Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Ölməz Stalinin - ölüsünə sağlıq!

Ölməz Stalinin - ölüsünə sağlıq!
28378 dəfə oxunub
Sovet tarixinin ən böyük sirlərindən biri heç kimin Stalini öldürə bilməməsi və ya öldürməyə cəhd etməməsi olub, deyəsən. Amma ölməyini istəyənlər təbii ki, çox olub. Bunlardan bəziləri NKVD arxivlərində qeydiyyatda qalıb. Əslində bu qeydlər heç kimin diqqətini çəkməzdi. Əgər işin içində yazar Andrey Platonov olmasaydı... 1939-cu il, dekabrın 1-dir. Novikov və Kauriçev əllərində ara şüşəsi Platonovun evinə gəliblər. İlk qədəhi Platonovun oğlunun tez zamanda evə qayıtması şərəfinə Novikov qaldırır. (Platonovun oğlu on il müddətinə düşərgə cəzasına məhkum edilmişdi). Novikov bir də badəsini qaldırır:

- Stalinin ölümünə!

Platonov qışqırır:

- Bu nədir belə? Təxribat? Dərhal evimi tərk edin!

Kauriçev müdaxilə edir:

- Sən qorxağın yekəsisən. Bütün dürüst insanlar belə düşünür, sənin də fərqli düşündüyünü zənn etmirəm.

Bu həyəcanlı sətirlər Lubyankaya yazılmış xəbərdarlıq məktubundandır. Üç nəfər arasında olan söhbətin NKVD-yə kimin xəbər verməsi hələ də bilinmir. Təşkilatın varisləri casusun şəxsiyyətini bu günün özündə də açıqlamır. Platonovun hadisə ilə bağlı anonim münasibəti belədir: “Bu il (1939-cu il) noyabrın sonu və ya dekabrın əvvəllərində yazar A.N. Novikovun evində aşağıdakı hadisə yaşandı. Üç nəfər idik - A.N. Novikov, Nikolay Kauriçev (o da yazardır) və mən. Novikov və Kauriçev əməlli-başlı sərxoşuydular. İkisi də öz aralarında gurultu ilə danışırdı. Birdən Novikovun qışqırığını eşitdim: “Stalinin ölümünə!” Yanlış eşitdiyimi düşünüb dediklərini təkrar etməsini istədim. Bu zaman Kauriçev ayağa qalxaraq otaqda gəzişməyə və mənimlə danışmağa başladı. Dediyinə görə, rola girməyimə ehtiyac yox imiş, oğlum həbsdə imiş, siyasi əqidəmin axırı yaxşı olmazmış.

Kauriçevə bu dediklərinə rəğmən badə qaldırmayacağımı, Stalin olmasa, hamımızın öləcəyini və son olaraq başıma gələn bədbəxtçiliyi (oğlumun həbs edilməsi) Sovet iqtidarına əks gedəcək qədər axmaq və cahil olmadığımı dedim. Bundan sonra isə Kauriçev üzümə baxaraq daxilimi oxuya bildiyini dedi. Daxili dünyamın cəmiyyətə, onun da bütünlükdə mənə qarşı açıq olduğunu dedim. İkinci dəfə də qədəh qaldırmağı qəti şəkildə rədd etdim. Bu dəfə müzakirə şiddətləndi. Badəni itələdim və sağollaşmadan oradan uzaqlaşdım.

Bu hadisə yamanca ürıyimi sıxmışdı və məni narahat edirdi. Tanışlarımdan bu cür sözlər eşidəcəyimi gözləmirdim. Mənə qarşı təxribat etdiklərini düşünürdüm. O günə kimi heç birindən elə ifadələr eşitməmişdim. Düzdür, buna bənzər ironik sözlər səslənirdi bəzən, lakin bunlar kiçik burjua xarakterli əhəmiyyətsiz şeylər idi. Yəni mənim üçün elə də əhəmiyyət kəsb etmirdi. Kauriçevlə elə bir tanışlığım yox idi. Novikovla daha yaxşı idik. Aralarında ortaq prinsiplərə söykənən böyük dostluq olduğunu görmürdüm. Onların münasibəti içki masasında toplananların əlaqəsindən başqa bir şey deyildi. Onlar şüşə dostu idilər.  Bunu da sadəcə mən yox, hər kəs bilirdi.

Kauriçevin keçmişini bilmirəm. Hesab edirəm ki, müəllim olub. Ümumiyyətlə, hər zaman Sovet ruhu ilə diqqətəçarpacaq enerjiylə danışardı. Sadəcə yuxarıda qeyd etdiyim məlum hadisədən başqa. Əslində, hər ikisi siyasi mövzuda qarışmağa ehtiyat edən insanlardır. Birlikdə olanda daha çox ədəbi mövzulara toxunardıq, amma içki içəndə ədəbiyyat anlaşılmaz hala gəlirdi”.

