Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Sovetin qılıncının kəsdiyi zaman - Türk mahnısı oxuyan şairimiz - VİDEO

Sovetin qılıncının kəsdiyi zaman - Türk mahnısı oxuyan şairimiz - VİDEO
28224 dəfə oxunub

Əslində İslam Səfərlini yaşadığı evdə, toxunduğu əşyalarla tanış olaraq xatırlamaq arzusunda idim. Amma oğlu İlham Səfərlinin telefonda, “evində demək olar ki, ona aid olan heç nə qalmayıb”- deməsinə məyus oldum. Necə yəni, sözlərinə qoşulan mahnıları dillərdə gəzən şairin evində ona aid bir şey qalmayıbmı?

Suala qayıdacağır. Hələlik isə, İslam Səfərli haqqında bildiklərimizi yada salaq:

-         “Nəğməkar şair, dramaturq, əməkdar incəsənət xadimi İslam Səfərli 1923-cü il fevralın 12-də Naxçıvan Muxtar respublikasının inidiki Babək rayonunun Şəkərabad kəndində dünyaya göz açıb. Naxçıvandakı bir saylı orta məktəbi bitirdikdən sonra, könüllü olaraq Böyük Vətən müharibəsinə gedib. İndi həmin məktəb şairin adını daşıyır. Xəzərdə üzən gəmilərdən biri “Şair İslam Səfərli” adlanır. Bakının mərkəzi küçələrindən birinə də onun adı verilib. Şairin paytaxtdakı Həsən Seyidbəyli küçəsi, 30 ünvanındakı yaşadığı binaya xatirə lövhəsi vurulub. Onun cəmi on doqquz kitabı çıxıb. Əlli bir il ömür sürüb. 1974-cü il noyabrın 6-da əbədiyyətə qovuşub”.

Beləliklə, İlham müəllim şairin əşyaları ilə bağlı məsələyə aydınlıq gətirir:

- Atamın ölümündən sonra Mərkəzi Dövlət Arxivininəməkdaşları bizə gəldilər və onun bütün əlyazmalarını arxivə verməyimizi xahiş etdilər. Söylədilər ki, bizim arxivdə bu  əlyazmalar daha səliqəli, xüsusi temperaturda saxlanılacaq və gələcək nəsillər üçün qorunacaq. Biz də tərəddüd etmədən atamın  bütün əlyazmalarını və arxivini dövlətə verdik.

“Bəs, özünüzdə nə saxlamışınız?” sualına da cavab aldım. Dedi,şairin eynəyi, müharibədə göstərdiyi şücaətlarə görə verilən medalların vəsiqələri, bir də qızına yazdığışeirlərin əlyazmalarını özlərində saxlayıblar.

İlham müəllim müsahibələrinin hansıdasa demişdi ki, onun üçün hələ də atası haqqında danışmaq çox çətindi. Elə indi də belə oldu. Dedi ki, baxmayaraq ki, atası 40 ildən artıqdır ki, dünyasını dəyişib, hələ də,onun haqqında danışmaqda çətinlik çəkir:

-         O mənimlə hər zaman fəxr edərdi, qürurlanardı. Hətta mən Leninqradda (indiki Sankt Peterburq) rəssamlıq institutuna daxil olduğum zaman bir şeir də yazmışdı. Əfsuslar olsun ki, İnstitutu bitirib Bakıya qayıdandan üç ay sonra atam rəhmətə getdi. Son sözləri bu oldu: "Qalxızın (çarpayıdan) məni Xəzərə baxım". Baxdı ... və gözlərini əbədi yumdu.

