Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Dünyanı dəhşətə salan Ebola nədir? - FOTOLAR

Dünyanı dəhşətə salan Ebola nədir? - FOTOLAR
   1902 dəfə oxunub

Qərbi Afrikada yayılmaqda olan Ebola virusu az qala 4 min adamın ölümünə səbəb olub. 

Bu, 40 il əvvəl aşkar edilmiş virusun törətdiyi ən geniş epidemiya halıdır. Ümümdünya Səhiyyə Təşkilatına əsasən virusa 8 min adam yoluxub.

BBC Azərbaycan bəşəriyyəti dəhşətə salan bu xəstəlik haqqında yazı hazırlayıb. 

Ebola nədir?

Ebola bir çox hallarda ölümlə nəticələnən ciddi infenksiya xəstəliyidir. Virusun müxtəlif ştammlarına yoluxma 50 faizdən 90 faizədək hallarda xəstənin ölümü ilə nəticələnir. 

Ebola virusunun ilk yayılma halı 1976-cı ildə Konqo Demokratik Respublikasının Ebola çayı ətrafında qeydə alınıb.

Xəstəliyin yoluxma və yayılma yolları hansılardır?

Virus xəstə adamın qan, qusuntu, ishal, bədəndaxili mayelər, dəri cildinin bütövlüyünün pozulması, ağız və burnu ilə təmas vaxtı ötürülür. O həmçinin, sidik və spermada ola bilər. Xəstənin paltarı, çamaşırı və toxunduğu səthlərdəki virus yalnız təmasda olan şəxsin dəri cildinin bütovlüyünün pozulduğu halda ötürülə bilər.

Xəstəlik qrip kimi hava vasitəsilə ötürülmür və yoluxma yalnız virus daşıyıcısı ilə bilavasitə yaxın təmasla baş verir. Xəstəliyin ilk simptomları özünü göstərənə kimi 21 günədək vaxt keçə bilər. Bu müddət ərzində virus yoluxucu deyil.

 

Simptomlar nədir?

İlk simptomlar qəfil qızdırma, əzələ ağrıları, halsızlıq, baş və boğaz ağrısıdır. Bunun ardınca qusma, ishal, bədəndə səpki, xarici və daxili qanaxma başlaya bilər. Qanaxmaya xəstənin gözü, diş əti, burnu və ishalında rast gəlinir.

Bədəndəki susuzlaşma və müxtəlif daxili orqanların funksiyalarının pozulması ölümün əsəs səbəbi ola bilər.

Xəstəliyin ilk simptomları özünü göstərənə kimi 21 günədək vaxt keçə bilər. 

Xəstəlik necə müalicə oluna bilər?

Virusun qarşısını almaq üçün heç bir əlac mövcud deyil. Susuzlaşmanın qarşısını almaq üçün ağır xəstələrə təcili damardaxili maye inyeksiyaları verilməlidir. Onlar başqa xəstələrdən təcrid olunmalı və intensiv baxım altına alınmalıdır.

Potensial vaksinlər sınaqdan keçir. Onlar uğurlu olduğu təqdirdə vaksinlər ilk növbədə tibb işçilərinə veriləcək. ZMapp kimi eksperimental dərmanlardan istifadə edilib. Lakin onlar xəstələrin hamısını qurtara bilməyib. Sağ qalan xəstələrin qanının köçürülməsi də potensial müalicə üsulu kimi istifadə olunub.

Xəstəliyə qarşı vaksinlərin aşkar edildiyi təqdirdə onlar ilk növbədə tibb işçilərinə veriləcək.

Risk altında olan kimlərdi?

Ebola pasientlərilə yaxın təmasda olanların hamısı risklə üzləşir. Xəstələri müalicə edən tibb işçiləri bütün bədəni örtən qoruyucu geyim və gözlükdən istifadə edirlər. Buna rəğmən yüzlərlə adam ölüb.

Xəstənin ailə üzvləri risk kateqoriyasına aid edilir. Qərbi Afrika ölkələrində mərhuma toxunmaq və sarılmaq adəti var və cəsəd dəfn olunmazdan öncə yuyulur. Ölümdən sonra bədəndəki virus hələ də təhlükəli qalır. Hazırda əhalini çevik və təhlükəsiz dəfnlərə səsləyirlər.

