Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Dünyanı dəhşətə salan Ebola nədir? - FOTOLAR

Dünyanı dəhşətə salan Ebola nədir? - FOTOLAR
2023 dəfə oxunub

Qərbi Afrikada yayılmaqda olan Ebola virusu az qala 4 min adamın ölümünə səbəb olub. 

Bu, 40 il əvvəl aşkar edilmiş virusun törətdiyi ən geniş epidemiya halıdır. Ümümdünya Səhiyyə Təşkilatına əsasən virusa 8 min adam yoluxub.

BBC Azərbaycan bəşəriyyəti dəhşətə salan bu xəstəlik haqqında yazı hazırlayıb. 

Ebola nədir?

Ebola bir çox hallarda ölümlə nəticələnən ciddi infenksiya xəstəliyidir. Virusun müxtəlif ştammlarına yoluxma 50 faizdən 90 faizədək hallarda xəstənin ölümü ilə nəticələnir. 

Ebola virusunun ilk yayılma halı 1976-cı ildə Konqo Demokratik Respublikasının Ebola çayı ətrafında qeydə alınıb.

Xəstəliyin yoluxma və yayılma yolları hansılardır?

Virus xəstə adamın qan, qusuntu, ishal, bədəndaxili mayelər, dəri cildinin bütövlüyünün pozulması, ağız və burnu ilə təmas vaxtı ötürülür. O həmçinin, sidik və spermada ola bilər. Xəstənin paltarı, çamaşırı və toxunduğu səthlərdəki virus yalnız təmasda olan şəxsin dəri cildinin bütovlüyünün pozulduğu halda ötürülə bilər.

Xəstəlik qrip kimi hava vasitəsilə ötürülmür və yoluxma yalnız virus daşıyıcısı ilə bilavasitə yaxın təmasla baş verir. Xəstəliyin ilk simptomları özünü göstərənə kimi 21 günədək vaxt keçə bilər. Bu müddət ərzində virus yoluxucu deyil.

 

Simptomlar nədir?

İlk simptomlar qəfil qızdırma, əzələ ağrıları, halsızlıq, baş və boğaz ağrısıdır. Bunun ardınca qusma, ishal, bədəndə səpki, xarici və daxili qanaxma başlaya bilər. Qanaxmaya xəstənin gözü, diş əti, burnu və ishalında rast gəlinir.

Bədəndəki susuzlaşma və müxtəlif daxili orqanların funksiyalarının pozulması ölümün əsəs səbəbi ola bilər.

Xəstəliyin ilk simptomları özünü göstərənə kimi 21 günədək vaxt keçə bilər. 

Xəstəlik necə müalicə oluna bilər?

Virusun qarşısını almaq üçün heç bir əlac mövcud deyil. Susuzlaşmanın qarşısını almaq üçün ağır xəstələrə təcili damardaxili maye inyeksiyaları verilməlidir. Onlar başqa xəstələrdən təcrid olunmalı və intensiv baxım altına alınmalıdır.

Potensial vaksinlər sınaqdan keçir. Onlar uğurlu olduğu təqdirdə vaksinlər ilk növbədə tibb işçilərinə veriləcək. ZMapp kimi eksperimental dərmanlardan istifadə edilib. Lakin onlar xəstələrin hamısını qurtara bilməyib. Sağ qalan xəstələrin qanının köçürülməsi də potensial müalicə üsulu kimi istifadə olunub.

Xəstəliyə qarşı vaksinlərin aşkar edildiyi təqdirdə onlar ilk növbədə tibb işçilərinə veriləcək.

Risk altında olan kimlərdi?

Ebola pasientlərilə yaxın təmasda olanların hamısı risklə üzləşir. Xəstələri müalicə edən tibb işçiləri bütün bədəni örtən qoruyucu geyim və gözlükdən istifadə edirlər. Buna rəğmən yüzlərlə adam ölüb.

Xəstənin ailə üzvləri risk kateqoriyasına aid edilir. Qərbi Afrika ölkələrində mərhuma toxunmaq və sarılmaq adəti var və cəsəd dəfn olunmazdan öncə yuyulur. Ölümdən sonra bədəndəki virus hələ də təhlükəli qalır. Hazırda əhalini çevik və təhlükəsiz dəfnlərə səsləyirlər.

Fotoda qoruyucu geyimlərdə olan həkimlər Nigeriyadakı Ebola ilə müalicə mərkəzinin qarşısında. 

