Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected].az

ATV.AZ×

Sonuncu mogikan öldürüldü

Sonuncu mogikan öldürüldü
1098 dəfə oxunub

Ona “Çe” təxəllüsü Kuba partizanları tərəfinnən verildi. Çe argentinalıların xarakterik çağırış formasıdı, “hey”, “dost” mənası daşıyır. Beləcə Ernesto, Ernesto Çe Gevara oldu. Qısa zamanda dünyaya səs salan inqilabçı, siyasətçi kimi şöhrət qazandı.

Çe Gevara 14 iyun 1928- ci ildə ispan və irland əsilli ailənin beş uşağının ən böyüyü olaraq Argentinanın Rosario şəhərində dünyaya gəlib. Gevara uşaqlığından astmadan əziyyət çəksə də, mükəmməl bir atlet olur. Yetkinlik dövründə şeirə, xüsusilə də Pablo Nerudanın şeirlərinə maraq saldı. Gevara həyatı boyu Latın Amerikasında məşhur olan şeir yazma sənətinə meyl göstəirr. Bir çox mövzularla maraqlanan həvəsli oxucu olur Yetkinliyinin son dövrlərində fotoqrafiyaya maraq saldı və vaxtının əhəmiyyətli qismini insanları, getdiyi yerləri və arxeoloji bölgələri fotolentə çəkməklə keçirirdi. 

Gevara tibb təhsili almaq üçün 1948-ci ildə Buenos-Ayres Universitetinə daxil olur. Fasilələrlə davam edən təhsil həyatını 1953-cü ilin martında bitirərək, həmin il iyunun 12-də diplomunu alır. Gevara tələbəlik dövründə Latın Amerikasına uzunmüddətli səfərə çıxır. 1951-ci ildə köhnə yoldaşı, biokimyaçı Alberto Qranado illərdir planlaşdırdıqları Cənubi Amerika səyahəti üçün tibb təhsilinə bir il fasilə verməyi təklif dir. Qısa müddət sonra, “La Poderosa II” (Güclü II) adını verdikləri 500 sm³-lik 1939-cu il model Norton markalı motosikletlə Alta-Qrasiadan yola çıxırlar. Peruda Amazon çayı sahilindəki San-Pablo cüzam koloniyasında könüllü olaraq bir neçə həftə keçirməyi düşünürdülər. Gevaranın bu səfərini izah etdiyi səyahət qeydləri 2004-cü ildə Motosiklet gündəlikləri adı ilə kinoya uyğunlaşdırılıb.

Bu səfər əsnasında kütlələrin yoxsulluğunu, təzyiqi və gücsüzlükləri yaxından müşahidə edən və marksizmdən təsirlənən Gevara, Latın Amerikasındakı iqtisadi və ictimai bərabərsizliklərin tək həllinin inqilab olduğu nəticəsinə varır. Səfərləri ona Latın Amerikasına ayrı-ayrı xalqlardan ibarət qarışıq bir quruluş kimi deyil, xilası yalnız qitə miqyasında bir strategiya ilə reallaşa biləcək bütöv bir bədən kimi baxmasını təmin edir.

1955-ci ilin iyununda Meksikada dostu Niko Lopez onu Raul Kastro ilə tanış edir. Bir neçə həftə sonra Kubada həbsdən azad edilən Fidel Kastro da Meksikaya gəlir və 8 iyul 1955-də Raul Çe Gevaranı Fidel Kastro ilə tanış etdi. Aralarındakı qızğın söhbətdən sonra Gevara Kastronun inqilab lideri olmaq üçün lazımi keyfiyyətlərə sahib olduğu qərarına gələrək Kuba rəhbəri Fulxensio Batistanı devirmək üçün qurulan “26 İyul hərəkatı”na qatılır. Qrupun həkimi olmasına qərar verilsə də, hərəkatın digər üzvləri ilə hərbi təlimlərə olur.

18 avqust 1955-də Çe Gevara Hilda ilə evləndi və 15 fevral 1956-da Hilda Beatriz adını verdikləri qızları doğuldu. Bəli, 25 noyabr 1956-da Meksikadan Kubaya doğru yola çıxan “Granma” yaxtasında kubalı olmayan yeganə şəxs Çe Gevara idi.

