Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

XXII əsr üçün - 5 proqnoz

XXII əsr üçün - 5 proqnoz
914 dəfə oxunub

 

Mişio Kaku Nyu-Yorkdakı Siti Universitetinin nəzəri fizika üzrə professorudur.

O, “Elm 2100-cü ilə qədər bəşəriyyətin taleyini və insanın gündəlik həyatını necə dəyişəcək?” kitabını yazmaq üçün dünyanın 300-dən çox aparıcı alimindən müsahibələr alıb.



Kitabda gələcəklə bağlı çoxsaylı proqnozlar var. Professor M.Kaku CNN üçün yazdığı məqalədə həmin proqnozları ümumiləşdirib:

1. KOSMİK LİFT

​Hazırda insanın başqa planetlərə səfərlərini, kosmik turizmin inkişafını çətinləşdirən bir səbəb var - qiymətin bahalığı.

Texnologiyanın inkişafı kosmosun fəth olunmasını asanlaşdıra və Yer kürəsi sakinlərinin kosmosa gedib-gəlməsini adi hala çevirə bilər.

İndi bir insan Yerin orbitinə çıxmaq istəsə, bu, ona çəkisinin hər ​kiloqramı üçün 20 min dollara başa gələcək. Aya getmək istəsə, çəkisinin hər kiloqramı üçün 200 min dollara... Marsa getmək istəsə, çəkisinin hər kiloqramı üçün 1 milyon dollara.

XXII əsrdə isə kosmik liftlər qurula və insan “Yuxarı” düyməsini basmaqla kosmosa yüksələ bilər.

Bəs lift yuxarı necə qalxacaq?

Bu, nanotexnologiyaların inkişafı sayəsində mümkün olacaq.

Hazırda elmə məlum olan ən möhkəm (almazdan da möhkəm) materiya ​qrafendir. Amma hələ ki, onun çox məhdud çərçivədə istehsalı mümkündür.

Gələcəkdə isə ondan kosmik lift üçün uzunluğu on minlərlə kilometr olan tros düzəldilə bilər.

Bu trosun bir ucu Yerin səthinə, digər ucu isə kosmosdakı obyektə bərkidilə və beləcə, insan raketsiz fəzaya yüksələ bilər.

2. DÜNYANI DƏYİŞƏN YENİ ENERJİ NÖVÜ

Günəşdən, küləkdən və s. mənbələrdən enerji alınması üçün texnologiyalar yaxın 10 ildə çox inkişaf edəcək, bərpa olunan enerjinin qiyməti düşəcək və neft, qaz, kömürlə rəqabətə girə biləcək.

Bundan başqa 10 milyard dollar sərmayə qoyularaq Fransanın cənubunda tikilmiş Beynəlxalq Eksperimental Termonüvə Reaktoru 2019-cu ilə qədər tam gücü ilə işləməyə başlayacaq. Həmin reaktor uran yox, suyun tərkibindəki hidrogeni yandıraraq enerjiyə çevirəcək. Günəş, ulduzlar, kainatı hərəkətə gətirən də məhz bu cür idarə olunan termonüvə sintezidir. Daha 10 il sonra belə reaktorlar kommersiya layihəsi olaraq bütün dünyada tikilməyə başlayacaq. Bu isə bahalı və çirkli enerjinin arxa plana keçməsi, qlobal istiləşmə probleminin həllinə yol açacaq, 21-ci əsrin ortalarında dünya iqtisadiyyatının inkişafına güclü təkan verəcək.

3. QOCALMA PROSESİNİN DAYANDIRILMASI

Minilliklər boyu hökmdarlar cavanlıq iksiri haqda xəyallar qurublar, dirilik suyu dalınca dünyanı gəziblər. Müasir dövrdə insan öz həyatını bir qədər uzada bilsə də, əcdadları kimi ölümün qarşısında tam acizdir.

Amma biotexnologiyaların inkişafı insana qocalma prosesini dayandırmaq və hətta geri çevirmək imkanı verə bilər. Müasir elm qocalma prosesinin mahiyyətini artıq bilir. Bu, molekulyar, genetik və hüceyrə səviyyəsində səhvlərin üst-üstə toplanmasıdır. Gələcəkdə səhvləri korrektə edən mexanizmlərin yaradılması və qocalma prosesinin dayandırılması mümkün ola bilər.

