Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

XXII əsr üçün - 5 proqnoz

XXII əsr üçün - 5 proqnoz
   777 dəfə oxunub

 

Mişio Kaku Nyu-Yorkdakı Siti Universitetinin nəzəri fizika üzrə professorudur.

O, “Elm 2100-cü ilə qədər bəşəriyyətin taleyini və insanın gündəlik həyatını necə dəyişəcək?” kitabını yazmaq üçün dünyanın 300-dən çox aparıcı alimindən müsahibələr alıb.



Kitabda gələcəklə bağlı çoxsaylı proqnozlar var. Professor M.Kaku CNN üçün yazdığı məqalədə həmin proqnozları ümumiləşdirib:

1. KOSMİK LİFT

​Hazırda insanın başqa planetlərə səfərlərini, kosmik turizmin inkişafını çətinləşdirən bir səbəb var - qiymətin bahalığı.

Texnologiyanın inkişafı kosmosun fəth olunmasını asanlaşdıra və Yer kürəsi sakinlərinin kosmosa gedib-gəlməsini adi hala çevirə bilər.

İndi bir insan Yerin orbitinə çıxmaq istəsə, bu, ona çəkisinin hər ​kiloqramı üçün 20 min dollara başa gələcək. Aya getmək istəsə, çəkisinin hər kiloqramı üçün 200 min dollara... Marsa getmək istəsə, çəkisinin hər kiloqramı üçün 1 milyon dollara.

XXII əsrdə isə kosmik liftlər qurula və insan “Yuxarı” düyməsini basmaqla kosmosa yüksələ bilər.

Bəs lift yuxarı necə qalxacaq?

Bu, nanotexnologiyaların inkişafı sayəsində mümkün olacaq.

Hazırda elmə məlum olan ən möhkəm (almazdan da möhkəm) materiya ​qrafendir. Amma hələ ki, onun çox məhdud çərçivədə istehsalı mümkündür.

Gələcəkdə isə ondan kosmik lift üçün uzunluğu on minlərlə kilometr olan tros düzəldilə bilər.

Bu trosun bir ucu Yerin səthinə, digər ucu isə kosmosdakı obyektə bərkidilə və beləcə, insan raketsiz fəzaya yüksələ bilər.

2. DÜNYANI DƏYİŞƏN YENİ ENERJİ NÖVÜ

Günəşdən, küləkdən və s. mənbələrdən enerji alınması üçün texnologiyalar yaxın 10 ildə çox inkişaf edəcək, bərpa olunan enerjinin qiyməti düşəcək və neft, qaz, kömürlə rəqabətə girə biləcək.

Bundan başqa 10 milyard dollar sərmayə qoyularaq Fransanın cənubunda tikilmiş Beynəlxalq Eksperimental Termonüvə Reaktoru 2019-cu ilə qədər tam gücü ilə işləməyə başlayacaq. Həmin reaktor uran yox, suyun tərkibindəki hidrogeni yandıraraq enerjiyə çevirəcək. Günəş, ulduzlar, kainatı hərəkətə gətirən də məhz bu cür idarə olunan termonüvə sintezidir. Daha 10 il sonra belə reaktorlar kommersiya layihəsi olaraq bütün dünyada tikilməyə başlayacaq. Bu isə bahalı və çirkli enerjinin arxa plana keçməsi, qlobal istiləşmə probleminin həllinə yol açacaq, 21-ci əsrin ortalarında dünya iqtisadiyyatının inkişafına güclü təkan verəcək.

3. QOCALMA PROSESİNİN DAYANDIRILMASI

Minilliklər boyu hökmdarlar cavanlıq iksiri haqda xəyallar qurublar, dirilik suyu dalınca dünyanı gəziblər. Müasir dövrdə insan öz həyatını bir qədər uzada bilsə də, əcdadları kimi ölümün qarşısında tam acizdir.

Amma biotexnologiyaların inkişafı insana qocalma prosesini dayandırmaq və hətta geri çevirmək imkanı verə bilər. Müasir elm qocalma prosesinin mahiyyətini artıq bilir. Bu, molekulyar, genetik və hüceyrə səviyyəsində səhvlərin üst-üstə toplanmasıdır. Gələcəkdə səhvləri korrektə edən mexanizmlərin yaradılması və qocalma prosesinin dayandırılması mümkün ola bilər.