Fotoda qoruyucu geyimlərdə olan həkimlər Nigeriyadakı Ebola ilə müalicə mərkəzinin qarşısında. 

Ebolanın ən çox problem törətdiyi ölkələr hansılardır?

2014-cü ilin mart ayından bəri yayılan virusa ən çox yoluxma halları Qvineya, Liberiya və Syerra-Leonedə qeydə alınıb. Bunlar Qərbi Afrikada epidemiyanın ən geniş yayıldığı ölkələrdir.

Xəstəlik halları Nigeria və Senegalda da qeydə alınıb. Ötən həftə ABŞ-da virusa yoluxmuş bir nəfərin xəstəxanaya yerləşdirildiyi bildirilib. Xəstəliyin təsdiqlənmiş halları İspaniyada da qeydə alınıb.

Bu fotoşəkildə ebolaya tutulduğu şübhə edilən qadın Syerra-Leonedəki xəstəxana qarşısında ağlayır. 

Hazırkı epidemiya niyə bu qədər təhlükəlidir?

Ebola virusu əvvəllər kənd yerlərində yayılırdısa, hazırda o böyük şəhərlərdə qeydə alınır. Əhalinin sıx yaşadığı şəhər mühitində virus və xəstəlik daha sürətlə yayıla bilər.

İlk dəfə Qvineyada qeydə alınan yoluxma halları qısa müddətdə yaxınlıqdakı Syera-Leone və Liberiya ərazisinə də yayılıb. Virusun ən çox yayıldığı Qərbi Afrika ölkələri zəif səhiyyə sisteminə malikdirlər.

Bu ölkələrdə virusla mübarizə aparmaq üçün maddi resurslar, avadanlıq və tibb işçilərinin çatışmazlığı hiss olunur. Buna görə də, hazırda ölənlərin sayı əvvəl baş verən bütün epidemiya hallarında ölənlərin toplam sayını üstələyir.

Virusun yayıldığı ölkələrə pasientləri müalicə etmək üçün xarici həkimlər gətirilib. 

BUNU DA OXU

Yuxuda ağlamağın mənası nədir ?
Знаменитый российский хоккеист пойман на кокаине и дисквалифицирован ИИХФ на четыре года
12 симптомов, которые могут свидетельствовать о раке
Naxçıvana avtobusla gedənlərə şad xəbər - 15 saatlıq yolu 10 saata qət etmək mümkün olacaq
Prokurorluq orqanlarına işə qəbul - Növbəti mərhələdə 120 namizəd iştirak edib
Xəbər lenti

Beynəlxalq hərbi-musiqi festivalı - Azərbaycan festivalda ilk dəfə iştirak edir
21:44 24.08.2019

Kənd təsərrüfatının inkişafı - Dövlət fermerlərə dəstəyini artırır - VİDEO
21:12 24.08.2019

Qeydiyyatın bitməsinə üç gün qaldı - 97 faiz abituriyent qeydiyyatdan keçib
20:46 24.08.2019

“Bailu” qasırğası tüğyan edir - Bununla bağlı “Sarı” səviyyəli xəbərdarlıq elan edilib
20:15 24.08.2019

G7 sammiti başladı - Avqustun 26-dək Fransanın sədrliyi ilə davam edəcək
19:50 24.08.2019

“Qara qartallar” üç qolla sevindi - “Beşiktaş” ilk turdakı məğlubiyyətin əvəzini çıxdı
19:19 24.08.2019

Honkonqda hökumət əleyhinə etirazlar davam edir - Xəsarət alanlar var
18:53 24.08.2019

“Khaleej Times” qəzetində Milli Xalça Muzeyinə həsr olunmuş məqalə dərc olunub”
18:18 24.08.2019

107 yaşlı məscid yenidən bərpa olunur - Məscid əvvəlki görkəminə qaytarılacaq
17:59 24.08.2019

Dünya çempionatında cüdoçularımızın rəqibləri məlum olub
17:32 24.08.2019

Rusiyada magistral yolda qəza - 5 nəfər həyatını itirdi
17:05 24.08.2019

Peşə Təhsili üzrə Dövlət Agentliyinin nümayəndə heyəti “World Skills” müsabiqəsinə qatılıb
16:40 24.08.2019

D.Tramp :“Bu cavab addımıdır” - Çindən gələn malların rüsumunu artırır
16:17 24.08.2019