Hazırda müasir elm ən xırda canlılardan dovşanlara, itlərə, hətta meymunlara qədər heyvanların ömrünü iki dəfə uzada bilir. Gələcəkdə müxtəlif terapiya üsulları (məsələn, gen terapiyası, yeməyə kalori məhdudiyyəti qoyma, telomeraza və s.) insanın qocalma sirrini açmağa imkan verə bilər. Hazırda alimlər qocalma prosesi ilə əlaqəli olan 60-can geni təcrid edə bilirlər. Gələcəkdə hər bir insan öz genomu haqda məlumatları, irsi məlumatların məcmusunu bircə diskə yerləşdirə biləcək. Kompüterlər gənclərin milyonlarla genini nəzərdən keçirib onları qocaların genomu ilə müqayisə edə, qocalmaya səbəb olan bütün genləri təcrid edə biləcək. Gələcəkdə 30 yaşına çatan insan elə həmin yaşda qala, qocalma prosesini onilliklər boyu yubada bilər.

4. AĞILLI MAŞINLAR

Süni intellektin yaradılması 1950-ci illərdə alimlərin düşündüyündən daha mürəkkəb imiş. O zaman verilən proqnozlara görə, 2000-ci ilə qədər robot xidmətçilər, ofisiantlar və s. yaradılmalı idi.

Hazırda dünyanın ən ağıllı robotunun intellekti tarakandakı qədərdir. Onun otaqdakı sadə əşyaları tanımaq və onları götürüb nəsə etmək bacarığı ən ibtidai səviyyədədir. Amma qarşıdakı onilliklərdə bu sahədə böyük sıçrayış olacaq. Robotlar əvvəl siçan qədər, sonra pişik, it qədər, daha sonra meymun qədər intellektə sahib olacaqlar. Beləliklə, robotqayırma sənayesi hazırda maşınqayırma sənayesinin olduğundan geniş miqyas alacaq. Heç kəs bilmir ki, robotların intellektual səviyyəsinin insanınkına çatması nə vaxt baş verəcək. Mən güman edirəm ki, bu, 21-ci əsrin sonunda olacaq.

5. REPLİKATOR

Nanotexnologiyaların əsas hədəflərindən biri də az qala hər şeyin surətini çıxara, yarada bilən replikatorun kəşfidir. Fantastika janrında yazılan romanlarda bu, insanın xammalı qutuya qoyması və düyməni basmaqla istədiyi əşyanı yaratması kimi təsvir edilir: xörək, zinət əşyaları, kompüter… Nanotexnologiyaların inkişafı molekul səviyyəsində “nanorobot”un yaradılması, onun müxtəlif xammalları atom-atom emal edib lazımi əşyalara çevirməsini, məsələn, zibildən yepyeni bir əşya düzəltməsini mümkün edə bilər. İlk baxışda bu, qeyri-real görünür, amma Ana təbiət artıq belə bir “nanorobot” yaradıb – bu, ribosomdur. O, malekulları asanlıqla “kəsib-doğraya”, “copy-paste” edə bilir, məsələn, insanın “surəti” çıxarılır, atanın belindən gələn ananın bətnində canlı orqanizmə çevrilir. Əgər replikator kəşf olunsa, aclıq, kasıblıq kimi problemlər də həll edilə, bu, bəşəriyyət üçün qızıl dövr ola bilər.

BUNU DA OXU

Roy Kin milli yığmamıza başçılıq edə bilər? - AFFA-dan açıqlama
Yük yerində sərnişin keçirməyə cəhd olundu - VİDEO
DSMF-nin vəzifəli şəxsləri saxlanıldı - VİDEO
Qapalı məkanlarda diqqətli olaq - VİDEO
Ağdaşda 50 nəfərdən artıq şəxs xüsusi karantin qaydalarını belə pozub - VİDEO
Xəbər lenti

Sel suları ciddi fəsadlara səbəb oldu - Təbii fəlakətin vurduğu ziyan araşdırılır
20:36 15.07.2020

Müəllimlərin işə qəbulu başlayır - Qeydiyyat iyulun 25-dək davam edəcək
20:12 15.07.2020

