Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

“Tatar biftiyi” necə “hamburger” oldu?

“Tatar biftiyi” necə “hamburger” oldu?
   1007 dəfə oxunub

“Ham” sözünün ingiliscə anlamı “donuzun bud ətindən duzlanıb qurudularaq hazırlanan yemək növü” deməkdir. Bəzən elə güman edirlər ki, hamburger donuz ətindən düzəldiyi üçün ona belə ad veriblər.

Əlbəttə ki, yox! Əslində hamburgerin yaranma tarixi Orta Asiya tatar türklərinə qədər gedib çıxır. Bəllidir ki, əski zamanlarda tatar döyüşçüləri səfərə çıxdıqları zaman özləri ilə digər azuqə ilə yanaşı, çiy ət də götürərdilər. Bu əti də yəhərin altına bərkidərlərmiş. At da hərəkət edərkən yəhərin altına bərkidilmiş ət davamlı sürtüldüyündən döyüşçülər ətin az da olsa bişdiyini və çeynənilə biləcək həddə olduğunu kəşf edirlər.

Zaman keçdikcə, döyüşçülər uzun çəkən səfərlərinin sonunda atın tərkində “bişən” ətə duz, bibər və soğan da əlavə edirlər. Sonucda bu gün “Tatar biftiyi” deyilən yemək növü ortaya çıxır.

XIX əsrin ortalarında Almaniyanın Hamburqer şəhərindən olan bir tacir ticarət üçün Orta Asiyaya səfər edir və orada “Tatar biftiyi”ni görür. Bu yemək növü tacirin xoşuna gəldiyindən onun hazırlanma qaydasını da öyrənir. Almaniyaya döndükdən sonra “Tatar biftiyi”ni “Hamburqer biftiyi” kimi təqdim edir. Sonralar isə bir aşbaz bu əti qızardaraq menyusuna daxil edir və ona “Hamburqa aid” anlamında “Hamburger” adını verir.

Orta Asiyada yaranıb oradan da Almaniyaya “sürgün edilən” “Tatar biftiyi” (Hamburqer), Almaniyadan da İngiltərə və Amerikaya “köç edir”. 

Deyilənə görə elə XIX yüzildə bir fizik və eyni zamanda kulinariya uzmanı olan Dr. J. H. Salisburi hamburqeri İngiltərəyə gətirir. Salisburi sağlam yaşam tərzi üçün isti su ilə yuyulmuş gündə üç kərə biftek yeyilməsini məsləhət bilir. Və bu şəkildə hazırlanan hamburgerə İngiltərədə “Salisbury biftiyi” adı verilir. 

Digər yol isə XIX əsrin sonlarında Almaniyadan Amerikaya köç edənlər hamburgeri də Amerikada “Hamburger” olaraq tanıdırlar.

Yəni, buradan o sonuca varırıq ki, hamburgerin tərkibində heç bir zaman donuz əti olmayıb.

Hər kəs kimi bizlərin də Hamburger deyib ac zamanlarda gözümüzə təpdiyimiz yemək növünün harada yaranması haqqında heç bir bilgimiz yox idi. Sadəcə olaraq Avropadan gəlmə bir yemək növü kimi tanıyırdıq. Haradan biləydik ki, “Tatar biftiyi” dönüb-dolaşıb “hamburger” olub!

Rəşad Sahil

 

BUNU DA OXU

Səfər Mehdiyev: DGK büdcəyə proqnozdan 52 milyon manat artıq vəsait köçürüb
Faiq Qarayev milliyə qayıtdı?
Qəbul imtahanlarında başqasının əvəzinə imtahan verən şəxslər saxlanılıb
ŞEKSPRİN EVİ TAPILDI - EVİN ÜNVANI VERGİ QEYDLƏRİ VASİTƏSİLƏ AŞKARLANIB
Başqasının xəyanətinin qurbanı oldu - İmişlidə dəhşətli cinəyət
Xəbər lenti

Vəfa Şərifova "Şou ATV"-da - " Necə Söhbətdir " - VİDEO - FOTOLAR
21:57 18.04.2019