İlham müəllim atasına göstərilən qayğıdan, ona verilən dəyərdən məmnundur:

-         Bildiyiniz kimiSovetlər dövründə hər il noyabrın 7-də Böyük Oktyabr Sosialist inqilabı günü təntənəli sürətdə keçirilirdi. Bütün dövlət qəzetlərində yalnız bayram haqqında yazılar və şəkillər getməli idi. Heç bir nekroloq verməzdilər. Lakin 8 noyabr tarixli Respublika qəzetlərinə baxsanız, görərsiniz ki, mərhum prezident Heydər Əliyev birinci səhifədə parad qəbul edir, 4-cü səhifədə isə İslam Səfərlinin ailəsinə başsağlığı verir. Bu, o dövr üçün görünməyən hadisə idi. Ulu öndərin göstərişi ilə İslam Səfərliyə 50 illik yubileyi münasibəti ilə əməkdar incəsənət xadimi fəxri adı verilmişdir. 2013-cü ildə isə Cənab Prezident İlham Əliyev İslam Səfərlinin 90 illik yubileyinin təntənəli surətdə keçirilməsi ilə bağlı Sərəncam imzaladı. Mən atama göstərilən qayğıdan olduqca razıyam.

İlham müəllim deyir, atasının ətrafı geniş idi. Dost-tanışı çox idi. Amma ən yaxın dostları Əlfi Qasımov, Məhsud Əlioğlu, Adil Babayev, Mirmehdi Seyidzadə, Aslan Aslanov, Əliağa Kürçaylı, Qabil, Süleyman Rüstəm, Məmməd Rahim, Mehdi Hüseyn və ...

-         Hamısının adlarını çəksəm, qəzetinizdə yer qalmaz. Yadımdadır, tez-tez bizim evimizdə məclis qurardılar. Yeyib-içəndən sonra oturub şeirlərdeyərdilər, danışıb gülərdilər.Rəhmətlik Məsud Əlioğlu isə pianonu dilləndirərək türk şarkılarını çox gözəl oxuyardı və məclisə yığışanlar bundan həzz alardı.O zaman bu, qəti qadağan idi, buna pantürkizm deyərdilər.

Müsahibim danışır ki, atasının şeirlərinin alt qatında elə mənalar yatır ki, biz əksər halda onların fərqinə varmadan oxuyub keçirik:

-         Atam Qarabağ haqqında yazdığı şeirdə gözəl Qarabağı tərənnüm edir və son dörd misrada nədənsə düşmənlərdən söz açır. Mən ondan soruşanda ki, "Ay ata düşmənlər gəlsələr, Moskvanı, uzağı Bakını tutarlar. Qarabağ kimə lazımdır ki?" O isə mənə dedi, "Siz cavanlar hələ çox şeyi bilmirsiniz, mənim hər misramda məna var. Böyüyərsən - bilərsən". Bu o vaxtlar idi ki, hər yerdə xalqlar dostluğu haqqında şeirlər yazılırdı.

 

Keçib uzun yolları,

Gəldim Ağdama sarı.

Dedim el nəğməkarı

Sevimli qar-qara bax,

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

İstər can fəda edə,

Sənə dost da, elli də.

Payız vaxtı Şellidə

Əzgilli bağlara bax.

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

Ömrünün gənc yaşında,

Tirmə şalı başında,

Ərimgəldi qaşında

Yar gözləyən yara bax.

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

Göylərinə qəflətən

Hücum çəkərsə düşmən,

Deyərəm - qartalam mən,

Caynağımda Sara bax.

Qarabağ, ay Qarabağ.

 

Axı İslam müəllim Böyük Vətən Müharibəsində könüllü olmuşdu. Həzin nəğmələri bəzəyən misraların müəllifini döyüşdə əlində silah təsəvvür etmək bir az çətindi. Görəsən övladlarına müharibədən, ölümdən, nə deyirdi?

-         Atam Naxçıvanda 1 saylı məktəbi bitirib, 17 yaşında könüllü olaraq, Böyük Vətən Müharibəsinə gedib. 416-cı Taqanroq diviziyasında bir kəşfiyyatçı kimi şərəfli döyüş yolu keçmişdi. Onun başçılıq etdiyi kəşfiyyat qrupu düşmən səngərindən on üç əsir tutaraq komandanlığa təhvil vermişdi. Hətta, bir dəfə almanların ərazisinə keçib bir alman zabitini əsir götürərkən, düşmən onun sağ ayağına biçaqla xəsarət yetirmişdi. Amma buna baxmayaraq, o özü ilə həmin düşməni gətirə bilmişdi. Ömrünün son illərində zədə aldığı ayağı onu çox incidirdi. Göstərdiyi şücayətlərə görə, çoxlu orden və medallara tətif edilmişdi. Müharibə mövzusu onun yaradıcılığında mühüm yer tutmuşdur. Atamın "3-cü hərb istəmirik" şeiri buna misal ola bilər.