Karantin qaydalarını pozmaq olmaz - Polis və hərbçiləri də təhlükə qarşısında qoyuruq
19:54 15.07.2020

Fransa səfiri XİN-ə çağrıldı - Nazir müavini erməni təxribatı barədə məlumat verdi
19:36 15.07.2020

İsmayıllıda avtomobil aşıb - 1 nəfər öldü, 1 nəfər yaralandı
19:08 15.07.2020

Cəbhədəki vəziyyət “Al Jazeera İnternatıonal”da - Prezidentin köməkçisi Ermənistanın nazirini debatda susdurdu
18:54 15.07.2020

Tovuz rayonu istiqamətində mövqelərimizi və yaşayış məntəqələrimizi atəşə tutan düşmən bölmələrinin digər uzunmüddətli atəş nöqtəsi də bölmələrimiz tərəfindən yerlə yeksan edilib
18:52 15.07.2020

Erməni dəyirmanına su tökən "artistlər" - Düşmənin arxa cəbhədə ajiotaj yaratmaq cəhdləri boşa çıxdı
18:36 15.07.2020

Bir qrup təxribatçı Milli Məclisin binasına daxil oldu - Baş prokurorluq hadisə ilə bağlı araşdırma aparır
18:14 15.07.2020

Ağdam kəndində elektrik xətləri zədələnib - Düşmən təxribatı nəticəsində dəyən ziyan aradan qaldırılıb
17:54 15.07.2020

Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidməti vətəndaşlara təşəkkür etdi - Cəbhə bölgəsinə getmək üçün çoxsaylı müraciətlər daxil olur
17:36 15.07.2020

Füzulidə 1 ədəd tank əleyhinə raket tapıldı - PQ-7 raketi zərərsizləşdirildi
17:12 15.07.2020

Prezident İlham Əliyev döyüş zamanı müdafiənin ön xəttində olarkən qəhrəmancasına şəhid olmuş general-mayor Polad Həşimovun anası Səmayə xanım və polkovnik İlqar Mirzəyevin oğlu Elvinlə telefonla danışıb
17:12 15.07.2020

Beynəlxalq təşkilatlar məlumatlandırılacaq - “Cenevrə konvensiyasının 18-ci maddəsi kobud şəkildə pozulub”
16:54 15.07.2020

Yalan informasiyalara inanmayın! - “Tovuzda heç kim, heç yeri tərk etmir”
16:36 15.07.2020

Türkiyədə dövlət çevrilişinə cəhddən 4 il ötür - Qiyamçılarla mübarizədə 251 nəfər şəhid olub
16:12 15.07.2020

ATƏT-İN fəaliyyətdə olan sədri çağırış etdi - “Tərəfləri atəşkəsə əməl etməyə çağırıram”
15:54 15.07.2020

Ərdoğandan Azərbaycana dəstək - “Azərbaycanın yanında olmaqda davam edəcəyik”
15:32 15.07.2020

Orduya dəstək aksiyaları keçirildi - Respublikanın bir çox bölgələrində təşkil olundu
15:12 15.07.2020

Magistrlərin qeydiyyat müddəti uzadıldı - Qeydiyyat iyulun 20-dək davam edəcək
14:54 15.07.2020

DIN vətəndaşlara müraciət ünvanladı - Yoluxma riskini artiran toplaşmalardan çəkinin
14:32 15.07.2020

Siyasi partiyalar bəyanat yaydı - Siyasi partiyalar Ali baş komandanın siyasətini dəstəkləyir
14:12 15.07.2020

Hulusi Akardan Azərbaycana dəstək mesajı - “Qardaş Azərbaycanın yanında olmağa davam edəcəyik”
23:36 14.07.2020

Ermənistan itkilərini açıqlamağa məcbur oldu - Vətəndaşlar rəqəmlərin gizlədildiyi qənaətindədir
23:14 14.07.2020

Azərbaycanlı hakerlər erməni saytlarını dağıtdılar - Baş nazirin veb səhifəsi çökdü
22:54 14.07.2020

Yalan “SMS”lərə inanmayın! - Dövlət xidməti səfərbərlik çağırışı ilə açıqlama yaydı
22:32 14.07.2020

Ermənistan və ermənipərəst dairələr çox narahatdır - Azərbaycanın əldə etdiyi beynəlxalq uğurları həzm edə bilmirlər
22:14 14.07.2020