Bu qeydlərin ilk dəfə kim tərəfindən təşkilata verilməsi haqqında heç bir məlumat yoxdur. Bilinən tək şey üzünün köçürüldüyü yazının anonim halda NKVD rəsmilərinə verilməsidir. Ona görə də Platonovun özünün gedib ifadə verməyə məcbur olduğunu düşünənlər var.

Novikov və Kauriçev isə növbəti ilin yanvarında həbs olunub. Rəsmi qeydlərdə həbs səbəbləri kimi “son vaxtlar dostları ilə görüşəndə partiya liderləri haqqında terrorçu hisslərini ortaya qoymaları” göstərilib. Novikov üçüncü sorğuda bütün ittihamları qəbul edib. Məhkəmə isə uzun müddət onun Platonovla əlaqəsini araşdırıb.

Novikovun sözlərinə görə isə Kauriçev və Novikov Trotskinin sağlığına qədəh qaldırmaq istəyib. Platonov isə bu sözlərdən sonra badəsini yerə boşaldıb və onları evdən qovub. Bu üç nəfər dekabrın sonunda bir dəfə də görüşüb. Bu dəfə isə Stalinin ölümünə qədəh qaldırılıb. Novikov Platonovun da qədəh qaldırdığını deyir!

Məhkəmə Novikovu sıxışdıraraq guya antisovet terror qrupu yaradıqlarıyla bağlı ifadə alır. Bu qədər kiçik detal belə Platonovu həbsxanaya susuz aparmağa bəs edirdi. Lakin günü bu gün də Platonovun necə aradan çıxdığı məlum deyil. Yazarın bioqrafiyasını qələmə alan Aleksey Varlamov hələ də açılmayan Lubyanka arxivlərinin olduğuna diqqət çəkərək “Allah qoruyub, başqa açıqlaması yoxdur” deyib.

Kauriçev 9, Novikov isə 28 iyul 1941-ci ildə gülləyə qurban gedir. Şair Viktor Bokovun xatirələrində belə bir qeyd var. Yazını elə bu qeydlə tamamlamaq məqsədəuyğundur: “Oktyabr 1941-ci ildir, almanlar Moskva ətrafındadır. Platonov Bokov və bir digər dostundan soruşur:

- Andrey Novikovun “Qalaktikaların ortaya çıxma səbəbləri” adlı əhvalatını oxumusunuzmu?

Yoldaşlar oxumayıb.

“Təəssüflər” – deyə Platonov cavab verir”.

Nərgiz Nənə

 

BUNU DA OXU

Prezident İlham Əliyev Davosda növbəti görüşlər keçirdi
Mingəçevirdə baş verən silahlı insidentin bəzi təfərrüatları - VİDEO
Yol Polisi İdarəsində müşavirə - Ötən il 7316 nəfərin sürücülük hüququ məhdudlaşdırılıb -Yenilənib - VİDEO
Naməlum şəhidlərdən birinin kimliyi dəqiqləşib - Yevlaxda Şəhidlər Xiyabanında dəfn ediləcək
30 il bədənində güllə gəzdirən qəhrəman - VİDEO
Xəbər lenti

Mixail Qusmanın “Şərəf” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
09:45 23.01.2020

BRITANIYA PARLAMENTI “BREXİT”İ QƏBUL EDİB
09:22 23.01.2020

Təhlükəli virus sürətlə yayılır - Hava limanlarında təhlükəsizlik tədbirləri gücləndirilir
21:17 22.01.2020

Ermənistanda növbəti insident - Məhkəmə hakiminin kabineti atəşə tutulub
20:50 22.01.2020

Həzi Aslanovun 110 illiyinə həsr olunan yubiley tədbirlərinə start verilib
20:31 22.01.2020

İlham Əliyev Davosda Monqolustan Prezidenti Xaltmaaqiyn Battulqa ilə görüşüb
20:10 22.01.2020

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin və Polşa Prezidenti Andjey Dudanın Davosda görüşü olub
19:52 22.01.2020

Parlament seçkiləri ilə bağlı MSK-ya 32 müraciət daxil olub
19:29 22.01.2020

Statistika sistemi təkmilləşdirilir
19:03 22.01.2020

Daha bir marşrutda gediş haqqı kartla ödənəcək - VİDEO
18:40 22.01.2020

Badamdarda qanunsuz fəaliyyət göstərən ət kəsilən yerlər aşkarlanıb
18:18 22.01.2020