Hazırda müasir elm ən xırda canlılardan dovşanlara, itlərə, hətta meymunlara qədər heyvanların ömrünü iki dəfə uzada bilir. Gələcəkdə müxtəlif terapiya üsulları (məsələn, gen terapiyası, yeməyə kalori məhdudiyyəti qoyma, telomeraza və s.) insanın qocalma sirrini açmağa imkan verə bilər. Hazırda alimlər qocalma prosesi ilə əlaqəli olan 60-can geni təcrid edə bilirlər. Gələcəkdə hər bir insan öz genomu haqda məlumatları, irsi məlumatların məcmusunu bircə diskə yerləşdirə biləcək. Kompüterlər gənclərin milyonlarla genini nəzərdən keçirib onları qocaların genomu ilə müqayisə edə, qocalmaya səbəb olan bütün genləri təcrid edə biləcək. Gələcəkdə 30 yaşına çatan insan elə həmin yaşda qala, qocalma prosesini onilliklər boyu yubada bilər.

4. AĞILLI MAŞINLAR

Süni intellektin yaradılması 1950-ci illərdə alimlərin düşündüyündən daha mürəkkəb imiş. O zaman verilən proqnozlara görə, 2000-ci ilə qədər robot xidmətçilər, ofisiantlar və s. yaradılmalı idi.

Hazırda dünyanın ən ağıllı robotunun intellekti tarakandakı qədərdir. Onun otaqdakı sadə əşyaları tanımaq və onları götürüb nəsə etmək bacarığı ən ibtidai səviyyədədir. Amma qarşıdakı onilliklərdə bu sahədə böyük sıçrayış olacaq. Robotlar əvvəl siçan qədər, sonra pişik, it qədər, daha sonra meymun qədər intellektə sahib olacaqlar. Beləliklə, robotqayırma sənayesi hazırda maşınqayırma sənayesinin olduğundan geniş miqyas alacaq. Heç kəs bilmir ki, robotların intellektual səviyyəsinin insanınkına çatması nə vaxt baş verəcək. Mən güman edirəm ki, bu, 21-ci əsrin sonunda olacaq.

5. REPLİKATOR

Nanotexnologiyaların əsas hədəflərindən biri də az qala hər şeyin surətini çıxara, yarada bilən replikatorun kəşfidir. Fantastika janrında yazılan romanlarda bu, insanın xammalı qutuya qoyması və düyməni basmaqla istədiyi əşyanı yaratması kimi təsvir edilir: xörək, zinət əşyaları, kompüter… Nanotexnologiyaların inkişafı molekul səviyyəsində “nanorobot”un yaradılması, onun müxtəlif xammalları atom-atom emal edib lazımi əşyalara çevirməsini, məsələn, zibildən yepyeni bir əşya düzəltməsini mümkün edə bilər. İlk baxışda bu, qeyri-real görünür, amma Ana təbiət artıq belə bir “nanorobot” yaradıb – bu, ribosomdur. O, malekulları asanlıqla “kəsib-doğraya”, “copy-paste” edə bilir, məsələn, insanın “surəti” çıxarılır, atanın belindən gələn ananın bətnində canlı orqanizmə çevrilir. Əgər replikator kəşf olunsa, aclıq, kasıblıq kimi problemlər də həll edilə, bu, bəşəriyyət üçün qızıl dövr ola bilər.

BUNU DA OXU

Məhəmmədrza Purməhəmmədi: Şərqi Azərbaycan vilayətinin orta ümumtəhsil məktəblərində Azərbaycan dilinin tədrisinə başlanacaq
"Park Cinema"da növbəti premyera - "Yesterday" filminin nümayişi - FOTOLAR
“Knyaz İqor” operasının baş rolunu Azərbaycanın Xalq artisti oynayıb - FOTOLAR
İncəsənət Gimnaziyasında "Bilik Günü" belə qeyd olundu - FOTOLAR
“ATV Səhər” Cocuq Mərcanlıda - İki saat canlı yayımda tamaşaçılarla - FOTOLAR
Xəbər lenti

Daha bir piyada yol qəzasının qurbanı oldu
23:45 18.09.2019

Qarabağ separatçılarının başçısı istintaqa çağırılıb
23:27 18.09.2019

Dahi bəstəkara həsr olunmuş sərgi açılıb
23:10 18.09.2019

Birinci sinfə şagird qəbulu - III mərhələ oktyabrın 15-dək davam edəcək
22:53 18.09.2019

ABŞ Ruhaniyə viza vermir - İran prezidenti BMT toplantısında iştirak etməyə bilər
22:35 18.09.2019

“Əbədi ezamiyyət” filmi Çində beynəlxalq sərgidə nümayiş olunub
22:17 18.09.2019

Ərdoğan Suriyada yeni əməliyyatın anonsunu verdi - “ABŞ-ın iki həftə vaxtı var”
22:00 18.09.2019

Nazir təlimlərin gedişatı ilə maraqlandı - Ordumuzun təlimləri davam edir
21:42 18.09.2019

