Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Dünyanı dəhşətə salan Ebola nədir? - FOTOLAR

Dünyanı dəhşətə salan Ebola nədir? - FOTOLAR
   1988 dəfə oxunub

Qərbi Afrikada yayılmaqda olan Ebola virusu az qala 4 min adamın ölümünə səbəb olub. 

Bu, 40 il əvvəl aşkar edilmiş virusun törətdiyi ən geniş epidemiya halıdır. Ümümdünya Səhiyyə Təşkilatına əsasən virusa 8 min adam yoluxub.

BBC Azərbaycan bəşəriyyəti dəhşətə salan bu xəstəlik haqqında yazı hazırlayıb. 

Ebola nədir?

Ebola bir çox hallarda ölümlə nəticələnən ciddi infenksiya xəstəliyidir. Virusun müxtəlif ştammlarına yoluxma 50 faizdən 90 faizədək hallarda xəstənin ölümü ilə nəticələnir. 

Ebola virusunun ilk yayılma halı 1976-cı ildə Konqo Demokratik Respublikasının Ebola çayı ətrafında qeydə alınıb.

Xəstəliyin yoluxma və yayılma yolları hansılardır?

Virus xəstə adamın qan, qusuntu, ishal, bədəndaxili mayelər, dəri cildinin bütövlüyünün pozulması, ağız və burnu ilə təmas vaxtı ötürülür. O həmçinin, sidik və spermada ola bilər. Xəstənin paltarı, çamaşırı və toxunduğu səthlərdəki virus yalnız təmasda olan şəxsin dəri cildinin bütovlüyünün pozulduğu halda ötürülə bilər.

Xəstəlik qrip kimi hava vasitəsilə ötürülmür və yoluxma yalnız virus daşıyıcısı ilə bilavasitə yaxın təmasla baş verir. Xəstəliyin ilk simptomları özünü göstərənə kimi 21 günədək vaxt keçə bilər. Bu müddət ərzində virus yoluxucu deyil.

 

Simptomlar nədir?

İlk simptomlar qəfil qızdırma, əzələ ağrıları, halsızlıq, baş və boğaz ağrısıdır. Bunun ardınca qusma, ishal, bədəndə səpki, xarici və daxili qanaxma başlaya bilər. Qanaxmaya xəstənin gözü, diş əti, burnu və ishalında rast gəlinir.

Bədəndəki susuzlaşma və müxtəlif daxili orqanların funksiyalarının pozulması ölümün əsəs səbəbi ola bilər.

Xəstəliyin ilk simptomları özünü göstərənə kimi 21 günədək vaxt keçə bilər. 

Xəstəlik necə müalicə oluna bilər?

Virusun qarşısını almaq üçün heç bir əlac mövcud deyil. Susuzlaşmanın qarşısını almaq üçün ağır xəstələrə təcili damardaxili maye inyeksiyaları verilməlidir. Onlar başqa xəstələrdən təcrid olunmalı və intensiv baxım altına alınmalıdır.

Potensial vaksinlər sınaqdan keçir. Onlar uğurlu olduğu təqdirdə vaksinlər ilk növbədə tibb işçilərinə veriləcək. ZMapp kimi eksperimental dərmanlardan istifadə edilib. Lakin onlar xəstələrin hamısını qurtara bilməyib. Sağ qalan xəstələrin qanının köçürülməsi də potensial müalicə üsulu kimi istifadə olunub.

Xəstəliyə qarşı vaksinlərin aşkar edildiyi təqdirdə onlar ilk növbədə tibb işçilərinə veriləcək.

Risk altında olan kimlərdi?

Ebola pasientlərilə yaxın təmasda olanların hamısı risklə üzləşir. Xəstələri müalicə edən tibb işçiləri bütün bədəni örtən qoruyucu geyim və gözlükdən istifadə edirlər. Buna rəğmən yüzlərlə adam ölüb.

Xəstənin ailə üzvləri risk kateqoriyasına aid edilir. Qərbi Afrika ölkələrində mərhuma toxunmaq və sarılmaq adəti var və cəsəd dəfn olunmazdan öncə yuyulur. Ölümdən sonra bədəndəki virus hələ də təhlükəli qalır. Hazırda əhalini çevik və təhlükəsiz dəfnlərə səsləyirlər.

Fotoda qoruyucu geyimlərdə olan həkimlər Nigeriyadakı Ebola ilə müalicə mərkəzinin qarşısında. 