Mingəçevirdə yas mərasimi keçirənlər cərimələndi - Barələrində inzibati tənbeh tədbirləri görüldü
21:54 14.07.2020

“Kliniki Tibbi Mərkəz”in direktoru işdən çıxarıldı - Yerinə yeni direktor təyin olundu
21:36 14.07.2020

Müdafiə nazirliyi məlumat yaydı - Düşmənin PUA və artilleriya qurğusu məhv edildi
21:14 14.07.2020

Azərbaycan tarixinin Qızıl Səhifəsi - 14 iyul - milli özünüdərkə, soykökə qayıdışın başlandığı gün
20:54 14.07.2020

Qanunsuz sərnişin daşıyan sürücülər saxlanıldı - Başqalarının şəxsiyyət vəsiqəsi ilə sərnişin keçirmək istədi
20:36 14.07.2020

DTX yalan məlumat yayanlara xəbərdarlıq etdi - Qərəzli məlumatlar yayan şəxslər barədə ən sərt tədbirlər görüləcək
20:26 14.07.2020

Düşmən təxribatı ilə bağlı cinayət işi başlandı - Faktlar toplanır
20:12 14.07.2020

Karantin rejimini pozan şəxslərdən narkotik vasitə aşkar edildi - Barələrində araşdırma tədbirləri davam edir
19:54 14.07.2020

Virusa yoluxanların sayı 13 milyon 260 mini ötüb - Epidemiya qurbanlarının sayı 576 mindən çoxdur
19:23 14.07.2020

BMT, ABŞ və Rusiya sərhəddəki hərbi qarşıdurmanı qınayır - “Tərəfləri güc tətbiqini dayandırmağa çağırırıq”
18:54 14.07.2020

Ukrayna və Türkiyədən Azərbaycana növbəti dəstək - “Can Azərbaycana canımız fəda”
18:38 14.07.2020

Pakistan prinsipial mövqeyini təsdiqləyir - Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə dəstəyini bir daha bəyan edir
18:26 14.07.2020

Naftalanda iki avtomobil toqquşdu - Üç nəfər ölüb, dörd yaralı var
17:54 14.07.2020

Hikmət Hacıyev beynəlxalq medianı məlumatlandırdı - “Beynəlxalq ictimaiyyət Ermənistanı ciddi şəkildə qınamaldır”
17:23 14.07.2020

General əsgərlə birlikdə vətən uğurunda şəhid olur - Düşmənə sarsıdıcı zərbələr endirilib
16:59 14.07.2020

Qaydaları pozub, kiçik toy etdilər
16:39 14.07.2020

Düşmənə ağır zərbə - Düşmənin tabor qərərgahı, tank, zirehli transportyor məhv edildi
16:15 14.07.2020

Qubada karantin rejimini pozan şəxslər cərimələnib - Barələrində protokol tərtib edilib
15:48 14.07.2020

Düşmənin aktiv fəaliyyətinin qarşışı alınıb - Düşmən mövqeləri və ehtiyatları məhv edilib
15:21 14.07.2020

Ermənilər mülki əhalini atəşə tutur - Sakinlər Azərbaycan əsgərinə güvənir
15:14 14.07.2020

DİM-in direktorlar şurası toplanır - İmtahanlarla bağlı qərar veriləcək
14:58 14.07.2020

1310 nəfər inzibati məsuliyyətə cəlb edilib - 385 avtomobilin postlardan keçmək cəhdinin qarşısı alınıb
14:36 14.07.2020

Vasitəçilərin neytral bəyanatına etiraz edildi - Həmsədrlər də susur ATƏT katibliyi də
14:12 14.07.2020

Xarici İşlər nazirliyində brifinq keçirildi - Diplomatik korpusun nümayəndələri məlumatlandırıldı
23:14 13.07.2020

MİNSK qrupunun həmsədrləri birgə bəyanat yaydı - “Tərəfləri zəruri addımlar atmağa çağırırıq”
22:54 13.07.2020

Çavuşoğludan İrəvana sərt etiraz - “Ermənistan ağlını başına toplasın!”
22:36 13.07.2020