Prezident İlham Əliyev İslam Əməkdaşlıq Təşkilatının Baş katibini qəbul edib
15:56 24.08.2019

Sabahın havasını bu gün öyrənib - İstirahətinizi havaya uyğun planlaşdırın
15:27 24.08.2019

Azərbaycanın xarici dövlət borcu azalıb - Xarici borcun ÜDM-ə nisbəti 19% təşkil edib
15:00 24.08.2019

Bu il 300-dən çox sağlamlıq imkanları məhdud uşaq reabilitasiya xidmətləri ilə təmin edilib
14:38 24.08.2019

Yuxuda ağlamağın mənası nədir ?
14:14 24.08.2019

Rafael Dadaşov və Nazpəri Dostəliyevadan canlı ifa - VİDEO
13:45 24.08.2019

Araz çayının Qıvraq məntəqəsində suyun səviyyəsi 4 santimetr azalıb
13:23 24.08.2019

90 nəfər vəkilliyə namizəd Ədliyyə Akademiyasında icbari təlimə cəlb olunacaq
13:00 24.08.2019

Məşhur italiyalı aktyor vəfat edib - FOTOLAR
12:29 24.08.2019

Ukraynadakı soydaşımız dövlət ordeni ilə təltif edilib - FOTOLAR
12:05 24.08.2019

Neftin qiyməti ucuzlaşıb
11:42 24.08.2019

В Финляндии запретили... шиповник
11:15 24.08.2019

Samir Piriyev "TAP - QAZAN" verilişində - "По любви" - VİDEO
10:52 24.08.2019

Qəbələdə meşə zolağında yanğın olub - Helikopter və təyyarə cəlb edilib
10:31 24.08.2019

Pambıq yığımına hazırlıq - Bu il yüksək məhsuldarlıq gözlənilir
10:05 24.08.2019

Yaponiyada yay hərbi təlimləri nümayiş etdirilib - 2400-dən çox şəxsi heyətlə
22:30 23.08.2019

Conson Makronla görüşdə ayağını masanın üzərinə qoydu
22:02 23.08.2019

Münsiflər heyyəti bu "ifadan" şoka düşdü - VİDEO
21:41 23.08.2019

Amazon yanır - Fransa prezidenti meşə yanğınlarını beynəlxalq böhran adlandırdı
21:19 23.08.2019

Braziliyada amazon meşələrində 74,000 yanğın qeydə alınıb - Prezident qeyri-hökumət təşkilatlarını günahlandırıb
20:52 23.08.2019

1 ton 183 kiloqram narkotik vasitə müsadirə olunub - İranda
20:26 23.08.2019

Türkiyədə dəhşətli qətl - Övladının gözü qarşısında anasının boğazını kəsdi
20:02 23.08.2019

Müdafiə Nazirliyinin məlumatı - Hava hücumundan müdafiə vasitələri döyüş atışlarını icra edib
19:40 23.08.2019

Vətəndaşlarla canlı bağlantı yaradıldı - Müraciətlər onlayn qaydada dinlənildi
19:19 23.08.2019

9 yaşlı Ömər uşaq evinə verildi - Zəncirlənən uşaq hazırda həkim müayinəsindədir
18:51 23.08.2019

Türkiyədə İmadəddin Nəsiminin 650 illik yubileyinə həsr olunan xatirə sikkəsi buraxılıb
18:30 23.08.2019

Gömrük baxışı keçirildi - 67 ədəd mobil telefon aşkar olundu
18:08 23.08.2019

Знаменитый российский хоккеист пойман на кокаине и дисквалифицирован ИИХФ на четыре года
17:45 23.08.2019

"Elit məşq" təqdim olundu - Layihəyə 26 məşqçi cəlb ediləcək
17:17 23.08.2019

Ramin Quluzadə Tovuzda vətəndaşları qəbul edib - Bir sıra müraciətlər yerindəcə həll edilib
16:55 23.08.2019

Yun bağlama yanğına səbəb oldu - Hacıqabulda
16:33 23.08.2019

Kubada avtomobil dərəyə aşıb - Ölənlər var
16:06 23.08.2019

Dünya hitləri.1977-ci il. - "The Eagles" - "Hotel California" - VİDEO
15:50 23.08.2019

Kənd Təsərrüfatı naziri Beyləqanda vətəndaşları qəbul edib - 76 nəfərin müraciətinə baxılıb
15:30 23.08.2019