Əvvəllər məhkum olunmuş şəxs oğurluq etdi - Kürdəmirdə
21:24 18.09.2019

Qırğızıstanda “Oş-türk dünyasının mədəniyyət paytaxtı-2019” adlı abidə ucaldılacaq
21:03 18.09.2019

Qarabağ veteranları bir araya gəldi - 65 min keçmiş döyüşçünü birləşdirən təşkilatın 25 illiyi qeyd edildi
20:45 18.09.2019

Şirvanda Regional Vəkil Bürosu açılıb - Büroda 77 vəkil fəaliyyət göstərəcək
20:27 18.09.2019

“Azərbaycan ədəbiyyatı antologiyası” Fransanın mərkəzi kitabxanalarında...
20:10 18.09.2019

“Artım”da uşaqlar üçün ustad dərsləri keçiriləcək
19:52 18.09.2019

Ermənistan polisinin rəisi istefa verib
19:35 18.09.2019

“Kim istəyir antibiotik alır” - Millət vəkilləri nəzarətin artırılmasını təklif edir
19:18 18.09.2019

Sabah 31 dərəcə isti olacaq
19:00 18.09.2019

Bu dəfə muğam və təsniflər “Rast dünyası”nda səslənəcək
18:44 18.09.2019

Bakı şəhərində çoxmənzilli binaların dam örtüklərinin təmiri ilə bağlı tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:25 18.09.2019

Astronomlar ən ağır neytron ulduzu müəyyən ediblər
18:10 18.09.2019

Ev şəraitində ən "kiyevsayağı kotleti" necə hazırlamaq olar? - VİDEO
17:52 18.09.2019

Niyazinin mənzil-muzeyinin 25 illiyi qeyd olunub - FOTOLAR
17:30 18.09.2019

Məhəmmədrza Purməhəmmədi: Şərqi Azərbaycan vilayətinin orta ümumtəhsil məktəblərində Azərbaycan dilinin tədrisinə başlanacaq
17:10 18.09.2019

Ukraynanın Mirqorod şəhərində karantin elan edilib
16:53 18.09.2019

Azərbaycan güləşçisi Mariya Stadnik ikinci dəfə dünya çempionu oldu - FOTOLAR
16:35 18.09.2019

Çində avtovağzal binasının sürüşdürülməsi "Ginnesin Rekordlar Kitabı"na düşüb
16:17 18.09.2019

Türk musiqisi inciləri. 2005-ci il - Tuğba Ekinci - "O şimdi asker" - VİDEO
15:59 18.09.2019

Aşurada 2600 litrdən çox qan tədarük edilib - Qan verənlərdən 169 nəfərində virus aşkarlanıb
15:37 18.09.2019

Dəri fabrikində dəhşətli yanğın
15:16 18.09.2019

Xalqının taleyini yaşayan dahi - FOTOLAR
15:00 18.09.2019

Bədii gimnastika üzrə 37-ci dünya çempionatının maraqlı görüntüləri - FOTOLAR
14:43 18.09.2019

ABŞ və Yaponiya ticarət sazişi üzrə ilkin razılaşma əldə ediblər
14:23 18.09.2019

Bu gün təmas xəttində monitorinq keçiriləcək
14:06 18.09.2019

Əzim Əzimzadənin ev-muzeyində Üzeyir Hacıbəylinin xatirəsi anılıb
13:48 18.09.2019

Bərdədə avtomobil piyadanı vurdu - Yaralı xəstəxanaya yerləşdirilib
13:30 18.09.2019

Bəy gəlinsiz toy etdi - Masallıda
13:13 18.09.2019

Hindistan yeni raketi uğurla sınaqdan keçirdi
12:55 18.09.2019

Kürdəmirdə dəfələrlə məhkumluq həyatı yaşamış “peşəkar oğru” saxlanılıb
12:37 18.09.2019

Tarixdə bu gün - 18 Sentyabr - Üzeyir Hacıbəyli, Müslüm Maqomayev, Məhəmməd Hüseyn Şəhriyar, Adil İsgəndərov, Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri . . .
12:19 18.09.2019

"Park Cinema"da növbəti premyera - "Yesterday" filminin nümayişi - FOTOLAR
12:02 18.09.2019

18 sentyabr - Milli Musiqi Günüdür
11:44 18.09.2019

Şirvanda avtomobil beton dirəyə çırpılıb - Xəsarət alanlar var
11:27 18.09.2019

Bədii gimnastika üzrə dünya çempionatının ilk qalibləri bəlli oldu
11:22 18.09.2019