Ebolanın ən çox problem törətdiyi ölkələr hansılardır?

2014-cü ilin mart ayından bəri yayılan virusa ən çox yoluxma halları Qvineya, Liberiya və Syerra-Leonedə qeydə alınıb. Bunlar Qərbi Afrikada epidemiyanın ən geniş yayıldığı ölkələrdir.

Xəstəlik halları Nigeria və Senegalda da qeydə alınıb. Ötən həftə ABŞ-da virusa yoluxmuş bir nəfərin xəstəxanaya yerləşdirildiyi bildirilib. Xəstəliyin təsdiqlənmiş halları İspaniyada da qeydə alınıb.

Bu fotoşəkildə ebolaya tutulduğu şübhə edilən qadın Syerra-Leonedəki xəstəxana qarşısında ağlayır. 

Hazırkı epidemiya niyə bu qədər təhlükəlidir?

Ebola virusu əvvəllər kənd yerlərində yayılırdısa, hazırda o böyük şəhərlərdə qeydə alınır. Əhalinin sıx yaşadığı şəhər mühitində virus və xəstəlik daha sürətlə yayıla bilər.

İlk dəfə Qvineyada qeydə alınan yoluxma halları qısa müddətdə yaxınlıqdakı Syera-Leone və Liberiya ərazisinə də yayılıb. Virusun ən çox yayıldığı Qərbi Afrika ölkələri zəif səhiyyə sisteminə malikdirlər.

Bu ölkələrdə virusla mübarizə aparmaq üçün maddi resurslar, avadanlıq və tibb işçilərinin çatışmazlığı hiss olunur. Buna görə də, hazırda ölənlərin sayı əvvəl baş verən bütün epidemiya hallarında ölənlərin toplam sayını üstələyir.

Virusun yayıldığı ölkələrə pasientləri müalicə etmək üçün xarici həkimlər gətirilib. 

BUNU DA OXU

Obama 11 milyon dollara malikanə alıb
Ailə həyatı qurmağa hazırlaşan gənclərə ətrafdakılar niyə dəstək olmadı? - “Bizimləsən”də - VİDEO
Kosmonavtlar da unudulmadı - Onlara yeni il hədiyyəsi aparıldı
“Çelsi”nin transfer qadağası ləğv edildi
Bu gün 650 min ağac əkiləcək - Kampaniya bütün bölgələri əhatə edəcək - VİDEO
Xəbər lenti

Ərdoğanla Putin yanvarın 8-də bir araya gələcək - Suriya məsələsi əsas müzakirə mövzusu olacaq
21:04 11.12.2019

Fond Oqtay Gülalıyevlə bağlı məlumat yaydı - Müalicənin növbəti mərhələsində də dəstək göstəriləcək
18:03 11.12.2019

Seçki bülletenlərinin paylanmasına başlanıldı - Proses dekabrın 16-dək yekunlaşacaq
17:43 11.12.2019

Ağsuda ev yanıb
16:59 11.12.2019

“Ekoloji problemlər gənclərin gözü ilə” - Sərgi açıldı - VİDEO
16:38 11.12.2019

NATO karvanı yaxınlığında partlayış - 50-dən çox insan xəsarət alıb
16:15 11.12.2019

Elmar Məmmədyarov Latviyaya gedir
14:50 11.12.2019

Milyonlarla istifadəçi “WhatsApp”sız qalacaq - Kimlər xidmətdən istifadə edə bilməyəcək?
14:27 11.12.2019

Ceyhun Bayramov: "Ölkədə 23 mindən artıq könüllü var" - Tələbə-könüllülərinin Forumu keçirilib
21:54 10.12.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Sabah seçki bülletenləri paylanılacaq
21:32 10.12.2019

Rövnəq Abdullayev :“Aktiv kəşfiyyat işləri həyata keçirilir”
21:08 10.12.2019

Sahibkarlar üçün yeni imkan - Yeni portal istifadəyə verildi
17:30 10.12.2019

“Azərbaycan Könüllülük Həftəsi” yekunlaşdı - Layihədə 15 mindən çox könüllü iştirak edib
16:43 10.12.2019

Çexiyada xəstəxanada silahlı insident baş verib - Altı nəfər ölüb, iki nəfər yaralanıb
16:19 10.12.2019

