Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Sovetin qılıncının kəsdiyi zaman - Türk mahnısı oxuyan şairimiz - VİDEO

Sovetin qılıncının kəsdiyi zaman - Türk mahnısı oxuyan şairimiz - VİDEO
28286 dəfə oxunub

Əslində İslam Səfərlini yaşadığı evdə, toxunduğu əşyalarla tanış olaraq xatırlamaq arzusunda idim. Amma oğlu İlham Səfərlinin telefonda, “evində demək olar ki, ona aid olan heç nə qalmayıb”- deməsinə məyus oldum. Necə yəni, sözlərinə qoşulan mahnıları dillərdə gəzən şairin evində ona aid bir şey qalmayıbmı?

Suala qayıdacağır. Hələlik isə, İslam Səfərli haqqında bildiklərimizi yada salaq:

-         “Nəğməkar şair, dramaturq, əməkdar incəsənət xadimi İslam Səfərli 1923-cü il fevralın 12-də Naxçıvan Muxtar respublikasının inidiki Babək rayonunun Şəkərabad kəndində dünyaya göz açıb. Naxçıvandakı bir saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra, könüllü olaraq Böyük Vətən müharibəsinə gedib. İndi həmin məktəb şairin adını daşıyır. Xəzərdə üzən gəmilərdən biri “Şair İslam Səfərli” adlanır. Bakının mərkəzi küçələrindən birinə də onun adı verilib. Şairin paytaxtdakı Həsən Seyidbəyli küçəsi, 30 ünvanındakı yaşadığı binaya xatirə lövhəsi vurulub. Onun cəmi on doqquz kitabı çıxıb. Əlli bir il ömür sürüb. 1974-cü il noyabrın 6-da əbədiyyətə qovuşub”.

Beləliklə, İlham müəllim şairin əşyaları ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirir:

- Atamın ölümündən sonra Mərkəzi Dövlət Arxivininəməkdaşları bizə gəldilər və onun bütün əlyazmalarını arxivə verməyimizi xahiş etdilər. Söylədilər ki, bizim arxivdə bu  əlyazmalar daha səliqəli, xüsusi temperaturda saxlanılacaq və gələcək nəsillər üçün qorunacaq. Biz də tərəddüd etmədən atamın  bütün əlyazmalarını və arxivini dövlətə verdik.

“Bəs, özünüzdə nə saxlamışınız?” sualına da cavab aldım. Dedi,şairin eynəyi, müharibədə göstərdiyi şücaətlarə görə verilən medalların vəsiqələri, bir də qızına yazdığışeirlərin əlyazmalarını özlərində saxlayıblar.

İlham müəllim müsahibələrinin hansıdasa demişdi ki, onun üçün hələ də atası haqqında danışmaq çox çətindi. Elə indi də belə oldu. Dedi ki, baxmayaraq ki, atası 40 ildən artıqdır ki, dünyasını dəyişib, hələ də,onun haqqında danışmaqda çətinlik çəkir:

-         O mənimlə hər zaman fəxr edərdi, qürurlanardı. Hətta mən Leninqradda (indiki Sankt Peterburq) rəssamlıq institutuna daxil olduğum zaman bir şeir də yazmışdı. Əfsuslar olsun ki, İnstitutu bitirib Bakıya qayıdandan üç ay sonra atam rəhmətə getdi. Son sözləri bu oldu: "Qalxızın (çarpayıdan) məni Xəzərə baxım". Baxdı ... və gözlərini əbədi yumdu.

İlham müəllim atasına göstərilən qayğıdan, ona verilən dəyərdən məmnundur:

-         Bildiyiniz kimiSovetlər dövründə hər il noyabrın 7-də Böyük Oktyabr Sosialist inqilabı günü təntənəli sürətdə keçirilirdi. Bütün dövlət qəzetlərində yalnız bayram haqqında yazılar və şəkillər getməli idi. Heç bir nekroloq verməzdilər. Lakin 8 noyabr tarixli Respublika qəzetlərinə baxsanız, görərsiniz ki, mərhum prezident Heydər Əliyev birinci səhifədə parad qəbul edir, 4-cü səhifədə isə İslam Səfərlinin ailəsinə başsağlığı verir. Bu, o dövr üçün görünməyən hadisə idi. Ulu öndərin göstərişi ilə İslam Səfərliyə 50 illik yubileyi münasibəti ilə əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı verilmişdir. 2013-cü ildə isə Cənab Prezident İlham Əliyev İslam Səfərlinin 90 illik yubileyinin təntənəli surətdə keçirilməsi ilə bağlı Sərəncam imzaladı. Mən atama göstərilən qayğıdan olduqca razıyam.