Ramazan ayı nə vaxt başlayır?
21:39 18.04.2019

İki serial eyni gündə final edir
21:22 18.04.2019

Çörəyə tətbiq olunan vergi güzəştinin müddəti uzadılıb
21:05 18.04.2019

Əmək pensiyasının sığorta hissəsinə hesablanan iki əlavə ləğv edilir
20:58 18.04.2019

Tədbirlər planı təsdiq olundu - Dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü qeyd ediləcək
20:40 18.04.2019

Səbaildə avtomobil yollarının yenidən qurulmasına 2,45 milyon manat ayrılıb
20:18 18.04.2019

2 il əvvəlki hadisəyə görə Castin Biberi məhkəməyə verdi
20:08 18.04.2019

Hesablama Palatası üzvlərinin maaşı ikiqat artırılıb
19:50 18.04.2019

Məşhur cütlük evlənir
19:31 18.04.2019

Azərbaycanlı klarnet ustasından Enio Marikonenin bəstəsi - VİDEO
19:14 18.04.2019

Konstitusiya Məhkəməsi sədri və hakiminin maaşı artırılıb
18:56 18.04.2019

16 yaşlı aktrisa öldü
18:35 18.04.2019

Prezident İlham Əliyev Mirzəcan Xəlilovu “Şöhrət” ordeni ilə təltif edib
18:18 18.04.2019

Türkiyəli aktyordan qəribə paylaşım - “Mənə şorgöz de, ay balam”
18:00 18.04.2019

Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü saxlanılıb
17:41 18.04.2019

Prezident İlham Əliyev Vahid Əliyevi ordenlə təltif edib
17:29 18.04.2019

Cümə günü hava necə olacaq?
17:24 18.04.2019

Fahriye Evcen xəstəxanadan çıxdı
17:07 18.04.2019

İş təcrübəsi olmayan gənclər üçün fürsət - Yeni layihəyə start verilib
16:46 18.04.2019

9-cu sinif buraxılış imtahanlarının nəticələri açıqlanıb
16:31 18.04.2019

Lökbatanda “Mercedes”in vurduğu piyada xəstəxanada öldü
16:06 18.04.2019

Aleyna Tilki 1,5 milyon istədi
15:48 18.04.2019

Tunzalə və Xəyyam burulğana düşdülər - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
15:30 18.04.2019

Bakıda aptekdən külli miqdarda pul oğurlayan əczaçı dəstə tutuldu - FOTOLAR
15:13 18.04.2019

Məşhur müğənninin arvadı ona basketbolçu ilə xəyanət etdi - FOTOLAR
14:57 18.04.2019

“İblis” tamaşası İstanbul səhnəsində - FOTOLAR
14:40 18.04.2019

Serdar Ortacı qumarbaz adlandırdı
14:22 18.04.2019

Mədəniyyət Nazirliyində onlara yeni vəzifə verildi
14:05 18.04.2019

Unudulmaz rəqslər. "Om, Shanti Om" filmindən - "Deewangi, Deewangi" - VİDEO
13:47 18.04.2019

"Şəki zarafatı" - Evində bitki əkdi məhsulu narkotik oldu
13:17 18.04.2019

2000 ədəd siqareti keçirmək istədi amma alınmadı
13:00 18.04.2019

Prezident İlham Əliyev Bakının Qaraçuxur qəsəbəsində yenidən qurulan Neftçilər parkında yaradılan şəraitlə tanış olub - FOTOLAR
12:50 18.04.2019

NOTR-DAMIN BƏRPASI 5 İLƏ TAMAMLANACAQ - RƏSMİ
12:42 18.04.2019

Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 37 nəfər saxlanılıb
12:25 18.04.2019

Məşhurların heç yerdə olmayan görüntüləri - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
12:10 18.04.2019

İnformasiya cəmiyyətinin inkişafi - İşçi qrupun 6-ci iclasında müzakirələr aparılıb
11:50 18.04.2019

15-18 yaş arası vətəndaşın işə qəbul qaydaları - Valideyn və ya qəyyumun yazılı razılığı olmalıdır
11:31 18.04.2019

Ani ehtiyastızlıq 3 yaşlı körpənin dünyasını dəyişməsinə səbəb oldu - SALYANDA
11:15 18.04.2019