Üç aylıq körpənin ölüm səbəbləri araşdırılır - “Bizimləsən”də - VİDEO
15:19 10.12.2019

Yeni yerli pomidor sortu yaradılıb - Yeni sort fermerlərə ucuz satılacaq - VİDEO
14:12 10.12.2019

Ərdoğan mübahisələrə son qoydu - Türkiyə “S-400”lərdən imtina etməyəcək
13:50 10.12.2019

Minik maşını qəfil yandı - Yanğına səsgücləndiricilər səbəb olub
13:31 10.12.2019

Lavrov Trampla görüşəcək - İki ölkə arasında münasibətlər müzakirə olunacaq
13:10 10.12.2019

Bakıda ticarət mərkəzində yanğın başlayıb - Əraziyə helikopter cəlb olunub - FOTOLAR
10:40 10.12.2019

Obama 11 milyon dollara malikanə alıb
10:12 10.12.2019

Tarixdə bu gün - 10 Dekabr - Nobelin təqdimatı, İnsanların hüququ, İşıqfor, Futbol...
09:35 10.12.2019

Yağış sürüşmə zonalarında aktivlik yaradıb - Bibiheybətdə xırda uçqunlar baş verib
21:50 09.12.2019

Ən hündür yolka “Azneft”də qurulacaq - Şaxta Baba və Qar qız olmaq üçün rüsum da bəlli oldu
21:35 09.12.2019

Sürücülər üçün təcrübə meydançası açılıb - Sürücülük vəsiqəsi üçün yeni texnologiya tətbiq edilir
21:15 09.12.2019

Baramaçılıqda bir ilk - Gələn ildən süni yem istehsalına başlanılır
20:48 09.12.2019

Türkiyədə terror aktı törədilib - İki hərbçi şəhid olub
20:25 09.12.2019

Binəqədidə "Könüllülük Həftəsi" keçirildi - Fəal gənclərə sertifikat təqdim edildi
19:48 09.12.2019

Sabah hava necə olacaq?
19:04 09.12.2019

Azərbaycanla Rusiya arasında üç sənəd imzalandı
18:33 09.12.2019

İqtisadiyyat nazirləri görüşdü - Niyyət Protokolu imzalandı - FOTOLAR
18:21 09.12.2019

2019-cu ilin ən çox qazanan musiqiçiləri - Siyahı
18:12 09.12.2019

“Trend of the Year 2019” mükafatları - “ATV Xəbər” və “ATV Səhər” verilişləri təltif edildi - FOTOLAR
17:50 09.12.2019

Bakı şəhəri Suraxanı rayonunun Yeni Suraxanı qəsəbəsinin daxili yollarının əsaslı təmiri ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə - Sərəncam
17:10 09.12.2019

“Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu Müşahidə Şurasının yeni tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında” Sərəncamda dəyişiklik edildi
16:54 09.12.2019

MSK-nın bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar maarifləndirmə tədbirləri davam edir
16:30 09.12.2019

Hansı rayonlarda subasma olub? - “Azərsu” rəsmisi problemin səbəblərini açıqladı
16:06 09.12.2019

İran ABŞ hərbi bazasını raket atəşinə tutub?
15:43 09.12.2019

Prezident İlham Əliyev Rusiyanın İqtisadi İnkişaf nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
15:30 09.12.2019

Tramp İrana təşəkkür etdi - Rəsmi Tehranla Vaşinqton razılıq əldə edə bilər
15:03 09.12.2019

Mikroavtobus və minik maşını toqquşdu - Sürücü xəsarət aldı
14:58 09.12.2019

Tovuzda dəm qazından zəhərlənmə olub - İki qadın xəstəxanaya yerləşdirilib
14:40 09.12.2019

Xələf Xələfov: “Demarkasiya prosesi növbəti 2-3 ildə yekunlaşacaq”
14:22 09.12.2019

Rusiya idmanına şok zərbə - 4 illik qadağa qoyuldu
14:14 09.12.2019

Şahzadə Trampa başsağlığı verib - Hərbi bazaya hücum terror kimi dəyərləndirilir
14:07 09.12.2019

Trampla Lavrov Vaşinqtonda görüşəcək
13:58 09.12.2019

Astarada dəhşətli hadisə - Dostunu öldürüb, evi yandırdı
13:44 09.12.2019

Yük maşını idarəetməni itirərək qəza törədib - Avtomagistralda tıxac yaranıb
13:35 09.12.2019

