Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Bu gün Milli Teatr Günüdür - 142 il

Bu gün Milli Teatr Günüdür - 142 il
   688 dəfə oxunub

Zamanın sınaqlarından üzü ağ çıxmış Azərbaycan teatrının 142 illik inkişaf yolu bir daha sübut edir ki, ölkəmizdə bu sənətin qədim və zəngin tarixi vardır.

İnsanların əmək fəaliyyəti ilə bağlı oyunlar və rəqslər, mövsüm bayramları, aşıq sənəti, dini ayinlərlə əlaqədar meydan mərasimləri, “Qaravəlli” tipli müxtəlif tamaşa növləri xalq teatrının əsasını müəyyən edib, milli teatrın gələcək inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradıb.

XIX əsrin ikinci yarısından başlayaraq Azərbaycanda cərəyan edən ictimai-siyasi hadisələr ölkədə maarifçilik hərəkatının inkişafına güclü təkan verib. Ədəbiyyat, mədəniyyət və incəsənət sahələrində köklü forma və məzmun dəyişiklikləri yaranıb. Həmin dövr Azərbaycan teatrı üçün də əlamətdar olub. Dahi mütəfəkkir Mirzə Fətəli Axundzadə tərəfindən ədəbiyyatımıza dram janrının gətirilməsi xalq teatrının peşəkar teatr sənətinə çevrilməsində həlledici rol oynayıb.

Böyük maarifçi Həsən bəy Zərdabi və görkəmli yazıçı Nəcəf bəy Vəzirovun təşəbbüsləri əsasında 1873-cü ilin mart və aprel aylarında Bakıda M.F.Axundzadənin “Lənkəran xanının vəziri” və “Hacı Qara” komediyalarının səhnələşdirilməsi ilə təkcə Azərbaycanda deyil, bütün müsəlman Şərqində dünyəvi peşəkar teatrın təməli qoyulub.

Son illərdə uzun və şərəfli tarixi yol keçmiş Azərbaycan teatrının inkişafında yeni mərhələ başlanıb. Bu inkişaf ilk növbədə özünü teatrların maddi-texniki bazasının müasir dünya standartlarına uyğun möhkəmləndirilməsində, kollektivlərin yaradıcılıq axtarışlarının bəhrəsi olaraq yeni maraqlı tamaşaların hazırlanmasında, nüfuzlu Qərb, o cümlədən Avropa teatrları ilə təcrübə mübadiləsinin genişləndirilməsində və s. göstərir.

Şübhəsiz, teatrlarımızın yeni inkişaf yoluna çıxmasında ölkəmizə rəhbərliyinin bütün dövrlərində daim mədəniyyət və incəsənətin böyük hamisi kimi bu sahədə çalışanların sonsuz rəğbətini qazanmış Azərbaycan xalqının ümummilli lideri Heydər Əliyevin xidmətləri misilsizdir. Ulu Öndərin bu siyasəti hazırda Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Məhz Azərbaycan Prezidentinin bilavasitə təşəbbüsü ilə son illərdə ölkədə teatr sənətinin inkişafı ilə bağlı bir sıra fundamental dövlət sənədləri qəbul olunub.

2006-cı ildə “Teatr və teatr fəaliyyəti haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu qəbul edilib. Bu qədim yaradıcılıq sahəsinin çağdaş inkişaf mərhələsini əks etdirən qanunda dövlətin teatr sənətinə xüsusi əhəmiyyət verməsi rəsmən bəyan olunub. 2007-ci ildə Prezident İlham Əliyev teatr sənəti ilə bağlı daha bir mühüm sənəd - “Azərbaycan teatr sənətinin inkişaf etdirilməsi haqqında” Sərəncam imzalayıb. 2009-cu il mayın 18-də isə dövlətimizin başçısı “Azərbaycan teatrı 2009-2019-cu illərdə” Dövlət Proqramını təsdiq edib.