İlham müəllim deyir, milli ruhda tərbiyə olunduğuna görə özünü atasına borclu sayır:

-         Harda adı çəkilsə adamların "Allah rəhmət eləsin, çox gözəl nəğməkar şair idi, heyif ki, tez getdi" sözləri mənə təsəllidi. O, doğrudan da gözəl lirik şair idi.

İlham müəllim deyir, Cahangir Cahangirovun atasının “Ana” şeirinəbəstələdiyi mahnıya daha çox kövrəlir.

-          Bu mahnı üç aya yazılb. Bu üç şəxsiyyətin əməyinin bəhrəsidir. Hər gün gecələr ya Rəşid Behbudov, ya da Cahangir müəllim atama zəng vurur hər sözün, hər vurğunun, hər misranın üzərində saatlarla çalışırdılar. İndi yəqin ki, belə mahnı yazan yoxdur, çox heyf...

Fəxri Xiyabanda uyuyan şairin məzarının üstündə həkk olunmuş bu şeir, onun son misralarındandı:

Babamızın

kölgəli

çətri bu torpaqdadır,

Qəbri bu torpaqdadır.

Nənəmizin

gül kimi

Ətri bu torpaqdadır.

Qəbri bu torpaqdadır.

El qədrini bilənin,

Qədri bu torpaqdadır,

Qəbri bu torpaqdadır.

Mən də qızıl şahinəm,

Aranlıyam, dağlıyam!

Ulu əcdadım kimi

Torpağıma bağlıyam.

O, olum beşiyimdir,

O, ölüm beşiyimdir!...

Onu da demək istəyirəm ki, 

Feyziyyə

BUNU DA OXU

Koronavirus təhlükəsi artır - VİDEO
Siyahıyaalma davam edir - Proses ilin sonunda başa çatacaq
Prezident İlham Əliyev Davosda növbəti görüşlər keçirdi
Mingəçevirdə baş verən silahlı insidentin bəzi təfərrüatları - VİDEO
Yol Polisi İdarəsində müşavirə - Ötən il 7316 nəfərin sürücülük hüququ məhdudlaşdırılıb -Yenilənib - VİDEO
Xəbər lenti

Koronavirus təhlükəsi artır - VİDEO
14:44 23.01.2020

Zığ-Hövsan yolunda işlər nə vaxt yekunlaşacaq? - VİDEO
14:20 23.01.2020

Növbədənkənar parlament seçkilərinə hazırlıq davam edir
13:58 23.01.2020

İraq prezidentindən etiraf - Aksiyalarda 600-dən artıq insan öldürülüb
13:35 23.01.2020

Dəm qazı bir nəfərin həyatına son qoyub - 67 yaşlı kişi yataq otağında boğulub
13:13 23.01.2020

Siyahıyaalma davam edir - Proses ilin sonunda başa çatacaq
12:50 23.01.2020

Makron İsrail polislərini kilsədən qovdu
12:25 23.01.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Mixail Qusmanı 70 illik yubileyi münasibətilə təbrik edib
12:10 23.01.2020

“Sovetski”də söküntü dayandırılıb - İşlərə nə vaxt başlanılacaq? - VİDEO
11:52 23.01.2020

Qarabağ üçün itirilmiş il - Hikmət Hacıyev: “Erməni tərəfi formatı dəyişməyə cəhd etdi” - VİDEO
11:25 23.01.2020

Davos İqtisadi Forumu Azərbaycan üçün böyük gözləntilər vəd edir - VİDEO
11:02 23.01.2020

Agentlik əməliyyat keçirib - 6 qumbara, 3 mindən çox patron tapılıb
10:40 23.01.2020

“QLORİYA” QASIRĞASI DAVAM EDİR - 200 MİN İNSAN ÇIXILMAZ VƏZİYYƏTLƏ QARŞI-QARŞIYA
10:21 23.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda Gürcüstanın Baş Naziri Giorgi Qaxariya ilə görüşüb
10:00 23.01.2020