Yollarda sürət həddi endirilib
13:13 09.12.2019

Dəm qazı növbəti dəfə ailə faciəsinə səbəb oldu
12:47 09.12.2019

Tarixdə bu gün – 9 Dekabr - "Maus"un yaranması, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Günü və Kirk Duqlas
12:22 09.12.2019

Lənkəranda zəlzələ olub
11:41 09.12.2019

“Həmrəy olaq” - Konsert proqramı təqdim olundu
21:48 07.12.2019

Şahin Mustafayev Nazirlər Kabinetinin Yol Hərəkəti Təhlükəsizliyi Komissiyasının sədri təyin edilib
18:35 07.12.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Şirvanda seminar-müşavirə keçirilib
18:10 07.12.2019

“Xalça diyarına səyahət" - Uşaq festivalında möhtəşəm anlar yaşanıb
17:52 07.12.2019

Sabah yağış yağacaq
17:30 07.12.2019

Ailə həyatı qurmağa hazırlaşan gənclərə ətrafdakılar niyə dəstək olmadı? - “Bizimləsən”də - VİDEO
14:33 07.12.2019

Tramp Dünya Bankını Çinə kredit verməyi dayandırmağa çağırıb
14:09 07.12.2019

Yada düşər xatirələr. 2005-ci il. - Abbas Bağırov - "Məhəbbətin qüdrəti" - VİDEO
13:44 07.12.2019

Kosmonavtlar da unudulmadı - Onlara yeni il hədiyyəsi aparıldı
13:20 07.12.2019

Kirayə mənzillər necə satılacaq? - Qaydalar açıqlandı - VİDEO
12:53 07.12.2019

Avstraliyada meşə yanğınları - Dörd nəfər ölüb, 30 nəfərdən çox xəsarət alan var
12:30 07.12.2019

Qaz sayğacları ilə bağlı qanunsuz pul yığılır - “Azəriqaz”dan abonentlərə xəbərdarlıq - VİDEO
12:11 07.12.2019

Avtomobillərin toqquşması ölümlə nəticələndi - Qəbələdə - FOTOLAR
11:51 07.12.2019

Qırğızıstanın sabiq Baş nazirlərinə hökm oxunub - FOTOLAR
11:32 07.12.2019

Vətəndaşların problemlərinin həlli diqqət mərkəzindədir - VİDEO
11:11 07.12.2019

“Danışan məktub” filmi yeni versiyada - Görmə və eşitmə məhdudiyyəti olan şəxslər üçün hazırlanıb - VİDEO
10:49 07.12.2019

Taliban 10 polis əməkdaşını qətlə yetirdi - Əfqanıstanda şiddətli atışma
10:25 07.12.2019

AFFA İcraiyyə Komitəsinin iclasının vaxtı açıqlandı
10:06 07.12.2019

Xaçmazda ağır avtoqəza - Sürücü və sərnişin dünyasını dəyişdi
09:45 07.12.2019

“KOB DOSTU”nun sayı artır - Lənkəran və Cəlilabadda da fəaliyyətə başladı
20:49 06.12.2019

Braziliyanın BMT-yə 415 milyon dollar borcu var - Ölkə səsvermə hüququndan məhrum edilə bilər
20:25 06.12.2019

TRASEKA hökumətlərarası komissiyasının 14-cü iclası - Bakı Bəyannaməsi qəbul edildi - FOTOLAR
20:00 06.12.2019

Rusiya pomidor idxalına qadağa qoyur - Qadağa Azərbaycana təsir edə bilərmi?
19:33 06.12.2019

“Putinlə təkbətək görüşdən qaç” - Poroşenkodan Zelenskiyə məsləhət
19:10 06.12.2019

Tramp iddiaları təkzib etdi - “ABŞ Yaxın Şərqə əlavə qüvvə göndərməyəcək”
18:45 06.12.2019

Ağacəkmə aksiyası bölgələri də əhatə edib - Tovuz və Qaxda 30 min ağac əkilib
18:28 06.12.2019

Həlak olan neftçilərin xatirəsi anıldı - SOCAR-ın əməkdaşları 100 min ağac əkdi
18:10 06.12.2019

Daha bir müəssisə bağlandı - Küçədən yığılan butulkalardan istifadə edilirmiş
17:44 06.12.2019

Bütün xəbərlər