Azərbaycan teatrının 10 illik inkişaf perspektivlərini müəyyənləşdirən Dövlət Proqramı öz fəaliyyəti ilə milli-mədəni sərvətə çevrilən teatrımızın zəngin bədii irsinin və yaradıcılıq ənənələrinin qorunması, Avropa mədəniyyətinə inteqrasiya olunması, teatrların maddi-texniki bazalarının modernləşdirilməsi, teatr binalarının dünya standartlarına uyğun təmiri, informasiya və maliyyə resurslarından səmərəli istifadə edilməsi və günün tələblərinə uyğun repertuarın formalaşması məqsədlərinə xidmət edir.

Dövlət Proqramı çərçivəsində Bakı Beynəlxalq teatr konfransları da mühüm hadisə kimi dəyərləndirilməlidir. 2012-ci ildə başlayaraq artıq üç dəfə keçirilən bu ənənəvi konfranslara dünyanın müxtəlif ölkələrindən 500-dən çox teatr tənqidçisi, teatrın tarix və nəzəriyyəsini araşdıran tədqiqatçılar, rejissorlar, aktyorlar, rəssamlar və menecerlər qatılıblar. Bu tədbirin nəticəsi olaraq Azərbaycanın müxtəlif teatr institutları ilə əməkdaşlığı daha da genişlənib. Bütün bunlar qabaqcıl təcrübələrdən səmərəli istifadə etmək üçün böyük zəmin yaradıb. Məhz bu istiqamətdə işlərin davamı olaraq ölkəmizdə müxtəlif festivallar təşkil olunub.

Proqram çərçivəsində Abdulla Şaiq adına Azərbaycan Dövlət Kukla, S.Vurğun adına Azərbaycan Dövlət Rus Dram, Azərbaycan Dövlət Gənc Tamaşaçılar, Azərbaycan Dövlət Akademik Milli Dram, Mingəçevir Ağdam və Füzuli Dövlət Dram teatrlarının binalarında yüksək səviyyədə təmir-bərpa və yenidənqurma işləri aparılmışdır. Daxili imkanlar hesabına Dövlət Pantomima Teatrı binasının bir hissəsi bərpa edilərək tamaşaçıların ixtiyarına verilmişdir.

Hüseyn Ərəblinski adına Sumqayıt Dövlət Musiqili Dram Teatrının 40 il ərzində həll olunmayan bina problemi köklü şəkildə öz həllini tapıb. İrəvan Dövlət Azərbaycan Dram Teatrının uzun illərdən bəri binasızlıq şəraitində davam edən qaçqınlıq həyatına son qoyulub və teatr gözəl bina ilə təmin edilib. Görülmüş işlər nəticəsində Azərbaycan Dövlət Musiqili Teatrının binası dünya standartlarına uyğun təmir edilərək istismara verilib. Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının isə yaxın vaxtlarda təmirə dayandırılması nəzərdə tutulub.

Son illərdə onlarla sənət adamına dövlətimizin başçısının sərəncamları ilə yüksək fəxri adlar verilib. Hər il 100 nəfər istedadlı sənət adamı Prezident təqaüdünə layiq görülür. Yüzlərlə insanın mənzil və digər problemləri həll olunur. Hər il Azərbaycan sənəti qarşısında fövqəladə böyük xidməti olan şəxslər ömürlük təqaüd alanlar siyahısına daxil edilirlər.

Beynəlxalq təcrübə ilə davamlı tanışlıq mexanizmi, genişmiqyaslı qastrol fəaliyyəti, canlı ünsiyyət, yaradıcılıq mübadiləsi olmadan müasir mərhələdə teatrların inkişafından danışmaq əbəsdir. Son illərdə bu istiqamətdə də xeyli canlanma özünü göstərməkdədir.

Ötən illər ərzində Azərbaycan teatrları dünyanın 20-dən artıq ölkəsində, o cümlədən ABŞ, Almaniya, Türkiyə, Rusiya, Belarus, Gürcüstan, Fransa, Mərakeş, Finlandiya, İran, Misir, Hollandiya, Estoniya, Bolqarıstan, Ukrayna, Türkmənistan, Tacikistan, İsveçrə, Moldova, Serbiya, Rusiya Federasiyasının Başqırdıstan Respublikasında keçirilən beynəlxalq tədbirlərdə ölkəmizi ləyaqətlə təmsil ediblər. Ötən dövr ərzində Azərbaycana xarici ölkələrdən 10-dan çox teatr kollektivi qastrol səfərinə gəlib. Eyni zamanda, xarici dövlətlərdən 30 nəfər tanınmış rejissor, baletmeyster xoreoqraf, teatr rəssamı tamaşa hazırlamaq üçün Azərbaycana dəvət olunub.