Mixail Qusmanın “Şərəf” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
09:45 23.01.2020

BRİTANİYA PARLAMENTİ “BREXİT”İ QƏBUL EDİB
09:22 23.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda bir sıra ölkələrin dövlət rəhbərləri ilə görüşlər keçirib - VİDEO
21:39 22.01.2020

Təhlükəli virus sürətlə yayılır - Hava limanlarında təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilir
21:17 22.01.2020

Ermənistanda növbəti insident - Məhkəmə hakiminin kabineti atəşə tutulub
20:50 22.01.2020

Həzi Aslanovun 110 illiyinə həsr olunan yubiley tədbirlərinə start verilib
20:31 22.01.2020

İlham Əliyev Davosda Monqolustan Prezidenti Xaltmaaqiyn Battulqa ilə görüşüb
20:10 22.01.2020

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Polşa Prezidenti Andjey Dudanın Davosda görüşü olub
19:52 22.01.2020

Parlament seçkiləri ilə bağlı MSK-ya 32 müraciət daxil olub
19:29 22.01.2020

Statistika sistemi təkmilləşdirilir
19:03 22.01.2020

Daha bir marşrutda gediş haqqı kartla ödənəcək - VİDEO
18:40 22.01.2020

Badamdarda qanunsuz fəaliyyət göstərən ət kəsilən yerlər aşkarlanıb
18:18 22.01.2020

Yük maşını piyadanı vurub - Piyada hadisə yerində keçinib
17:50 22.01.2020

Sumqayıtda avtobusda cibgirlik edənlər saxlanılıb - VİDEO
17:27 22.01.2020

Əlilliyi olan şəxslərə buraxılış və qəbul imtahanlarında əlavə vaxt və nəzarət altında fasilə veriləcək
17:01 22.01.2020

Kürdəmirdə ağır yol qəzası baş verib - Xəsarət alanlar var - ÖZƏL - FOTOLAR
16:37 22.01.2020

Şagirdlərin yerdəyişməsi dayandırılır - VİDEO
16:16 22.01.2020

İraqda keçirilən aksiyada ölənlərin sayı artıb - 160 nəfər xəsarət alıb
15:50 22.01.2020

Mikroavtobus işıq dirəyinə çırpılıb - Ölən və xəsarət alanlar var
15:21 22.01.2020

Həzi Aslanov - 110! - VİDEO
14:54 22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən iclasda iştirak edib
14:08 22.01.2020

Gəncədə kriminal aləmin üzvü Osman Mərdanov saxlanılıb - VİDEO
13:45 22.01.2020

Burkina-Fasoda terror hadisəsi - 36 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb
13:21 22.01.2020

Koronavirus ABŞ-da da aşkarlandı - Çindən gələn gənc nəzarətə götürülüb
12:59 22.01.2020

Növbədənkənar parlament seçkilərində 95 namizəd mübarizəni dayandırıb - VİDEO
12:36 22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda növbəti görüşlər keçirdi
12:12 22.01.2020

Mingəçevirdə baş verən silahlı insidentin bəzi təfərrüatları - VİDEO
11:45 22.01.2020

Davosda Prezident İlham Əliyev ilə OPEC-in baş katibi Məhəmməd Barkindonun görüşü olub
11:24 22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda Türkiyənin Xarici İşlər naziri ilə görüşüb
11:00 22.01.2020

Azərbaycan və Gürcüstan Müdafiə nazirləri arasında hərbi əməkdaşlıq haqqında sənəd imzalanıb - Yenilənib - VİDEO
10:37 22.01.2020

TRAMPIN İMPİÇMENTİ İLƏ BAĞLI DİNLƏMƏLƏR BAŞLADI
10:18 22.01.2020

Karate üzrə yığma komandamız Fransada Premyer Liqada çıxış edəcək
09:56 22.01.2020

RUSİYANIN YENİ NAZİRLƏR KABİNETİ MÜƏYYƏNLƏŞİB
09:35 22.01.2020

İlham Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumunun prezidenti Borge Brende ilə görüşüb
09:15 22.01.2020

İlham Əliyev Davosda Xorvatiya Respublikasının Baş Naziri Andrey Plenkoviç ilə görüşüb
21:30 21.01.2020