ABŞ prezidenti G7 sammiti çərçivəsində bir sıra ölkələrin liderləri ilə görüşəcək
15:06 23.08.2019

Şənbə günü dəniz suyunun temperaturu 28 dərəcə olacaq
14:45 23.08.2019

Sehirli caz dəqiqələri. 1999-cu il. - Emil Əfrasiyab - "Gazelli" - VİDEO
14:24 23.08.2019

Bunu bilirdiniz? - Yuxuda pul görməyin mənası
14:00 23.08.2019

Çernobıl faciəsi - Fəlakətdən turizmə... - FOTOLAR
13:39 23.08.2019

Əfqanıstanda hərbi bazaya hava hücum edilib - Azı 20 silahlı öldürülüb
13:17 23.08.2019

26 il ötdü - Füzuli və Cəbrayılın işğalı günüdür
13:00 23.08.2019

12 симптомов, которые могут свидетельствовать о раке
12:38 23.08.2019

19-cu beynəlxalq gənclər forumu keçirilib - 2018-ci ildə 44 ton qan tədarük olunub
12:11 23.08.2019

Nur-Sultanda “Etnos günü” festivalında qədim adətlərimiz nümayiş olunub
11:45 23.08.2019

"Neftçi" bəyanat yaydı
11:22 23.08.2019

Övladını zəncirləyən ana ilə bağlı cinayət işi açıldı
11:00 23.08.2019

Ağsuda meşə yanıb - Əraziyə helikopterlər cəlb edildi
10:41 23.08.2019

"Qarabağ" yenə azarkeşlərimizi məyus etdi - Bu dəfə Avroliqada
10:20 23.08.2019

İndoneziyada aksiyalar davam edir - Polis gözyaşardıcı qazdan istifadə edib
09:58 23.08.2019

Eldəniz Məmmədov “TAP QAZAN”da - “Kənd havası” - VİDEO
09:35 23.08.2019

Daha bir “KOB Dostu” fəaliyyətə başladı - Kiçik və orta sahibkarlığa xidmət göstəriləcək
21:45 22.08.2019

Taxta bazarı yanır - Yanğında iki FHN əməkdaşı xəsarət alıb
21:21 22.08.2019

Kitabxanaya müxtəlif adda kitablar hədiyyə edilib
20:58 22.08.2019

Mədəniyyətlərarası dialoqa Azərbaycanın töhfəsi - Yeni Azərbaycan partiyasında konfrans keçirildi
20:35 22.08.2019

Şəmkirdə Xidmət rəisi vətəndaşlarla görüşdü - Qəbul zamanı problemlərin əksəriyyəti həll edildi
19:55 22.08.2019

İki yeni qatar xəttə buraxıldı - Bu ayın sonuna kimi Bakı Metropoliteninə daha iki qatar gətiriləcək
19:29 22.08.2019

Liderlər yenidən bir araya gələcək - Sentyabrın 16-da Ankara sammiti baş tutacaq
19:10 22.08.2019

Ermənistan BMT-də təxribata əl atdı - Azərbaycan cavab tədbiri gördü
18:48 22.08.2019

Günvurmadan özünüzü qoruyun - Sabah hədsiz isti hava olacaq
18:22 22.08.2019

Süni qiymət artımı yaradan sahibkarlara qarşı tədbirlər görüləcək
18:00 22.08.2019

Ermənistanda etirazlar səngimir - Bu dəfə əsgər valideynləri aksiya keçiriblər
17:38 22.08.2019

Bu gün: "Linfild" - "Qarabağ"
17:17 22.08.2019

Bəzi gənclərin xaricdə təhsil haqqını Gənclər Fondu ödəyəcək
16:54 22.08.2019

İran "Bavər-373" zenit-raket kompleksini təqdim edib - Kompleks tam şəkildə İranda layihələndirilib
16:33 22.08.2019

Bərdədə yaşıllıq ərazisində yanğın olub - Ağaclar yararsız hala düşüb
16:10 22.08.2019

Аzyaşlını tok vurdu - Həyatını xilas etmək mümkün olmayıb
15:49 22.08.2019

Xəmir mayalamadan tavada super ləzzətli pizza resepti - VİDEO
15:30 22.08.2019

Bütün xəbərlər