Quruya çıxar-çıxmaz Batistanın əsgərlərinin hücumuna məruz qalan qrupun yarısı dərhal orada və ya tutulduqdan sonra öldürüldü. Gevara, bu qarşıdurmada qaçan bir yoldaşının yerə saldığı sursatı götürmək üçün tibbi ləvazimat çantasını buraxdığını və o an həkimdən döyüşçüyə çevrildiyi anı ömrünün dönüş nöqtəsi sayır. Bununla da o, həkim Ernestodan inqilabçı Çe Gevaraya çevrilir.

Sağ qalan 15-20 üsyançı qaçaraq Syerra Maestra dağlarında gizlənir və Batista rejiminə qarşı partizan döyüşünə başlayır. Yoldaşları tərəfindən cəsarəti və əsgəri qabiliyyəti səbəbindən hörmət görən Gevara üsyançılar arasında lider, Komandan olur. Bir çoxları üçün isə “qəddarlığı” səbəbiylə qorxulu adam idi. Düşmənə məlumat ötürənlərə, qaçaq və ya cəsuslara qarşı amansız olur Çe Gevara. 1958-ci ilin son günlərində inqilabın ən əhəmiyyətli hadisələrindən olan Santa-Klaraya hücum zamanı “xüsusi təyinatlı intihar dəstəsi”nə rəhbərlik edir. Generallarının, başda general Kantilyo olmaqla “Central America” adlı işləməyən şəkər fabrikində Fidel Kastro ilə görüşdüyünü və onunla razılaşdığını öyrənən Batista 1 yanvar 1959- Dominikana qaçır.

Yeni yaradılan hökumət tərəfindən 7 fevralda Çe Gevara “doğuşdan Kuba vətəndaşı” elan edilir. Qısa müddət sonra Meksikadan yola çıxmazdan əvvəl ayrıldığı Hilda ilə boşanır. 2 iyun 1959-cu ildə “26 İyul hərəkatı”nın üzvü Aleyda Març ilə evləndi.

Dekabr 1964-də Birləşmiş Millətlərdə çıxış etmək üçün Kuba heyətinin rəhbəri olaraq Nyu-Yorka gedir.17 dekabrda Parisə üç aylıq bir beynəlxalq gəzintiyə başlayır. Bu gəzinti əsnasında Çin Xalq Respublikası, Birləşmiş Ərəb Respublikası (Misir-Suriya), Əlcəzair, Qana, Qvineya, Mali, Konqo-Brazzavil və Tanzaniyanı gəzdi. İrlandiya, Paris və Pragada fasilələr verdi. 24 fevral 1965-ci ildə Cəzairdə, sonradan beynəlxalq səhnədə son görünüşü olacaq olan “İkinci afrika-Asiya İqtisadi Həmrəylik Seminarı”ndakı çıxışını etdi. 14 Martda Kubaya döndüyündə Havana aerodromda Fidel və Raúl Kastro, Osvaldo Dorticós və Carlos Rafael Rodríguez tərəfindən sadə bir mərasimlə qarşılandı.

Fidel Kastro dostuna bir neçə vəzifə Verdi. Kabana həbsxanasının rəhbəri, Milli Torpaq İslahatı İnstitutunda əhəmiyyətli vəzifə, Kuba Mərkəzi Bankının sədri, Sənaye Naziri və s. Ancaq Çe Gevara son vəzifəsini özü seçdi. Bütün vəzifələrini buraxaraq inqilabçı olmağına davam etdi…
Onun bu qərarını heç kim bilmirdi. O qeyb olmuşdu. Kastrodan sonra gələn adam olaraq baxıldığı Kubada harada olduğu, 1965-ci ilin ən böyük sirrlərindən idi.