Teatr sənətinin inkişafı yalnız dövlət teatrları şəbəkəsi ilə izah olunmur. Bu gün artıq ölkəmizdə özəl sektor və biznes münasibətlərindən faydalanaraq, yeni prodüser mərkəzləri yaranır. Cəmiyyətdə teatra olan marağın artması yeni teatr fəaliyyəti formalarının yaranmasına səbəb olur. Bu, həm də teatrla bağlı qəbul olunmuş qanun və digər dövlət sənədlərinin işlək mexanizminə dəlalət edir. Bu baxımdan yeni teatr formalarının ən müasir nümunəsi kimi maraqlı layihələrlə çıxış edən “ÜNS” Yaradıcılıq Səhnəsinin fəaliyyətini qeyd etmək olar.

Azərbaycan teatrının uğurları hələ qarşıdadır. İnanırıq ki, bu gün yaranmasının 142-cı ildönümünü qeyd edən Azərbaycan teatrı qarşıdakı illərdə biri-birindən maraqlı səhnə əsərləri ilə daha böyük tamaşaçı alqışı qazanacaq və mədəniyyətimizin inkişafına, tərəqqisinə böyük töhfələr verəcəkdir. /AzərTac/

BUNU DA OXU

Məhəmmədrza Purməhəmmədi: Şərqi Azərbaycan vilayətinin orta ümumtəhsil məktəblərində Azərbaycan dilinin tədrisinə başlanacaq
"Park Cinema"da növbəti premyera - "Yesterday" filminin nümayişi - FOTOLAR
“Knyaz İqor” operasının baş rolunu Azərbaycanın Xalq artisti oynayıb - FOTOLAR
İncəsənət Gimnaziyasında "Bilik Günü" belə qeyd olundu - FOTOLAR
“ATV Səhər” Cocuq Mərcanlıda - İki saat canlı yayımda tamaşaçılarla - FOTOLAR
Xəbər lenti

Daha bir piyada yol qəzasının qurbanı oldu
23:45 18.09.2019

Qarabağ separatçılarının başçısı istintaqa çağırılıb
23:27 18.09.2019

Dahi bəstəkara həsr olunmuş sərgi açılıb
23:10 18.09.2019

Birinci sinfə şagird qəbulu - III mərhələ oktyabrın 15-dək davam edəcək
22:53 18.09.2019

ABŞ Ruhaniyə viza vermir - İran prezidenti BMT toplantısında iştirak etməyə bilər
22:35 18.09.2019

“Əbədi ezamiyyət” filmi Çində beynəlxalq sərgidə nümayiş olunub
22:17 18.09.2019

Ərdoğan Suriyada yeni əməliyyatın anonsunu verdi - “ABŞ-ın iki həftə vaxtı var”
22:00 18.09.2019

Nazir təlimlərin gedişatı ilə maraqlandı - Ordumuzun təlimləri davam edir
21:42 18.09.2019

Əvvəllər məhkum olunmuş şəxs oğurluq etdi - Kürdəmirdə
21:24 18.09.2019

Qırğızıstanda “Oş-türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı-2019” adlı abidə ucaldılacaq
21:03 18.09.2019

Qarabağ veteranları bir araya gəldi - 65 min keçmiş döyüşçünü birləşdirən təşkilatın 25 illiyi qeyd edildi
20:45 18.09.2019

Şirvanda Regional Vəkil Bürosu açılıb - Büroda 77 vəkil fəaliyyət göstərəcək
20:27 18.09.2019

“Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası” Fransanın mərkəzi kitabxanalarında...
20:10 18.09.2019