Tramp ölkənin neft ehtiyatlarından istifadə etməyəcək
11:06 18.09.2019

Çempionlar Liqasında tarix yazan iki vunderkind - FOTOLAR
10:47 18.09.2019

Çempionlar Liqası - 8 oyun, 21 top
10:10 18.09.2019

Nazirlik səyyar xidmət təşkil etdi - İş yeri vətəndaşa yaşadığı ünvanda təqdim olundu - VİDEO
09:52 18.09.2019

Balacalar üçün bir gündə iki tamaşa -“Kəloğlan” və “Şəngülüm, Məngülüm”
09:34 18.09.2019

Ödənişli əsaslarla təhsil alan gənclərə dəstək - 425 gəncin təhsil xərcini Gənclər Fondu qarşılayacaq - VİDEO
23:40 17.09.2019

Azərbaycanın sosial vəziyyətini dəyişən müqavilə - Xoşbəxt Yusifzadə: “Əsrin müqaviləsi” Heydər Əliyevin şah əsəridir
23:11 17.09.2019

Portuqaliyada müəllimlərin tətilləri ilə əlaqədar yüzlərlə məktəb bağlanıb
22:49 17.09.2019

YAP-ın təşkil etdiyi müsabiqə yekunlaşdı - Qaliblərlə görüş keçirildi
22:28 17.09.2019

Bakı Ali Neft Məktəbində yay məktəbi açıldı - 10-dan çox ölkədən 50 nümayəndə təmsil olunur
22:07 17.09.2019

Yunanıstanda Qərbi Nil virusundan 15 nəfər ölüb
21:48 17.09.2019

Respublika çaylarında suyun səviyyəsi artıb
21:27 17.09.2019

Qutab və lavaşa həsr olunan ustad məşğələsi təşkil edilib - FOTOLAR
21:07 17.09.2019

Ermənistanda istefa dalğası - Tonoyanın da istefaya göndəriləcəyi bildirilir
20:48 17.09.2019

Növbəti mərhələyə hazırlıq tapşırığı verildi - Raket və artilleriya bölmələri start mövqeyinə çıxarıldı
20:27 17.09.2019

Şirkətlərə dair vahid məlumat bazası yaradılır - Nazirlər kabineti qərar qəbul edib
20:08 17.09.2019

“ABŞ münaqişədən qaçmağa çalışır” - Trampdan İranla bağlı açıqlama
19:48 17.09.2019

Basqal kəndində yeni məktəb binası istifadəyə verilib
19:29 17.09.2019

Mədəniyyət Komitəsi payız sessiyasının ilk iclasını keçirdi
19:11 17.09.2019

Əsrin müqaviləsi -25 - Müqavilənin ölkəmiz üçün tarixi əhəmiyyətindən söz açıldı
18:54 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:35 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərdi təqaüdünün verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:25 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Tərəqqi” medalı ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:25 17.09.2019

Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinin “Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fəxri diplomu” ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:18 17.09.2019

Müdafiə naziri Böyük Britaniyanın ölkəmizdə yeni təyin olunmuş səfiri ilə görüşüb - FOTOLAR
17:58 17.09.2019

“Knyaz İqor” operasının baş rolunu Azərbaycanın Xalq artisti oynayıb - FOTOLAR
17:37 17.09.2019

Özbəkistanın tnews.uz portalı Qarabağ mətbəxi haqqında geniş məqalə hazırlayıb
17:17 17.09.2019

Sabah monitorinq keçiriləcək - Monitorinqi səhra köməkçiləri izləyəcəklər
17:00 17.09.2019

Sabah havanın temperaturu artaraq 32 dərəcə olacaq
16:44 17.09.2019

Yada düşər xatirələr. 1981-ci il. - Flora Kərimova."Bağışla" - VİDEO
16:23 17.09.2019

Pərvanda və Kabildə törədilən partlayışların məsuliyyətini “Taliban” üzərinə götürüb
16:06 17.09.2019

Xətai Sənət Mərkəzində elan olunan respublika yaradıcılıq müsabiqəsi davam edir
15:47 17.09.2019

Gənc Tamaşaçılar Teatrı rusdilli tamaşaçılarını unutmayıb
15:28 17.09.2019

İtaliyada neft emalı zavodunda güclü partlayış olub
15:07 17.09.2019

Yeni tədris ilinə böyük inamla
14:50 17.09.2019

Xəzinə axtarırdılar, məbəd aşkarlandı - Misirdə saxta arxeoloqlar saxlanıldı
14:31 17.09.2019

Prezidentin mitinqində dəhşətli partlayış baş verdi - Çox sayda ölü və yaralı var
14:12 17.09.2019

Bütün xəbərlər