Gevaranın aqibəti haqqındakı beynəlxalq fərziyyələrin təzyiqiylə Kastro 16 iyun 1965-ci ildə etdiyi şərhdə insanların Gevara haqqında məlumat götürmələrinin ancaq Gevara istədiyində mümkün ola biləcəyini söylədi. Gevaranın ortadan yoxa cıması ilı ilə əlaqədar Kuba içində və xaricində bir çox dedi-qodu yayıldı. Eyni ilin 3 oktyabrında Kastro, Gevaranın bir neçə ay əvvəl özünə yazdığı tarixsiz məktubu açıqladı. Bu məktubda Gevara Kuba inqilabına bağlılığını təkrarlayır ancaq inqilab yolunda xarici torpaqlarda döyüşmək üçün Kubadan ayrılma niyyətini bildirirdi. Məktubunda “dünyadakı digər xalqlar mənim sadə əməyimə çağırış etdilər” deyərək, “yeni döyüş sahələrində” partizan olaraq döyüşmək üçün ayrılmağa qərar verdiyini ifadə edirdi. Eyni zamanda hökumət, partiya və ordu içindəki bütün vəzifələrindən istefa verdiyini və ona inqilab üçün etdiklərini təqdir məqsədiylə verilmiş olan Kuba vətəndaşlığından imtina etdiyini də əlavə edirdi.

Dörd xarici jurnalistlə 1 noyabrda etdiyi görüşmə əsnasında Kastro, Gevaranın harada olduğunu bildiyini amma açıqlamayacağını ifadə edərək, köhnə yoldaşının öldüyünə dair söz-söhbətləri rədd etdi və Gevaranın sağlamlığının çox yaxşı olduğunu əlavə etdi. Kastronun sözlərinə baxmayaraq 1965in sonunda Gevaranın aqibəti bir sirr olaraq qaldı, hərəkətləri və harada olduğu iki il boyunca diqqətlə saxlanan bir sirr oldu.
Boliviyada partizan müharibəsində iştirak etdiyi vaxt Ernesto Çe Gevara gündəlikdə qeydlər aparır. Onun ölümündən sonra bu gündəlik bütün dünyada 100 000 tirajla işıq üzü görür. Gündəlikdəki ilk qeyd 7 noyabr 1966-cı ildə yazılıb:

Bu gün həyatımda yeni mərhələ başlayır. Belə götürəndə səfər uğurlu keçdi. Paçenqo ilə öz görkəmimizi dəyişdik, Koçabambuya gəldik və burada bizə lazım olan adamlarla görüşdük. Hərəmiz bir cipə minib yola düşdük. Rançoya az qalmış maşınları saxladıq. Bizi kokain istehsalıyla məşğul olmaqda günahlandıran kəndlilərdən birini şübhələndirməmək üçün rançoya 1 cipdə yollandıq.

Çe Gevaranın Boliviya gündəliyinin 7 oktyabr 1967-ci ildə yazılan son qeydi isə belə idi. Bura – Nyankauasuya gəldiyimiz gündən on bir ay keçib. Gün gözlənilməz hadisələrsiz, demək olar ki, əla keçdi…
…Radioyla xəbər verilir ki, 250 əsgər Serranoda 37 partizanı – yəni bizi – mühasirəyə alıb, yolumuzu kəsib və biz Asero və Ora çayları arasında mühasirədəyik. Bu xəbər mənə çox gülməli gəldi.

Əslində Çe Gevaranın partizan dəstəsi doğrudan da o vaxt bu çaylar arasında mühasirəyə düşmüşdü. Sadəcə o, yerli relyefi yaxşı tanımadığından harda olduğunu bilmirdi. Bu məlumatı isə o radioadan eşitmişdi. Elə həmin gün Çe Gevara döyüşdə ayağından yaralanır, əsir düşür və oktyabrın 8-i güllələnir…

Çe gevaranın onu öldürməyə gələn cəllada son sözü bu olur: Bura məni öldürməyə gəldiyini bilirəm. Vur məni cəllad, qorxaq, yalnız bir adam öldürmüş olacaqsan. “Çe” 39 yaşında güllələndi. Ancaq üstünnən uzun illər keçsə də onun inqilabi sloqanları bu gün yaşayır.