“Artım”da uşaqlar üçün ustad dərsləri keçiriləcək
19:52 18.09.2019

Ermənistan polisinin rəisi istefa verib
19:35 18.09.2019

“Kim istəyir antibiotik alır” - Millət vəkilləri nəzarətin artırılmasını təklif edir
19:18 18.09.2019

Sabah 31 dərəcə isti olacaq
19:00 18.09.2019

Bu dəfə muğam və təsniflər “Rast dünyası”nda səslənəcək
18:44 18.09.2019

Bakı şəhərində çoxmənzilli binaların dam örtüklərinin təmiri ilə bağlı tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:25 18.09.2019

Astronomlar ən ağır neytron ulduzu müəyyən ediblər
18:10 18.09.2019

Ev şəraitində ən "kiyevsayağı kotleti" necə hazırlamaq olar? - VİDEO
17:52 18.09.2019

Niyazinin mənzil-muzeyinin 25 illiyi qeyd olunub - FOTOLAR
17:30 18.09.2019

Məhəmmədrza Purməhəmmədi: Şərqi Azərbaycan vilayətinin orta ümumtəhsil məktəblərində Azərbaycan dilinin tədrisinə başlanacaq
17:10 18.09.2019

Ukraynanın Mirqorod şəhərində karantin elan edilib
16:53 18.09.2019

Azərbaycan güləşçisi Mariya Stadnik ikinci dəfə dünya çempionu oldu - FOTOLAR
16:35 18.09.2019

Çində avtovağzal binasının sürüşdürülməsi "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşüb
16:17 18.09.2019

Türk musiqisi inciləri. 2005-ci il - Tuğba Ekinci - "O şimdi asker" - VİDEO
15:59 18.09.2019

Aşurada 2600 litrdən çox qan tədarük edilib - Qan verənlərdən 169 nəfərində virus aşkarlanıb
15:37 18.09.2019

Dəri fabrikində dəhşətli yanğın
15:16 18.09.2019

Xalqının taleyini yaşayan dahi - FOTOLAR
15:00 18.09.2019

Bədii gimnastika üzrə 37-ci dünya çempionatının maraqlı görüntüləri - FOTOLAR
14:43 18.09.2019

ABŞ və Yaponiya ticarət sazişi üzrə ilkin razılaşma əldə ediblər
14:23 18.09.2019

Bu gün təmas xəttində monitorinq keçiriləcək
14:06 18.09.2019

Əzim Əzimzadənin ev-muzeyində Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anılıb
13:48 18.09.2019

Bərdədə avtomobil piyadanı vurdu - Yaralı xəstəxanaya yerləşdirilib
13:30 18.09.2019

Bəy gəlinsiz toy etdi - Masallıda
13:13 18.09.2019

Hindistan yeni raketi uğurla sınaqdan keçirdi
12:55 18.09.2019

Kürdəmirdə dəfələrlə məhkumluq həyatı yaşamış “peşəkar oğru” saxlanılıb
12:37 18.09.2019

Tarixdə bu gün - 18 Sentyabr - Üzeyir Hacıbəyli, Müslüm Maqomayev, Məhəmməd Hüseyn Şəhriyar, Adil İsgəndərov, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri . . .
12:19 18.09.2019

"Park Cinema"da növbəti premyera - "Yesterday" filminin nümayişi - FOTOLAR
12:02 18.09.2019

18 sentyabr - Milli Musiqi Günüdür
11:44 18.09.2019

Şirvanda avtomobil beton dirəyə çırpılıb - Xəsarət alanlar var
11:27 18.09.2019

Bədii gimnastika üzrə dünya çempionatının ilk qalibləri bəlli oldu
11:22 18.09.2019

Tramp ölkənin neft ehtiyatlarından istifadə etməyəcək
11:06 18.09.2019

Çempionlar Liqasında tarix yazan iki vunderkind - FOTOLAR
10:47 18.09.2019

Çempionlar Liqası - 8 oyun, 21 top
10:10 18.09.2019

Nazirlik səyyar xidmət təşkil etdi - İş yeri vətəndaşa yaşadığı ünvanda təqdim olundu - VİDEO
09:52 18.09.2019