Ebolanın ən çox problem törətdiyi ölkələr hansılardır?

2014-cü ilin mart ayından bəri yayılan virusa ən çox yoluxma halları Qvineya, Liberiya və Syerra-Leonedə qeydə alınıb. Bunlar Qərbi Afrikada epidemiyanın ən geniş yayıldığı ölkələrdir.

Xəstəlik halları Nigeria və Senegalda da qeydə alınıb. Ötən həftə ABŞ-da virusa yoluxmuş bir nəfərin xəstəxanaya yerləşdirildiyi bildirilib. Xəstəliyin təsdiqlənmiş halları İspaniyada da qeydə alınıb.

Bu fotoşəkildə ebolaya tutulduğu şübhə edilən qadın Syerra-Leonedəki xəstəxana qarşısında ağlayır. 

Hazırkı epidemiya niyə bu qədər təhlükəlidir?

Ebola virusu əvvəllər kənd yerlərində yayılırdısa, hazırda o böyük şəhərlərdə qeydə alınır. Əhalinin sıx yaşadığı şəhər mühitində virus və xəstəlik daha sürətlə yayıla bilər.

İlk dəfə Qvineyada qeydə alınan yoluxma halları qısa müddətdə yaxınlıqdakı Syera-Leone və Liberiya ərazisinə də yayılıb. Virusun ən çox yayıldığı Qərbi Afrika ölkələri zəif səhiyyə sisteminə malikdirlər.

Bu ölkələrdə virusla mübarizə aparmaq üçün maddi resurslar, avadanlıq və tibb işçilərinin çatışmazlığı hiss olunur. Buna görə də, hazırda ölənlərin sayı əvvəl baş verən bütün epidemiya hallarında ölənlərin toplam sayını üstələyir.

Virusun yayıldığı ölkələrə pasientləri müalicə etmək üçün xarici həkimlər gətirilib. 

BUNU DA OXU

“Kəklikotu” filmi - artıq АTV-də
Beş gün dərs olmayacaq - Noyabrın 16-da tətil başlayır
Nar festivalında nərd yarışması keçirildi - Nəticələr inanılmaz oldu - ÖZƏL - FOTOLAR
Tanınmış simalar Nar Bayramında - FOTOLAR
”Koroğlu” Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzi istifadəyə verildi - Mərkəzdən gündə 270 min sərnişin istifadə edəcək
Xəbər lenti

“Kəklikotu” filmi - artıq АTV-də
21:14 11.11.2019

Beş gün dərs olmayacaq - Noyabrın 16-da tətil başlayır
20:58 11.11.2019

İstixanaların qaz təchizatı bərpa edildi - “Azəriqaz”-ın baş direktoru sahibkarlarla görüşüb
20:37 11.11.2019

Bakıda kütləvi ağacəkmə aksiyası keçirilib - Aksiyada gənclər, rayon sakinləri iştirak edib
20:16 11.11.2019

Sabah hava küləkli olacaq
19:54 11.11.2019

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Bakının Xətai rayonunda ağacəkmə aksiyasında iştirak ediblər - FOTOLAR
19:33 11.11.2019

Qəzalı vəziyyətdə olan məktəb sökülür - On günə söküntü işləri başa çatdırılacaq
19:12 11.11.2019

İraqda etiraz aksiyasında qarşıdurma - 4 nəfər ölüb, 90 nəfər xəsarət alıb
18:49 11.11.2019

Avropa Şurasına sədrlik Gürcüstana keçəcək
18:28 11.11.2019

Nar festivalında nərd yarışması keçirildi - Nəticələr inanılmaz oldu - ÖZƏL - FOTOLAR
18:07 11.11.2019

Lənkəranda veloyürüş keçirilib - Yürüşə 300-dək gənc qatılıb
17:45 11.11.2019

Növbəti iki ildə buğda istehsalı artırılacaq - Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi planı açıqladı
17:23 11.11.2019

Boliviyada bütün rəhbər şəxslər istefa verdi - Ölkəni senatin 2-ci vitse-spikeri idarə edəcək
17:01 11.11.2019

Tanınmış simalar Nar Bayramında - FOTOLAR
16:50 11.11.2019

Ordumuz təlimlərə başlayır - Yeni silah və texnika da tətbiq ediləcək
16:35 11.11.2019