“Mübarizə aparan itirə də bilər, amma mübarizə aparmayan çoxdan itirib.
Diz üstə yaşamaqdansa ayaq üstə ölmək yaxşıdı.
Uğrunda yaşayacaq bir şeyimizin olduğunu, uğrunda öləcək bir şeyimiz olmadan dərk edə bilmərik"- kimi məşhur şüarlar bu gün dünyanın demək olar ki, bütün ölkələrdə dillərdə dolaşır…

 

 

BUNU DA OXU

Roy Kin milli yığmamıza başçılıq edə bilər? - AFFA-dan açıqlama
Yük yerində sərnişin keçirməyə cəhd olundu - VİDEO
DSMF-nin vəzifəli şəxsləri saxlanıldı - VİDEO
Qapalı məkanlarda diqqətli olaq - VİDEO
Ağdaşda 50 nəfərdən artıq şəxs xüsusi karantin qaydalarını belə pozub - VİDEO
Xəbər lenti

Cəlilabadda meşə massivində dəhşətli yanğın - Külək yanğının yayılmasına səbəb olub
22:58 06.08.2020

“Polad Həşimov küçəsi” - General-mayor Polad Həşimovun xatirəsi əbədiləşdirilir
22:14 06.08.2020

Gəncədə 15 mənzil təqdim olundu - Şəhid ailələrinə və müharibə əlillərinə mənzil verildi
21:58 06.08.2020

"Kəlbəcər” neftdaşıyan tankeri suya salınıb - Tankerin xarici sularda istismarı nəzərdə tutulur
21:36 06.08.2020

144 nəfər koronovirusa yoluxdu - 435 nəfər sağaldı, 3 nəfər vəfat etdi
20:21 06.08.2020

Müdafiə Nazirliyi valideynlərə müraciət etdi - Andıçmə mərasiminə gəlməyin!
18:54 06.08.2020

Sereloji testlərin əhəmiyyəti - “Koronovirusla müabirəzədə vacib metoddur”
18:36 06.08.2020

Koronavirusla mübarizədə növbəti addım - İtaliyalı həkimlər Mərkəzi Neftçilər Xəstəxanasında olublar
18:21 06.08.2020

Yaşıllıqlar qrunt suları ilə sulanacaq - Metropolitenin tunellərindəki qrunt sularından istifadə ediləcək
17:54 06.08.2020

Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzaladı
17:36 06.08.2020

AQTA çağırış etdi - İctimai iaşə müəsissələrinin qarşısına lövhələr qoyulmalıdır
17:12 06.08.2020

40 nəfər qaydaları pozub, lerikə istirahətə getdi - Avtobus sürücüsü və 26 sərnişin cərimələndi
16:54 06.08.2020

Sakinlərin 30 ildən sonra arzuları çin oldu - İkinci Alatavaya asfalt çəkildi
16:36 06.08.2020

Sosial rifaha dəstək - Bu tədbirlər 5 milyona yaxın vətəndaşı əhatə edir
16:26 06.08.2020

İncəsənət xadimləri vətəndaşlara çağırış etdi - “Çətin günün ömrü az olar”
16:14 06.08.2020

Zaqatalada bədbəxt hadisə - Fəhlənin qolu amputasiya olundu
15:51 06.08.2020

Ölkəmizdə keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı döyüş atışlı taktiki təlimlərinin növbəti mərhələsi icra olunub
15:36 06.08.2020

Bolqarıstanda Qaragin Njde “sevgisi” - “Bu faktı Avropa xalqları etirazla qarşılamalıdır”
15:26 06.08.2020

Azərbaycanda ordu-xalq birliyi - “Könüllü ordu sıralarına yazılmaq xalqın inamının göstəricisidir”
15:14 06.08.2020

Hiroşimada xatirə mərasimi təşkil olunub - Atom bombalarının müharibədə istifadəsindən 75 il ötür
14:52 06.08.2020

Prezident İlham Əliyev videoformatda müşavirə keçirib
14:36 06.08.2020

Hərbi qulluqçuların pensiyaları necə olacaq? - Əmək pensiyalarına dəyişikliklər edilməsi müzakirə olunur
14:21 06.08.2020

Millət vəkilləri ticarət mərkəzlərinin açılmasını təklif edir - “Sərt karantin rejimi yumuşaldılmalıdır”
13:54 06.08.2020

Asayişi pozanlar barədə həbs tədbiri seçildi - İki qurum birgə istintaq-əməliyyat qrupu yaratdı
13:21 06.08.2020

Fuad Qəhrəmanlının vəkili açıqlama verdi - “Zorakılığa məruz qalması xəbəri yalandır”
12:54 06.08.2020