Yük maşını piyadanı vurub - Piyada hadisə yerində keçinib
17:50 22.01.2020

Sumqayıtda avtobusda cibgirlik edənlər saxlanılıb - VİDEO
17:27 22.01.2020

Əlilliyi olan şəxslərə buraxılış və qəbul imtahanlarında əlavə vaxt və nəzarət altında fasilə veriləcək
17:01 22.01.2020

Kürdəmirdə ağır yol qəzası baş verib - Xəsarət alanlar var - ÖZƏL - FOTOLAR
16:37 22.01.2020

Şagirdlərin yerdəyişməsi dayandırılır - VİDEO
16:16 22.01.2020

İraqda keçirilən aksiyada ölənlərin sayı artıb - 160 nəfər xəsarət alıb
15:50 22.01.2020

Mikroavtobus işıq dirəyinə çırpılıb - Ölən və xəsarət alanlar var
15:21 22.01.2020

Həzi Aslanov - 110! - VİDEO
14:54 22.01.2020

Kirayə mənzil satışında prosesə yarım saat qalmış sistemdə problem yaranıb
14:30 22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Dünya İqtisadi Forumu çərçivəsində keçirilən iclasda iştirak edib
14:08 22.01.2020

Gəncədə kriminal aləmin üzvü Osman Mərdanov saxlanılıb - VİDEO
13:45 22.01.2020

Burkina-Fasoda terror hadisəsi - 36 nəfər ölüb, 3 nəfər yaralanıb
13:21 22.01.2020

Koronavirus ABŞ-da da aşkarlandı - Çindən gələn gənc nəzarətə götürülüb
12:59 22.01.2020

Növbədənkənar parlament seçkilərində 95 namizəd mübarizəni dayandırıb - VİDEO
12:36 22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda növbəti görüşlər keçirdi
12:12 22.01.2020

Mingəçevirdə baş verən silahlı insidentin bəzi təfərrüatları - VİDEO
11:45 22.01.2020

Davosda Prezident İlham Əliyev ilə OPEC-in baş katibi Məhəmməd Barkindonun görüşü olub
11:24 22.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda Türkiyənin Xarici İşlər naziri ilə görüşüb
11:00 22.01.2020

Azərbaycan və Gürcüstan Müdafiə nazirləri arasında hərbi əməkdaşlıq haqqında sənəd imzalanıb - Yenilənib - VİDEO
10:37 22.01.2020

TRAMPIN İMPİÇMENTİ İLƏ BAĞLI DİNLƏMƏLƏR BAŞLADI
10:18 22.01.2020

Karate üzrə yığma komandamız Fransada Premyer Liqada çıxış edəcək
09:56 22.01.2020

RUSİYANIN YENİ NAZİRLƏR KABİNETİ MÜƏYYƏNLƏŞİB
09:35 22.01.2020

İlham Əliyev Davosda Dünya İqtisadi Forumunun prezidenti Borge Brende ilə görüşüb
09:15 22.01.2020

İlham Əliyev Davosda Xorvatiya Respublikasının Baş Naziri Andrey Plenkoviç ilə görüşüb
21:30 21.01.2020

Yol Polisi İdarəsində müşavirə - Ötən il 7316 nəfərin sürücülük hüququ məhdudlaşdırılıb -Yenilənib - VİDEO
21:11 21.01.2020

Paytaxt polisi əməliyyat keçirib - Qanunsuz tapança gəzdirən şəxs tutulub
18:35 21.01.2020

Naməlum şəhidlərdən birinin kimliyi dəqiqləşib - Yevlaxda Şəhidlər Xiyabanında dəfn ediləcək
17:20 21.01.2020

Günə gümrah başlamaq üçün hansı qidaları qəbul edək? - VİDEO
16:36 21.01.2020

Benzema qayıdır
16:02 21.01.2020

Naxçıvanda möhtəşəm şahmat turniri keçiriləcək
15:37 21.01.2020

Prezident İlham Əliyev Davosda mühüm görüşlər keçirib
15:15 21.01.2020

Maşının qarşısını kəsib sərnişinə atəş açan şəxs saxlanılıb
14:51 21.01.2020

Axtarışda olan şəxs tutulub - Onun evindən narkotik götürülüb
14:29 21.01.2020

20 Yanvar hadisələri ilə bağlı növbəti bəyanat - Konqresmen həmkarlarına çağırış edib
14:05 21.01.2020

20 Yanvar şəhidləri Gürcüstanda anılıb - Şəhid yaxınları ziyarət olunub - FOTOLAR
13:34 21.01.2020

Hikmət Hacıyev NATO rəsmisi ilə görüşüb - Azərbaycan-NATO tərəfdaşlığı haqqında danışılıb
13:11 21.01.2020