Türkiyə irimiqyaslı hərbi-dəniz təlimlərinə başladı
16:17 11.11.2019

"Miss Nar 2019" kim oldu? - Nar bayramında gözəllik müsabiqəsi - ÖZƏL - FOTOLAR
16:00 11.11.2019

Göyçayda avtomobil yanıb - FOTOLAR
15:40 11.11.2019

Banqladeşdə ölənlərin sayı 13 nəfərə çatıb
15:23 11.11.2019

Göyçayda ev yanaraq yararsız hala düşüb - FOTOLAR
15:05 11.11.2019

Türkan Vəlizadə: "“Maşın şou”da çox simalar gördüm” - VİDEO
14:48 11.11.2019

Böyük Britaniyada I Dünya müharibəsi qurbanlarının xatirəsi anılıb
14:30 11.11.2019

15 yaşında oğlanı evdən qaçmağa nə vadar etdi? - Studiyaya zəng edən ata hansı əməlinə görə peşmandır? (Bizimləsən) - VİDEO
14:11 11.11.2019

Lavrov Ermənistanda - Dağlıq Qarabağ münaqişəsi müzakirə olunacaq
13:51 11.11.2019

Musiqili Teatrda mövsümün ilk premyerası – “Paris Notr-Dama ithaf”
13:33 11.11.2019

Azərbaycan-Özbəkistan dostluğuna aid sənədli film nümayiş etdirilib - FOTOLAR
13:12 11.11.2019

Tramp Ərdoğanla “S-400”-ləri müzakirə edəcək
12:52 11.11.2019

Fədayə Laçının oğlu: "Anamı qucaqlayanda anladım ki, mən iki il yaşamamışam..." - "Ən yaxşısı"nda - VİDEO
12:33 11.11.2019

İki avtomobil toqquşdu, 5 yaralı var
12:15 11.11.2019

Tarixdə bu gün - 11 Noyabr - Dünya Enerjiyə Qənaət Günü, Dünya Şopinq Günü və Dostoyevski
11:56 11.11.2019

İranda yeni neft yatağı aşkarlanıb
11:37 11.11.2019

Nar, "Aznar" və gözəllik - və ya "Nar Bayramı"ndan təəssüratlar... - FOTOLAR
11:21 11.11.2019

Çöyçayda idarəetməni itirən sürücü dünyasını dəyişdi - Yol qəzası daha bir problemə yol açdı... - FOTOLAR
11:05 11.11.2019

25 yaşlı qız dəm qazının qurbanı oldu
10:46 11.11.2019

Boliviya prezidenti istefa verdi - Moralesin harada olduğu məlum deyil
10:28 11.11.2019

İki avtomobil toqquşub - Ziya Bünyadov prospektində
10:10 11.11.2019

Kürdəmirdə yol qəzası baş verib - Xəsarət alanlar var - FOTOLAR
09:48 11.11.2019

Gitaraçı Rəhman bir zamanlar sevdiyi sənətdən niyə uzaqlaşıb? - VİDEO
09:29 11.11.2019

Ankarada Suriya müzakirəsi - Türkiyənin Müdafiə naziri xüsusi elçi ilə görüşdü
22:00 09.11.2019

Bəxtləri üzlərinə güldü - İrlandiyada iki dost dəfinə tapıb
21:42 09.11.2019

Roza Zərgərli döyülən oğlanın müdafiəsinə qalxdı - "Bizimləsən"də - VİDEO
21:29 09.11.2019

Zəlzələnin fəsadları - İranda yaralıların sayı 529-a çatıb
21:10 09.11.2019

Milyarder Trampa rəqib oldu - Blumberq qeydiyyatdan keçib
20:52 09.11.2019

İnstitut əməkdaşları Cocuq Mərcanlıda - Bayraq Günü qeyd edildi
20:29 09.11.2019

Ovla bağlı tələbi pozan ərəblər saxlandı - Onların ölkədən çıxarılması tələb edilib
20:07 09.11.2019

Bursa Uludağ Universitetində flaşmob keçirilib - Azərbaycanlı tələbələr Bayraq Gününü qeyd edib - FOTOLAR
19:44 09.11.2019

”Koroğlu” Nəqliyyat Mübadilə Mərkəzi istifadəyə verildi - Mərkəzdən gündə 270 min sərnişin istifadə edəcək
19:23 09.11.2019