Virusa yoluxanların sayı 18 milyon 999 mini ötüb - Epidemiya qurbanlarının sayı 711 mindən çoxdur
12:36 06.08.2020

Belçikada yenidən karantin ola bilər - Koronavirusun ikinci dalğası gözlənilir
12:12 06.08.2020

Əfqanıstanda koronavirusun ikinci dalğası xəbərdarlığı edildi - 10 milyon insan virusa yoluxub
11:54 06.08.2020

Beyrutda ölənlərin sayı 137 nəfərə çatıb - Yaralıların sayı 5 mini ötüb, onlarla insan itkin düşüb
11:36 06.08.2020

Çində “Bunya virus” - 60 nəfər virusa yoluxub, 7 nəfər ölüb
11:21 06.08.2020

Nəqliyyatda süni sıxlıq yaradan daşıyıcılar var - Onlara qarşı sərt tədbir görüləcək
10:58 06.08.2020

Qazaxıstandan daha 18 azərbaycanlı təxliyyə edildi - Onlar gəmi vasitəsi ilə yola salınıb
10:36 06.08.2020

“TRT Arabi” də erməni təxribatından bəhs edildi - Ermənistanın son təxribatlarından bəhs edən sujet yayımlandı
10:21 06.08.2020

Ölkəmizdə keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı döyüş atışlı taktiki təlimlərinin növbəti mərhələsi icra olunub
23:59 05.08.2020

Prezident İlham Əliyev Livan Respublikasının Prezidenti Mişel Aunaya başsağlığı məktubu göndərib
23:50 05.08.2020

Dövlət dəstəyi davam edir - 109 şəhid ailəsi və Qarabağ müharibəsi əlillərinə mənzillər verildi
23:45 05.08.2020

Onlayn yolla narkotik maddə alveri - Şəbəkəni idarə edən iran vətəndaşı olub
23:36 05.08.2020

Mübahisə zəminində paytaxt sakini qətlə yetirildi - Hadisəni törətməkdə şübhəli bilinən şəxs saxlanılıb
23:29 05.08.2020

Olimpiya kompleksləri xəstəxanaya çevrildi - İki Olimpiya kompleksinə koronaviruslu xəstələr yerləşdiriləcək
23:21 05.08.2020

“Koronavirus bəlasından hələ qurtulmamışıq” - “Həmrəy olub, qaydalara əməl edək”
23:14 05.08.2020

“Turaz Qartalı – 2020” - Taktiki uçuş təlimləri davam edir
22:58 05.08.2020

Kütləvilik daha çox yoluxmaya səbəb ola bilər - “Toylara qoyulan məhdudiyyət boşuna deyil”
22:41 05.08.2020

193 nəfər koronovirusa yoluxdu - 492 nəfər sağaldı, 3 nəfər vəfat etdi
22:36 05.08.2020

Ermənistanın tükənməyən uğursuzluqları - Müdafiə nazirliyində vəzifəli şəxslər hansı səbəbdən azad edilir?
22:26 05.08.2020

Ölkədə tütünçülüyün inkişafı davam etdirilir - 800 tonadək quru tütün məhsulu istehsal ediləcək
22:14 05.08.2020

Sahibkarlara dəstəyin 2-ci mərhələsi başlayır - Avqust-sentyabr aylarında 250 manat ödəniləcək
21:58 05.08.2020

Fransız alimlərdən COVİD-19 açıqlaması - Ölkə ikinci dalğa ilə qarşılaşacaq
21:36 05.08.2020

Böyük Britaniya alimlərdən xəbərdarlıq - İngiltərədə güclü ikinci COVİD-19 dalğası gözlənilir
21:26 05.08.2020

Koronavirus təxminən 1 milyard tələbə və məktəbli üçün təhsil prosesini tamamilə pozub
21:21 05.08.2020

Almaniya ikinci dalğanın başlanğıcındadır - İnfeksiyanın yayılmasının səbəbləri araşdırılır
21:12 05.08.2020

Yaponiyada virusa yoluxanların sayı sürətlə artır - Aiçi prefekturasında fövqaladə vəziyyət rejimi elan olunub
20:59 05.08.2020

Sosialyönümlü siyasət davam etdirilir - Sosial sahədə ödəmələr 3 milyondan çox vətəndaşı əhatə edib
20:47 05.08.2020