Alimlər tətqiqat apardı - Uşaqların covid-19-u bir-birinə ötürmə faizi xeyli aşağıdır
22:14 13.07.2020

Ermənistan növbəti dəfə təcavüzkar olduğunu göstərdi - “Düşmənə yenidən öz yeri göstəriləcək”
21:54 13.07.2020

Azərbaycan güclü orduya malikdir - Düşmən təxribatının qarşısı qətiyyətlə alınır
21:14 13.07.2020

Daxili xaosdan yayınmağın təxribatçı yolu - Paşinyan komandasını xilas edə biləcək?
20:54 13.07.2020

Dağlıq Qarabağın Azərbaycanlı icması bəyanat yaydı - “Ermənistan münaqişənin sülh yolu ilə həllini istəmir”
20:32 13.07.2020

Düşmən Naxçıvan istiqamətində də atəşkəsi pozdu - Beş hektara qədər ərazi yanıb
20:14 13.07.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyevanın rəsmi "İnstagram" səhifəsində şəhid olanların xatirəsinə həsr olunan paylaşım edilib
19:54 13.07.2020

Erməni sosial şəbəkə istifadəçiləri məlumat yaydı - Düşmənin itkiləri yüzlərlədir
19:36 13.07.2020

Gürcüstandan 200 Azərbaycan vətəndaşı təxliyə olundu - Onlarda COVİD-19 virusu aşkarlanmayıb
19:14 13.07.2020

Gəncədə yanacaqdoldurma məntəqəsində partlayış - Partlayış yanğınla nəticələnib
18:54 13.07.2020

Daha 529 nəfər koronavirusa yoluxdu - 547 nəfər sağaldı, 7 nəfər vəfat etdi
18:36 13.07.2020

Karantin qaydalarını pozan bərbərxana aşkarlandı - Qanunu pozan şəxslərlə bağlı protokol tərtib edildı
18:14 13.07.2020

Rəhim Qazıyev saxlanıldı - O, dövlət əleyhinə açıq çağırışlar və təxribat maddələri ilə ittiham edilir
17:57 13.07.2020

Pandemiya jurnalistlərin fəaliyyətinə təsir edir - Yanliş məlumatlar medianın işini çətinləşdirir
17:36 13.07.2020

Rusiya XİN bəyanat yaydı - “Moskva sərhəddindəki əməliyyatlardan narahatdır”
17:32 13.07.2020

Ötən il qida zəhərlənməsindən 7 nəfər ölüb - 2025-ci ilə qədər sayın azaldılması hədəflənir
17:23 13.07.2020

Düşmənin dayaq məntəqəsinə zərbə endirildib - Tovuz istiqamətində gecə də gərginlik davam edib
17:14 13.07.2020

Orduya getmək üçün müraciətlər edilir - Ehtiyatda olan Azərbaycan gəncləri döyüşə getmək istəyir
16:54 13.07.2020

Virusa yoluxanların sayı 13 milyon 60 mini ötüb - Epidemiya qurbanlarının sayı 572 mindən çoxdur
16:36 13.07.2020

Tovuz istiqamətində iki erməni polisi yaralanıb - Ermənistanın Müdafiə nazirliyi itkilərini gizlədir
16:14 13.07.2020

Türkiyə XİN-dən Azərbaycana dəstək - “Erməni təcavüzünü şiddətlə qınayırıq”
15:54 13.07.2020

Avropa ittifaqı təxribata münasibət bildirdi - “Dövlət sərhədində atışma çox narahatedicidir”
15:48 13.07.2020

Elmar Məmmədyarov vasitəçilərlə danışdı - Yeni təxribat təcavüz aktı olaraq qiymətləndirildi
15:28 13.07.2020

Yevlaxda idmançılar cərimələndi - Karantin qaydalarını pozub, idman zalında məşq ediblər
15:14 13.07.2020

KTMT-nin təcili iclası keçiriləcək - Təşkilatın baş katibi bu təşəbbüs ilə çıxış edib
14:54 13.07.2020

Ağstafada 1 ədəd mərmi tapıldı - 122 mm-lik top mərmisi zərərsizləşdirildi
14:36 13.07.2020

Türkiyə Azərbaycana belə dəstək oldu - #səninləyikAzərbaycan
14:14 13.07.2020

Bütün xəbərlər