FOTOLAR
16:36 16.09.2019

İran və Türkiyə liderlərinin görüşü iki saatdan artıq davam edib
16:18 16.09.2019

Dövlət Turizm Agentliyinin sədri beynəlxalq tədbirdə Azərbaycanın turizm potensialından danışıb - FOTOLAR
15:57 16.09.2019

Bakının azad edilməsinin 101-ci ildönümü münasibəti ilə yürüş keçirilib - FOTOLAR
15:38 16.09.2019

Rusiyanın qırıcı təyyarəsi Türkiyə səmasında uçub
15:19 16.09.2019

Bədii gimnastika üzrə 37-ci dünya çempionatına start verildi
15:09 16.09.2019

Kukla Teatrı yeni mövsümü açıq elan edib
15:00 16.09.2019

Dürüstlük, humanizm, yardımsevərlik aşılayan tamaşa - “Piter Pen: Yoxlandiyaya səyahət”
14:39 16.09.2019

İncəsənət Gimnaziyasında "Bilik Günü" belə qeyd olundu - FOTOLAR
14:20 16.09.2019

Dünya birjalarında neft bahalaşıb - 19 faizə qədər artım qeydə alınıb
14:05 16.09.2019

Bakıda üçüncü dəfə “DokuBaku” Beynəlxalq Sənədli Film Festivalı təşkil ediləcək
13:45 16.09.2019

Kukla Teatrı rusdilli tamaşaçılarını unutmayıb
13:24 16.09.2019

Bu gün Ankarada Rusiya, İran və Türkiyə liderlərinin Sammiti keçiriləcək
13:24 16.09.2019

“ATV Səhər” Cocuq Mərcanlıda - İki saat canlı yayımda tamaşaçılarla - FOTOLAR
13:03 16.09.2019

Hindistanda səyahət gəmisi batıb - 11 nəfər həyatını itirib
12:44 16.09.2019

Bakıda dünya çempionatı başlayır - Yarış Tokio olimpiadasına lisenziya verir
12:25 16.09.2019

İranda qadınlar da stadionlara buraxılacaq - Hökumət problemin həllini tapdi
12:04 16.09.2019

İmadəddin Nəsiminin yaradıcılığına həsr olunmuş rəsm müsabiqəsi davam edir
11:43 16.09.2019

Ordumuzun genişmiqyaslı təlimləri başladı - Təlimlərə 10 min hərbçi və müxtəlif silahlar cəlb edilib
11:24 16.09.2019

“Qızıl balıq” - mövsümün ilk tamaşası...
11:04 16.09.2019

Qobustanda dəhşətli yol qəzası - Minik maşını körpüdən aşdı
10:44 16.09.2019

Türkiyə-Suriya sərhədində güclü partlayış olub - 12 nəfər həyatını itirib
10:25 16.09.2019

Bu gün ilk dərs günüdür - 164 min 234 şagird 1-ci sinfə qədəm qoydu
10:16 16.09.2019

Cənubi Koreyada təcili yardım dronları istifadəyə veriləcək
10:09 16.09.2019

Самого опытного российского космонавта исключили из отряда
09:54 16.09.2019

Yada düşər xatirələr - Mirzə Babayev - "Pəncərəmə qondu çiçək" - VİDEO
09:35 16.09.2019

Növbəti metrostansiya gələn il təhvil veriləcək - Stansiya sayının 76-ya çatdırılması planlaşdırılır - VİDEO
22:53 14.09.2019

Yeni təhsil ocağı istifadəyə verildi - Nazir açılış mərasimində iştirak edib
22:33 14.09.2019

Yada düşər xatirələr. 1969-cu il - Elmira Rəhimova və Yaşar Səfərov - "Səadət" - VİDEO
22:11 14.09.2019

Niderland hökuməti ölkədəki müsəlman məktəblərində yoxlamalar aparır
21:52 14.09.2019

Bütün xəbərlər