İlham müəllim deyir, atasının ətrafı geniş idi. Dost-tanışı çox idi. Amma ən yaxın dostları Əlfi Qasımov, Məhsud Əlioğlu, Adil Babayev, Mirmehdi Seyidzadə, Aslan Aslanov, Əliağa Kürçaylı, Qabil, Süleyman Rüstəm, Məmməd Rahim, Mehdi Hüseyn və ...

-         Hamısının adlarını çəksəm, qəzetinizdə yer qalmaz. Yadımdadır, tez-tez bizim evimizdə məclis qurardılar. Yeyib-içəndən sonra oturub şeirlərdeyərdilər, danışıb gülərdilər.Rəhmətlik Məsud Əlioğlu isə pianonu dilləndirərək türk şarkılarını çox gözəl oxuyardı və məclisə yığışanlar bundan həzz alardı.O zaman bu, qəti qadağan idi, buna pantürkizm deyərdilər.

Müsahibim danışır ki, atasının şeirlərinin alt qatında elə mənalar yatır ki, biz əksər halda onların fərqinə varmadan oxuyub keçirik:

-         Atam Qarabağ haqqında yazdığı şeirdə gözəl Qarabağı tərənnüm edir və son dörd misrada nədənsə düşmənlərdən söz açır. Mən ondan soruşanda ki, "Ay ata düşmənlər gəlsələr, Moskvanı, uzağı Bakını tutarlar. Qarabağ kimə lazımdır ki?" O isə mənə dedi, "Siz cavanlar hələ çox şeyi bilmirsiniz, mənim hər misramda məna var. Böyüyərsən - bilərsən". Bu o vaxtlar idi ki, hər yerdə xalqlar dostluğu haqqında şeirlər yazılırdı.

 

Keçib uzun yolları,

Gəldim Ağdama sarı.

Dedim el nəğməkarı

Sevimli qar-qara bax,

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

İstər can fəda edə,

Sənə dost da, elli də.

Payız vaxtı Şellidə

Əzgilli bağlara bax.

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

Ömrünün gənc yaşında,

Tirmə şalı başında,

Ərimgəldi qaşında

Yar gözləyən yara bax.

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

Göylərinə qəflətən

Hücum çəkərsə düşmən,

Deyərəm - qartalam mən,

Caynağımda Sara bax.

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

Axı İslam müəllim Böyük Vətən Müharibəsində könüllü olmuşdu. Həzin nəğmələri bəzəyən misraların müəllifini döyüşdə əlində silah təsəvvür etmək bir az çətindi. Görəsən övladlarına müharibədən, ölümdən, nə deyirdi?

-         Atam Naxçıvanda 1 saylı məktəbi bitirib, 17 yaşında könüllü olaraq, Böyük Vətən Müharibəsinə gedib. 416-cı Taqanroq diviziyasında bir kəşfiyyatçı kimi şərəfli döyüş yolu keçmişdi. Onun başçılıq etdiyi kəşfiyyat qrupu düşmən səngərindən on üç əsir tutaraq komandanlığa təhvil vermişdi. Hətta, bir dəfə almanların ərazisinə keçib bir alman zabitini əsir götürərkən, düşmən onun sağ ayağına biçaqla xəsarət yetirmişdi. Amma buna baxmayaraq, o özü ilə həmin düşməni gətirə bilmişdi. Ömrünün son illərində zədə aldığı ayağı onu çox incidirdi. Göstərdiyi şücayətlərə görə, çoxlu orden və medallara tətif edilmişdi. Müharibə mövzusu onun yaradıcılığında mühüm yer tutmuşdur. Atamın "3-cü hərb istəmirik" şeiri buna misal ola bilər.

İlham müəllim deyir, milli ruhda tərbiyə olunduğuna görə özünü atasına borclu sayır:

-         Harda adı çəkilsə adamların "Allah rəhmət eləsin, çox gözəl nəğməkar şair idi, heyif ki, tez getdi" sözləri mənə təsəllidi. O, doğrudan da gözəl lirik şair idi.