Sabah hava necə olacaq?
19:00 09.11.2019

Şanlı tarix - Bayraq Günü qeyd edilir
18:29 09.11.2019

Çavuşoğludan Bayraq Günü ilə bağlı paylaşım - Türkiyə Xarici İşlər naziri Azərbaycan xalqını təbrik etdi
18:10 09.11.2019

Yük və minik maşını toqquşdu - Sürücülər yaralandı, yolda tıxac yarandı
17:48 09.11.2019

İran sərhədini pozan PUA-nın hansı dövlətə məxsus olmasını araşdırır
17:30 09.11.2019

Bakı metrosunda fərqli mənzərə - Tanqo şousu göstərildi - VİDEO
17:08 09.11.2019

Paytaxtımızda fərqli mənzərə - Monitorlarda Dövlət bayrağı dalğalandı
16:44 09.11.2019

Qubada ağır yol qəzası baş verib - Bir nəfər ölüb, bir nəfər yaralanıb
16:22 09.11.2019

Valideyn və şagirdlərin nəzərinə! - Noyabrın 11-i altıgünlük məktəblərdə dərs olacaq
16:06 09.11.2019

Yolu keçən piyada vuruldu, qabırğaları sındı - Xaçmazda dəhşətli yol nəqliyyat hadisəsi
16:06 09.11.2019

42 terrorçu saxlanıldı - Türkiyədə İŞİD və PKK-ya qarşı əməliyyat keçirilib
15:45 09.11.2019

İki uşağını axtaran ata onlardan nigarandır - “Bizimləsən”də - VİDEO
15:23 09.11.2019

Rəqsin insan psixologiyasına təsiri - VİDEO
15:02 09.11.2019

Tramp iki milyon dollar cərimələndi - “Ağ ev” liderinin fondu pulları təyinatı üzrə xərcləməyib
14:39 09.11.2019

Bölgələrdə bayraq yürüşü keçirilib - Yürüşdə minlərlə sakin iştirak edib
14:21 09.11.2019

Canavarların kəndlərə hücumu artıb - Əsas səbəb heyvanların yem bazasının azalmasıdır
14:01 09.11.2019

İş axtarmaq asanlaşdı - “Məşğulluq” altsistemi istifadəyə verilib
13:39 09.11.2019

Avstraliyada meşə yanğınlarında 30-dan çox insan xəsarət alıb
13:17 09.11.2019

Baki Metropoliteni 60 yeni vaqon alacaq - Daha bir stansiyada tikinti işləri yekunlaşıb
12:55 09.11.2019

İran səmasında pilotsuz uçuş aparatı vurulub
12:34 09.11.2019

Nazirlikdən restoran sahiblərinə xəbərdarlıq - Manqallara qadağa qoyulacaq
12:13 09.11.2019

İsraildən iddia - “İran cəmi bir neçə günə nüvə silahı yarada bilər”
11:55 09.11.2019

Tehran nüvə anlaşmasını tərk edə bilər - İran XİN rəsmisindən xəbərdarlıq
11:33 09.11.2019

Məhəbbət Kazımovun oğlu atasının dostlarından giley etdi - VİDEO
11:14 09.11.2019

Nigah müqaviləsi nədir? - VİDEO
10:53 09.11.2019

MDB-də ən ucuz metro Bakıdadır - Amma qiymət artımı gündəmdə deyil
10:32 09.11.2019

Mehriban Əliyeva Azərbaycan xalqını təbrik edib
10:11 09.11.2019

9 noyabr Azərbaycanda Dövlət Bayrağı Günüdür
09:45 09.11.2019

Regional Bərpa Mərkəzi istifadəyə verildi - Mərkəz ildə 350 əlilə xidmət göstərəcək
22:02 08.11.2019

Ərazi məişət tullantılarından təmizləndi - Nazirlik Binəqədidə ekoloji aksiya təşkil edib
21:45 08.11.2019

İranda baş vermiş zəlzələdə 300 nəfərədək insan xəsarət alıb
21:28 08.11.2019

Rəsmi Bakı erməni nazirə cavab verdi - “Onun dedikləri normal düşüncə çərçivəsinə belə sığmır”
21:10 08.11.2019

Berlin divarının sökülməsinin 30 illiyi - Rəssamlıq Akademiyasında sərgi keçirilib
20:53 08.11.2019

Bütün xəbərlər