Balacalar üçün bir gündə iki tamaşa -“Kəloğlan” və “Şəngülüm, Məngülüm”
09:34 18.09.2019

Ödənişli əsaslarla təhsil alan gənclərə dəstək - 425 gəncin təhsil xərcini Gənclər Fondu qarşılayacaq - VİDEO
23:40 17.09.2019

Azərbaycanın sosial vəziyyətini dəyişən müqavilə - Xoşbəxt Yusifzadə: “Əsrin müqaviləsi” Heydər Əliyevin şah əsəridir
23:11 17.09.2019

Portuqaliyada müəllimlərin tətilləri ilə əlaqədar yüzlərlə məktəb bağlanıb
22:49 17.09.2019

YAP-ın təşkil etdiyi müsabiqə yekunlaşdı - Qaliblərlə görüş keçirildi
22:28 17.09.2019

Bakı Ali Neft Məktəbində yay məktəbi açıldı - 10-dan çox ölkədən 50 nümayəndə təmsil olunur
22:07 17.09.2019

Yunanıstanda Qərbi Nil virusundan 15 nəfər ölüb
21:48 17.09.2019

Respublika çaylarında suyun səviyyəsi artıb
21:27 17.09.2019

Qutab və lavaşa həsr olunan ustad məşğələsi təşkil edilib - FOTOLAR
21:07 17.09.2019

Ermənistanda istefa dalğası - Tonoyanın da istefaya göndəriləcəyi bildirilir
20:48 17.09.2019

Növbəti mərhələyə hazırlıq tapşırığı verildi - Raket və artilleriya bölmələri start mövqeyinə çıxarıldı
20:27 17.09.2019

Şirkətlərə dair vahid məlumat bazası yaradılır - Nazirlər kabineti qərar qəbul edib
20:08 17.09.2019

“ABŞ münaqişədən qaçmağa çalışır” - Trampdan İranla bağlı açıqlama
19:48 17.09.2019

Basqal kəndində yeni məktəb binası istifadəyə verilib
19:29 17.09.2019

Mədəniyyət Komitəsi payız sessiyasının ilk iclasını keçirdi
19:11 17.09.2019

Əsrin müqaviləsi -25 - Müqavilənin ölkəmiz üçün tarixi əhəmiyyətindən söz açıldı
18:54 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:35 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:25 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:25 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:18 17.09.2019

Müdafiə naziri Böyük Britaniyanın ölkəmizdə yeni təyin olunmuş səfiri ilə görüşüb - FOTOLAR
17:58 17.09.2019

“Knyaz İqor” operasının baş rolunu Azərbaycanın Xalq artisti oynayıb - FOTOLAR
17:37 17.09.2019

Özbəkistanın tnews.uz portalı Qarabağ mətbəxi haqqında geniş məqalə hazırlayıb
17:17 17.09.2019

Sabah monitorinq keçiriləcək - Monitorinqi səhra köməkçiləri izləyəcəklər
17:00 17.09.2019

Sabah havanın temperaturu artaraq 32 dərəcə olacaq
16:44 17.09.2019

Yada düşər xatirələr. 1981-ci il. - Flora Kərimova."Bağışla" - VİDEO
16:23 17.09.2019

Pərvanda və Kabildə törədilən partlayışların məsuliyyətini “Taliban” üzərinə götürüb
16:06 17.09.2019

Xətai Sənət Mərkəzində elan olunan respublika yaradıcılıq müsabiqəsi davam edir
15:47 17.09.2019

Gənc Tamaşaçılar Teatrı rusdilli tamaşaçılarını unutmayıb
15:28 17.09.2019

İtaliyada neft emalı zavodunda güclü partlayış olub
15:07 17.09.2019

Yeni tədris ilinə böyük inamla
14:50 17.09.2019

Xəzinə axtarırdılar, məbəd aşkarlandı - Misirdə saxta arxeoloqlar saxlanıldı
14:31 17.09.2019

Prezidentin mitinqində dəhşətli partlayış baş verdi - Çox sayda ölü və yaralı var
14:12 17.09.2019

Bütün xəbərlər