Sərhədçilər əməliyyat keçirtdi - Şübhəli avtomobildən 23 kiloqram narkotik maddə tapıldı
20:36 05.08.2020

Ezamiyyə vərəqi əsasında rayona getmək mümkündür - Ezamiyyələr icaze.e-gov.az portalından alınır
20:26 05.08.2020

Rezidenturaya qəbul imtahanı keçirildi - İmtahanda iştirak üçün 1525 nəfər ərizə təqdim edib
20:14 05.08.2020

Göyçayda mal-qara oğurlayan şəxslər saxlanıldı - 5 min manatlıq heyvanlar 1300 manata satılıb
19:54 05.08.2020

Kürdəmirdə polis əməliyyat keçirdi - 28 kq-dan çox marexuana saxlanıldı
19:21 05.08.2020

Tovuzda yol qəzası - 11 yaşlı piyadanı avtomobil vurdu
18:54 05.08.2020

Beyrutda ölənlərin sayı 100-ü ötdü - Terror aktı, yoxsa, məsuliyyətsizlik?
18:21 05.08.2020

Millət vəkilləri təklif etdilər - Məktəb və ticarət mərkəzləri açılsın
17:58 05.08.2020

Dövlət büdcəsinə dəyişikliklər müzakirə olunur - Maliyyə naziri büdcədəki azalmalardan danışdı
17:21 05.08.2020

Hərbi hissələrdə döyüş hazırlığı - Qoşunlarda yay tədris dövrü başlayıb
16:54 05.08.2020

Avstraliyada ştatlar arasında sərhədlər bağlanır - Estoniyada koronavirusun ikinci dalğası başlandı
16:21 05.08.2020

Virusa yoluxanların sayı 18 milyon 722 mini ötüb - Epidemiya qurbanlarının sayı 704 mindən çoxdur
15:58 05.08.2020

Paytaxtdakı çimərliklər fəaliyyətə başladı - Qızdırma ölçüldükdən sonra çimərliyə keçidə icazə verilir
15:21 05.08.2020

Sahibkarlara 250 manat yardım yenidən veriləcək - Yeni müraciətlər avqustun 10-dək qəbul ediləcək
14:58 05.08.2020

Beyrutda azərbaycanlılar xəsarət almayıb - Xarici İşlər Nazirliyi açıqlama yaydı
14:36 05.08.2020

Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzaladı
14:25 05.08.2020

Pakistan şurası ədalət tələb edir! - Bəyanatda ermənilərin əməlləri pislənib
14:12 05.08.2020

Çinli mütəxəssislər Bakıya gəlib - Azərbaycanli həmkarları ilə birgə çalışacaq
23:56 04.08.2020

Milli şuraçıların cılızlığı - Xalqa düşmən münasibəti bu videodan tam aydın görünür
23:41 04.08.2020

Daha 5 ekspres avtobus xətti fəaliyyətə başlayır - Mərdəkan, Nardaran istiqamətində də ekspres avtobuslar işləyəcək
23:36 04.08.2020

İkitərəfli münasibətlərə zərər vuran silah satışı - Serbiya Azərbaycanın etdiklərini niyə unudur?
23:14 04.08.2020

226 yeni yoluxma faktı qeydə alınıb - 588 nəfər müalicə olunaraq sağalıb, 5 nəfər vəfat edib
23:02 04.08.2020

Polis əməliyyat keçirdi - 10 kiloqramdan artıq narkotik vasitə dövriyyədən çıxarıldı
22:59 04.08.2020

ÜST-dən bədbin proqnoz - “Normallaşmağa gedən yol uzun olacaq”
22:21 04.08.2020

Meksikada məktəblər yeni tədris ilində açılmayacaq - Koronavirusa yoluxanların sayı sürətlə artır
21:54 04.08.2020

Almaniyada koronavirusun ikinci dalğası başladı - Gündəlik yoluxma min nəfərə yaxındır
21:39 04.08.2020

Prezident İlham Əliyev Sərəncam imzaladı
21:21 04.08.2020

Daxili İşlər Nazirliyinin açıqlaması - Rayonlara ölkə daxili icazəsi olanlar gedə biləcək
20:54 04.08.2020

Bütün xəbərlər