İlham müəllim deyir, Cahangir Cahangirovun atasının “Ana” şeirinəbəstələdiyi mahnıya daha çox kövrəlir.

-          Bu mahnı üç aya yazılb. Bu üç şəxsiyyətin əməyinin bəhrəsidir. Hər gün gecələr ya Rəşid Behbudov, ya da Cahangir müəllim atama zəng vurur hər sözün, hər vurğunun, hər misranın üzərində saatlarla çalışırdılar. İndi yəqin ki, belə mahnı yazan yoxdur, çox heyf...

Fəxri Xiyabanda uyuyan şairin məzarının üstündə həkk olunmuş bu şeir, onun son misralarındandı:

Babamızın

kölgəli

çətri bu torpaqdadır,

Qəbri bu torpaqdadır.

Nənəmizin

gül kimi

Ətri bu torpaqdadır.

Qəbri bu torpaqdadır.

El qədrini bilənin,

Qədri bu torpaqdadır,

Qəbri bu torpaqdadır.

Mən də qızıl şahinəm,

Aranlıyam, dağlıyam!

Ulu əcdadım kimi

Torpağıma bağlıyam.

O, olum beşiyimdir,

O, ölüm beşiyimdir!...

Onu da demək istəyirəm ki, 

Feyziyyə

BUNU DA OXU

Gənclər arasında kütləvi dava - Bərdədə - VİDEO
200 kq-dan artıq heroin aşkar edildi - YENİLƏNİB - VİDEO
2130 AVTOBUS XƏTTƏ ÇIXARILIB
Karantin rejimini pozub toy etdi - VİDEO
Dənizdə boğulma halları artıb - VİDEO
Xəbər lenti

Kiçik yaşlarından şəhidlik zirvəsini arzulayan İlqar - VİDEO
12:27 13.08.2020

"Heç bir sosial layihə təxirə salınmayacaq" - VİDEO
12:01 13.08.2020

Gənclər arasında kütləvi dava - Bərdədə - VİDEO
11:36 13.08.2020

Sahibkarlara maliyyə dəstəyi göstərilir - VİDEO
11:12 13.08.2020

200 kq-dan artıq heroin aşkar edildi - YENİLƏNİB - VİDEO
10:50 13.08.2020

Ölkənin təhsil strategiyası - VİDEO
10:25 13.08.2020

13-14 avqust tarixlərində qəbul imtahanları keçiriləcək - VİDEO
10:01 13.08.2020

2130 AVTOBUS XƏTTƏ ÇIXARILIB
14:19 12.08.2020

Prezident İlham Əliyev sərəncam imzaladı
13:54 12.08.2020

Xarici işlər naziri Ceyhun Bayramov Türkiyədədir - VİDEO
13:30 12.08.2020

Daha 279 soydaşımız Gürcüstandan Azərbaycana təxliyə olunub
13:09 12.08.2020

Qarabağ yatağının perspektivləri - VİDEO
12:26 12.08.2020

Serbiyanın Baş Nazirinin müavini Neboyşa Stefanoviç Azərbaycana səfər edib - YENİLƏNİB - VİDEO
12:02 12.08.2020

Karantin rejimini pozub toy etdi - VİDEO
11:41 12.08.2020

Uğurlu neft strategiyası - VİDEO
11:16 12.08.2020

Dənizdə boğulma halları artıb - VİDEO
10:47 12.08.2020

Müəllim olmaq istəyənlərin nəzərinə - VİDEO
10:22 12.08.2020

Suya qənaət edən ağıllı idarəetmə sistemi - VİDEO
10:01 12.08.2020

Oğurladığı 1200 manatlıq velosipedi 30 manata satdı - Polis şübhəlini “iş” başında yaxaladı
21:05 11.08.2020

Rəqəmlərin azaldığını görüb arxayınlaşmayaq! - Bəzi ölkələrdə virusa yoluxma sayı yenidən artmağa başlayıb
20:41 11.08.2020

Üzərindən kibrit qutusunda olan marexuana tapıldı - Evindən isə 12 kq narkotik maddə aşkarlandı
20:20 11.08.2020

Azərbaycan-Belarus əlaqələri inkişaf edir - Münasibətlərin yüksək səviyyədə olması beynəlxalq arenada da özünü göstərir
19:58 11.08.2020