Yol Polisi İdarəsində müşavirə - Ötən il 7316 nəfərin sürücülük hüququ məhdudlaşdırılıb -Yenilənib - VİDEO
21:11 21.01.2020

Paytaxt polisi əməliyyat keçirib - Qanunsuz tapança gəzdirən şəxs tutulub
18:35 21.01.2020

Naməlum şəhidlərdən birinin kimliyi dəqiqləşib - Yevlaxda Şəhidlər Xiyabanında dəfn ediləcək
17:20 21.01.2020

Günə gümrah başlamaq üçün hansı qidaları qəbul edək? - VİDEO
16:36 21.01.2020

Benzema qayıdır
16:02 21.01.2020

Naxçıvanda möhtəşəm şahmat turniri keçiriləcək
15:37 21.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda mühüm görüşlər keçirib
15:15 21.01.2020

Maşının qarşısını kəsib sərnişinə atəş açan şəxs saxlanılıb
14:51 21.01.2020

Axtarışda olan şəxs tutulub - Onun evindən narkotik götürülüb
14:29 21.01.2020

20 Yanvar hadisələri ilə bağlı növbəti bəyanat - Konqresmen həmkarlarına çağırış edib
14:05 21.01.2020

20 Yanvar şəhidləri Gürcüstanda anılıb - Şəhid yaxınları ziyarət olunub - FOTOLAR
13:34 21.01.2020

Hikmət Hacıyev NATO rəsmisi ilə görüşüb - Azərbaycan-NATO tərəfdaşlığı haqqında danışılıb
13:11 21.01.2020

Zakir Həsənov Gürcüstana yola düşüb
12:48 21.01.2020

“Qoca”nın qardaşı saxlanılıb - VİDEO
12:20 21.01.2020

ATV-nin 20 Yanvar fəciəsi ilə bağlı özəl layihəsinin təffərrüatları - VİDEO
11:55 21.01.2020

30 il bədənində güllə gəzdirən qəhrəman - VİDEO
11:33 21.01.2020

Tariximizin şərəf və qəhrəmanlıq səhifəsi - VİDEO
11:01 21.01.2020

Rusiya və Türkiyə müdafiə nazirlərinin görüşü - Suriya və Liviya müzakirə edilib
10:22 21.01.2020

SİYƏZƏNDƏ ZƏLZƏLƏ QEYDƏ ALINIB
09:57 21.01.2020

ARAŞDIRMANIN NƏTİCƏLƏRİ MƏLUM OLUB - Təyyarə Rusiya istehsalı olan raketlərlə vurulub
09:30 21.01.2020

Faciəyə verilən ilk siyasi qiymət - VİDEO
21:00 20.01.2020

Türk Şurası: “Azərbaycanlı qardaşlarımızın yanındayıq”
19:09 20.01.2020

Lənkəranda 20 Yanvar şəhidləri anılıb - Şəhidlərin xatirə kompleksi ziyarət olunub
18:43 20.01.2020

Davos İqtisadi Forumu haqqında - VİDEO
18:14 20.01.2020

Ələt-Astara magistralında ağır qəza - Sürücü yanaraq həyatını itirib
17:49 20.01.2020

“Qırmızı kitab”a düşən maralları satmaq istəyən şəxs saxlanılıb
17:10 20.01.2020

Gəncədə 20 Yanvar şəhidləri anılıb - Şəhidlər abidəsi ziyarət olunub
16:46 20.01.2020

Sovet Ordusunun ən qəddar əməliyyatı - 20 Yanvar şəhidləri Sofiyada anılıb
16:15 20.01.2020

Qaz xətlərinə qanunsuz müdaxilə edənlər kimlərdir? - Yaxın günlərdə reydlərə başlanılacaq - VİDEO
15:50 20.01.2020

20 Yanvar faciəsinin ilk siqnalı - Dövlət Televiziyasının enerji bloku necə partladılıb? - VİDEO
15:26 20.01.2020

“Vikipediya”da 84 məqalə yerləşdirilib - 20 Yanvar hadisələrinin beynəlxalq aləmdə təbliğinə ehtiyac var
15:25 20.01.2020

Bütün xəbərlər