O, kilo ilə zinət əşyaları alır
10:55 18.04.2019

Sumqayıtda “Kob Dostu” Fəaliyyətə Başlayıb
10:38 18.04.2019

SABİQ PREZİDENT İNTİHAR EDİB - PERUDA
10:21 18.04.2019

10 milyon manata zavod özəlləşdirildi - Sahibkar 2 milyon 800 min manatliq borcu da ödəyəcək
10:05 18.04.2019

Təmas xəttində növbəti monitorinq - Proses insidentsiz başa çatib
09:48 18.04.2019

Məşhur kinoşirkət "Notr Dam"ın bərpasına 5 milyon dollar ayırdı
09:33 18.04.2019

Çempionlar Liqasında bütün yarımfinalçılar müəyyənləşdi
09:15 18.04.2019

Səfər Mehdiyev: DGK büdcəyə proqnozdan 52 milyon manat artıq vəsait köçürüb
22:05 17.04.2019

Azərbaycan Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin işçilərinin sayı artırılıb
21:54 17.04.2019

Qadınlar qadınların çantalarını oğurladılar
21:38 17.04.2019

Sabah yağış yağacaq
21:21 17.04.2019

Təhsil naziri direktorlarla görüş keçirdi
21:04 17.04.2019

Efir məkanının təhlükəsizliyi və kənar yayımlara qarşı mübarizənin gücləndirilməsi ilə bağlı tədbirlər planı hazırlanacaq
20:47 17.04.2019

Burcu hamilədir?
20:32 17.04.2019

Bülent Ersoyu fanatı güllələyib, böyrəyinin biri götürülüb
20:15 17.04.2019

Salyan sakinindən külli miqdarda narkotik maddə götürülüb
20:00 17.04.2019

AQTA adından rüşvət alan növbəti dələduzun görüntüləri yayıldı - FOTOLAR
19:42 17.04.2019

Bakıda qəza zamanı xəsarət alan Gəncə sakini xəstəxanada ölüb
19:24 17.04.2019

Prezident İlham Əliyev Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin hakiminin səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl xitam verdi
19:07 17.04.2019

Kəşf etdiyi mobil tətbiq sayəsində 54 milyon dollar qazanan Caret Ci - FOTOLAR
18:50 17.04.2019

Briliant Dadaşova: - "Bu gün bir-iki nəfərin arxası var"
18:33 17.04.2019

Müğənni qaldığı oteldən 150 min təzminat istəyir
18:15 17.04.2019

Öldüyünü zənn etdilər
17:58 17.04.2019

Prezident İlham Əliyev Vidadi İsayevi ordenlə təltif edib
17:37 17.04.2019

Hadise anasına 750 minlik villa aldı
17:17 17.04.2019

Marketlərdən oğurluq edən şəxslər saxlanılıb - FOTOLAR
17:00 17.04.2019

Eldar Qasımov əsəbləşdi - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
16:42 17.04.2019

Şirvanda su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulmasına maliyyə vəsaiti ayrılıb
16:25 17.04.2019

Bakıda dənizdən qadın meyiti tapıldı - FOTOLAR
16:16 17.04.2019

Faiq Qarayev milliyə qayıtdı?
15:58 17.04.2019

Röya yenə soyundu - FOTOLAR
15:50 17.04.2019

"Elektron məhkəmə" informasiya sistemində 100 minə yaxın qərar yerləşdirilib
15:45 17.04.2019

“Süreyya” şizofren imiş... - VİDEO
15:27 17.04.2019

Prezident İlham Əliyev Qusarda avtomobil yolunun tikintisinə 3 milyon manat ayırıb
15:00 17.04.2019

Azərbaycan teatrlarına maliyyə vəsaiti ayrılıb
14:50 17.04.2019

Aygün Şükürova "Axşamın oyunu"-da - "O qədər dəyərlisən ki" - VİDEO
14:49 17.04.2019

Tələbə təqaüdlərinə dəyişiklik edildi
14:32 17.04.2019

İlqar Mikayıloğlu oğlu ilə - FOTOLAR
14:14 17.04.2019

"Hürrəm Sultan" cazibadar geyimdə - FOTOLAR
14:00 17.04.2019

Talıb Tale atasının son arzusunu yerinə yetirə bilmədi: - "Peşimanlığını çəkirəm..."
13:39 17.04.2019

Mənzildə yanğın olub, ölən var - Bakıda
13:20 17.04.2019

Bütün xəbərlər