Qubada karantin rejimini pozub, toy etdilər - Restoranın sahibi, bəy və onun 28 dostu saxlanıldı
19:29 11.08.2020

ÜST-dən ilk peyvəndin qeydiyyatına münasibət - Peyvəndin standartlara uyğun olub-olmaması müzakirə olunur
19:06 11.08.2020

Daha 84 nəfər Covid-19-a yoluxub - 3 nəfər vəfat edib
18:57 11.08.2020

Mənzillərin altını-üstünə çevirənlər yaxalandı - 4 il ərzində 80 evi qarət ediblər
18:39 11.08.2020

Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzaladı
18:17 11.08.2020

Azərbaycan hərbi xərclərini artırır - Dövlət büdcəsində müdafiə xərcləri 4 milyard manata yaxındır
17:55 11.08.2020

245 veterana ərzaq yardımı edilib - Aksiya pandemiya dövründə, kömək məqsədi ilə keçirilib
17:30 11.08.2020

Putinin qızı koronavirusa qarşı peyvənd olunub - Peyvənddən sonra qızının hərarəti 38 dərəcə olub
17:07 11.08.2020

ABŞ-da Ağ Ev yaxınlığında atışma - Tramp mətbuat konfransından uzaqlaşdırılıb
16:40 11.08.2020

Qeyts tarix açıqladı - Dünya 2022-ci ilin sonunda koronavirusdan qurtulacaq
16:16 11.08.2020

Qusarda 18 nəfər saxlanıldı - İcazələri olmadan istirahətə gedənlər cərimələndi
15:51 11.08.2020

Venesuelada karantin sentyabrın 13-dək uzadıldı - Koronavirusa qarşı mübarizə davam edir
15:25 11.08.2020

Xaçmaz karantin rejimini pozanlar saxlanıldı - Sürücü və 27 sərnişin cərimələndi
15:00 11.08.2020

Canni De Byazinin köməkçiləri müəyyənləşib
14:43 11.08.2020

Ölkəmizdə koronavirusla bağlı müsbət tendensiya davam edir - VİDEO
14:14 11.08.2020

Dünya üzrə yeni növ koronavirusa yoluxanların sayı 20 milyon 264 mini ötüb
13:50 11.08.2020

RUSİYADA COVİD-19-A QARŞI İLK VAKSİN QEYDİYYATDAN KEÇİB
13:27 11.08.2020

XARİCİ İŞLƏR NAZİRİ CEYHUN BAYRAMOV TÜRKİYƏDƏDİR
13:00 11.08.2020

PAYTAXTDA HAVA YAĞMURSUZ KEÇƏCƏK
12:12 11.08.2020

Bölgələrdə karantin rejimini pozanlar saxlanılıb - VİDEO
11:56 11.08.2020

Çimərlik ərazisində təmizliyə riayət edilmir - Yenilənib
11:30 11.08.2020

Türkəçarə yoxsa həkim müalicəsi? - VİDEO
11:09 11.08.2020

Bakı-Sumqayıt qatarının fəaliyyəti dayandı
10:45 11.08.2020

Peşə məktəblərinə qeydiyyat başladı - Qəbul 66 peşə təhsil müəssisəsində 120 ixtisas üzrə aparılacaq - VİDEO
10:21 11.08.2020

Prezident İlham Əliyev Qarabağ yatağının dayaq bloku dənizə yola salınma mərasimində iştirak edib - VİDEO
09:58 11.08.2020

Dünyanın ən bahalı maskası hazırlanır - Maska 3600 ədəd ağ və qara brilyantla bəzədiləcək
22:54 10.08.2020

Azərbaycan və Türkiyə qırıcıları uçuşlar keçiriblər - Hərbi təyyarəçilər pilotaj texnikasi, qoşa və manqa ilə məşq ediblər
22:32 10.08.2020

Macarıstanda məhdudiyyətlər qüvvədə qalacaq - Yumşalmalar riskli hesab edilir
22:10 10.08.2020

Türkiyədə yoxlamalara başlanılır - Sabahdan ciddi tədbirlər tətbiq olunacaq
21:52 10.08.2020

Yaponiyada əhaliyə çağırış edildi - Covid-19-a qarşı mübarizə tədbirləri gücləndiriləcək
21:50 10.08.2020