Zakir Həsənov Gürcüstana yola düşüb
12:48 21.01.2020

“Qoca”nın qardaşı saxlanılıb - VİDEO
12:20 21.01.2020

ATV-nin 20 Yanvar fəciəsi ilə bağlı özəl layihəsinin təffərrüatları - VİDEO
11:55 21.01.2020

30 il bədənində güllə gəzdirən qəhrəman - VİDEO
11:33 21.01.2020

Tariximizin şərəf və qəhrəmanlıq səhifəsi - VİDEO
11:01 21.01.2020

Rusiya və Türkiyə müdafiə nazirlərinin görüşü - Suriya və Liviya müzakirə edilib
10:22 21.01.2020

SİYƏZƏNDƏ ZƏLZƏLƏ QEYDƏ ALINIB
09:57 21.01.2020

ARAŞDIRMANIN NƏTİCƏLƏRİ MƏLUM OLUB - Təyyarə Rusiya istehsalı olan raketlərlə vurulub
09:30 21.01.2020

Faciəyə verilən ilk siyasi qiymət - VİDEO
21:00 20.01.2020

Türk Şurası: “Azərbaycanlı qardaşlarımızın yanındayıq”
19:09 20.01.2020

Lənkəranda 20 Yanvar şəhidləri anılıb - Şəhidlərin xatirə kompleksi ziyarət olunub
18:43 20.01.2020

Davos İqtisadi Forumu haqqında - VİDEO
18:14 20.01.2020

Ələt-Astara magistralında ağır qəza - Sürücü yanaraq həyatını itirib
17:49 20.01.2020

“Qırmızı kitab”a düşən maralları satmaq istəyən şəxs saxlanılıb
17:10 20.01.2020

Gəncədə 20 Yanvar şəhidləri anılıb - Şəhidlər abidəsi ziyarət olunub
16:46 20.01.2020

Sovet Ordusunun ən qəddar əməliyyatı - 20 Yanvar şəhidləri Sofiyada anılıb
16:15 20.01.2020

Qaz xətlərinə qanunsuz müdaxilə edənlər kimlərdir? - Yaxın günlərdə reydlərə başlanılacaq - VİDEO
15:50 20.01.2020

20 Yanvar faciəsinin ilk siqnalı - Dövlət Televiziyasının enerji bloku necə partladılıb? - VİDEO
15:26 20.01.2020

“Vikipediya”da 84 məqalə yerləşdirilib - 20 Yanvar hadisələrinin beynəlxalq aləmdə təbliğinə ehtiyac var
15:25 20.01.2020

Elçin Quliyev İran Sərhəd Qoşunlarının komandanı ilə görüşüb - Dövlət Sərhədində mövcud əməliyyat şəraiti müzakirə olunub - VİDEO
14:58 20.01.2020

Azərbaycanda “WhatsApp” çökdü - VİDEO
14:33 20.01.2020

"Qarabağ" klubunun keçmiş futbolçusundan 20 Yanvar paylaşımı - FOTOLAR
14:04 20.01.2020

20 Yanvar şəhidləri bölgələrdə anılır - Qazaxda mərasim təşkil edilib
13:37 20.01.2020

20 Yanvar şəhidləri Berlində anılıb
13:09 20.01.2020

Rəşad Ələkbərovun "Kölgə" kompozisiyası - ATV-də - VİDEO
13:00 20.01.2020

Prezident İlham Əliyev 20 Yanvar şəhidlərinin əziz xatirəsini yad edib - FOTOLAR
12:42 20.01.2020

Müstəqillik hərəkatını boğmağa cəhd - 20 Yanvar hadisələri ABŞ Konqresində anılıb
12:23 20.01.2020

İRAN KÜVEYTİN 3 GƏMİSİNİ SAXLAYIB
11:50 20.01.2020

Agentlik əməliyyat keçirib - Ağcabədidə tank əleyhinə mina tapılıb
11:28 20.01.2020

Yol polisindən sürücülərə xəbərdarlıq! - Bəzi yollarda hərəkət tam məhdudlaşdırılacaq
11:00 20.01.2020

BEYRUTDA TOQQUŞMALAR BAŞ VERİB - 70-DƏN ARTIQ İNSAN XƏSARƏT ALIB
10:40 20.01.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: "20 yanvar 1990-cı il Azərbaycanın tarixinə ən faciəli günlərdən biri kimi daxil olub"
10:17 20.01.2020

20 YANVARIN 30-CU İLİ - ŞƏHİD QANI İLƏ YAZILAN TARİX
09:50 20.01.2020

Bütün xəbərlər