Uğurlu neft strategiyası - “Qarabağ” yatağının dayaq bloku dənizə yola salındı
21:21 10.08.2020

Biz birlikdə güclüyük! - Gündəlik yoluxma sayı sürətlə azalır
20:54 10.08.2020

Polad Həşimovun yaşadığı bina təmir olunur - Şəhidin adına bulaq və barelyefin qoyulma məsələsi də gündəmdədir
20:12 10.08.2020

Gəncədə şübhəli şəxs qismində saxlanıldı - Əl çantasından 3 kiloqramdan artıq narkotik maddə çıxdı
19:54 10.08.2020

Qubada dağlıq ərazilərdə yanğın baş verdi - Alovun ətrafa yayılmasının qarşısı alınıb
18:54 10.08.2020

Aleksandr Lukaşenko 6-cı dəfə prezident oldu - Prezident seçkilərındə 81 faiz səs toplayıb
18:14 10.08.2020

Prezident İlham Əliyev Belarus Prezidenti Aleksandr Lukaşenkoya zəng edib
17:58 10.08.2020

Livanda etirazçılar nazirliklərin binasına daxil oldu - Daha bir nazir istefa verdi
17:21 10.08.2020

Fransada koronavirusla mübarizə davam etdirilir - 100-dən artıq küçədə maska taxmaq məcburi oldu
16:54 10.08.2020

Virusa yoluxanların sayı 20 milyonu ötüb - Epidemiya qurbanlarının sayı 734 min 200-dən çoxdur
16:36 10.08.2020

Pakistanda sel və daşqınlar həyatı iflic etdi - 64 nəfər dünyasını dəyişdi
16:14 10.08.2020

Kürdəmirdə karantin rejimi qaydalarını pozan kafe aşkarlandı - Ad günündə iştirak edənlər cərimələndi
15:54 10.08.2020

4 gün sonra müəllimlərin işə qəbulu imtahanıdır - Məlumatlar artıq şəxsi səhifələrə göndərilir
15:36 10.08.2020

Qəbələdə karantin qaydalarını pozanlar saxlanıldı - Gündəlik kirayə mənzillərdə istirahət edənlər cərimələndi
15:14 10.08.2020

Bakı-Sumqayıt qatarının fəaliyyəti dayandı - Sərnişinlər Bakı-Pirşağı qatarından istifadə edə bilər
14:54 10.08.2020

Azərbaycan ordusuna ağir itki üz verib - General-leytenant Fuad Məmmədov vəfat edib
14:25 10.08.2020

Kafe və restoranlar hansı qaydalar əsasında açıla bilər? - VİDEO
14:06 10.08.2020

Musa Abdullayevin anadan olmasından 93 il ötür - VİDEO
13:44 10.08.2020

İKİ QARDAŞ KÜRDƏ BATDI - ONLARDAN BİRİ XİLAS EDİLSƏ DƏ, DİGƏRİ DÜNYASINI DƏYİŞDİ
13:20 10.08.2020

GEYİM MAĞAZALARI AÇILDI
12:58 10.08.2020

SABAH PAYTAXTDA 32 DƏRƏCƏ İSTİ OLACAQ
12:35 10.08.2020

AZƏRBAYCAN ORDUSUNA AĞIR İTKİ - GENERAL-LEYTENANT FUAD MƏMMƏDOV VƏFAT EDİB
12:10 10.08.2020

“Azərsu”da Tədbirlər Planı hazırlanıb və işlərə başlanılıb - VİDEO
11:43 10.08.2020

Çimərliklərə kütləvi axın - Sıxlığın yaranması dövləti qurumlarını narahat edir - VİDEO
11:19 10.08.2020

Türkiyəyə istirahətə getmək istəyənlərin sayı artıb - Tur paketlərin qiymətində artım nə ilə əlaqədardır? - VİDEO
10:22 10.08.2020

Karantin şəraitində toy - Yenilənib - VİDEO
10:01 10.08.2020

Bu gün 87 yoluxma faktı qeydə alınıb - COVİD-19-dan daha iki nəfər vəfat edib
17:15 09.08.2020

Genişmiqyaslı döyüş atışlı taktiki təlimlər - Təlimlərə xüsusi təyinatlı bölmələr də cəlb edilib
16:58 09.08.2020

Bütün xəbərlər