Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

KQB şefi rusları kömürlüyə basdıran Məşədini niyə bağışladı? - GİZLİ TARİX

KQB şefi rusları kömürlüyə basdıran Məşədini niyə bağışladı? - GİZLİ TARİX
9159 dəfə oxunub

İyirminci illərin sonunda SSRİ-nin xüsusi idarəsi nə qədər düşməni varsa, hamısının fiziki məhvini reallaşdırmaq üçün əyalətlərə ordu hissələri göndərməyə davam edir; Azərbaycan SSRİ –nin Qərb əraziləri əsasən 1926-cı ildən sonra hücuma məruz qalır. Mərhələ-mərhələ nə qədər ələ keçən bəy, varlı, molla varsa “KULAK” adı altında həbs edib güllələyir, ən yüngül halda isə Sibirə- gedər-gəlməzə yollayırlar;
Üzü Tovuza tərəf gələn bəla məhz elə o illərdə - 20-ci illərin sonuna doğru daha amansız hal almağa başlayır.


Çanaqçıda ölən ruslar

Tovuzun səhəri doğma torpaqlarda səslənən rus ayaqlarının tappıltısıya ayılır. Bu üzü qonur, şimal insanları uzaq niyyətlə, amma ölümə doğru addımlayaraq azad torpağın bakirəliyini pozurlar.

Dəstə-dəstə irəliləyən qoşun nəhayət, “Çanaqçı” dərəsinə varid olur. Burdan o tərəfə doğru “düşmən” adlandırdıqları yerli bəylər, nüfuzlu şəxslər yaşayırdı.
Rus komandir “Çanaqçı”ya girişini hiss etdirmək üçün qəddar üsula əl atır.

Onun yanına kənddə əllərinə keçmiş bir gənc oğlanı gətirirlər. Komandir kənddə varlıların kim olması ilə maraqlanır, ona kəndin vurub-tutan insanlarından danışmağı tələb edir. Komandirin əvvəlcədən kəşfiyyat məlumatları da vardı ki, kənddə onun gəlişinə hazırlıq görülüb. Gənc isə susur. Rus işğalçısı ondan heç bir cavab ala bilmədiyini görərək, güllələnməsini əmr edir. 

Bir anda atılmış yeddi güllə bu torpağa işğalçının gəlişinin ilk siqnal səsi idi...
Rusların Çanaqçının “Almalı tala” kəndindəki bu qəddarlığı onsuz da tükənmiş səbri daşırdı.
Çanqaçının məşhur kişiləri - Məşədi Ələkbər (Sovet düşməni, qaçaq Məcid ağanın siğə qardaşı olmaqla yanaşı ən məşhur atıcı olub. El arasında Məşədi Ələf deyilər) Kalvayı Abbas, Muka Namazın başçılığı ilə düşmənə layiqli cavab vermək üçün fürsət gözləyirlər.

Burda Məşdi Ələf ruslara ilk xəbərdarlığını edir. Belə ki, ”Keçili dağ”da “Almalı tala” kəndini vurmaq üçün qurulan topa qarşı bircə gülləylə tədbir görür.

Məşədi Ələf ordan güllə ilə topun arxasındakı adamı 5 atılan tüfənglə vurur.
Burdan sonra, qoşun “ Almalı tala”nı keçib, “Maralllı”ya doğru çıxır. Yerlilərin sınaqlı müqəddəsgahı olan “Haçaqaya”nın arxasında düşmən ilk dəfə ciddi məğlubiyyətə uğradılır.
Burda bir məqamı da qeyd edim ki, rusların “Almalı Tala”da öldürdüyü gənc oğlan Məşədi Ələfin kiçik oğlu olub. O, “Marallı”da rusun bütöv bir bölüyünü məhv etdikdən sonra 6 rus əsgərini əsir götürür və “Almalı tala”ya oğlu öldürülən yerə gətirir.
Rusları külfəyə basdırır (Külfə- kömür hazırlamaq üçün quyu). Günlər sonra ordan qaçıb qayalıqda daşa yapışmış bir rus əsgərinin meyitini tapırlar. Bu gün də həmin yerin adı “Rus qırılan” adlanır.

...“Marallı”dakı döyüşdən sonra hökumət ciddi səhvə yol verdiyini anlayır və bu dəfə daha diplomatik davranmağa qərar verir: plana görə, Məşədi Ələfin üzə çıxması üçün danışıq aparılır. 
Onsuz da öldürülən oğlunun qisasını alan Məşədiyə yalnız bir yol qalır: o da, öldürülmüş komandirin meyitini hökumətə təhvil verməkdən ibarət idi.
Məşədi Ələf təklifə razılaşır və “Haçqaya”nın altında öldürülmüş rus komandirin meyitini Suleymanın belinə yükləyir və “Ağbaşlar”a çıxadır. Ordan da faytonla “Saratovka”ya yola salır.

Məşədi Ələf necə ”imam” oldu?

1930-cu ilin yazı demək olar ki, Gədəbəy-Tovuz bölgəsində anti-sovet müqaviməti tam şəkildə yatırılır.
Amma illər keçsə də, vaxtilə hökumətin əmrinə boyun əyməyənlər yaddan çıxmır. 1936-ci ilin əvvəllərində keçmişdə qaçaq olmuş Məşədi Ələfin başının üstünü qara buludlar alır. Üzə çıxdıqdan sonra heç kəsin ona dəyib-dolaşmadığını görən Ələf kişi silahını yerə qoyub, kəndçiliyinə davam edir.

Elə həmən il “Çanaqçı” sovetliyinə yenicə sədr təyin edilmiş “Aqqaşoğlu” ləqəbli birisi Ələf kişinin nüfuzu ilə barışmalı olsa da, bir yolla fürsət tapıb onu aradan qaldırmağa çalışır.
İlk olaraq, Ələf kişinin yaxın ətrafındakı adamlarını dolaşdırmaqla onu zəif salmağa başlayır.
Ələf kişinin qudası Hüseynalı kişinin başına olmaz iş açır.
Aqqaşoğlunun qılıncının dalı-qabağı kəsən vaxtı demək olar ki, sovetlikdə xoşuna gələn qız-gəlinə söz atır, kefini çəkir.
Təbii ki, bunu Məşədi Ələfin olduğu yerdə deyil, uzaq kəndlərdə etməyə başlayır.
Amma burda da onun qabağına Məşədinin qudası “Karl Marks” adına kolxozun sədri Hüseynalı kişi çıxır.
“Çanaqçı”da gecənin bir aləmi kolxozdan gələn Huseynalı kişi yetimin birinin qapısında sədrin atını görür.
Əlbəttə ki, ərsiz, dul qadının yanında gecənin bu vaxtı sədrin olması xoş niyyətli ola bilməzdi. O zamanlar isə ucqarlarda namus, özgəsinin qadınına göz dikmək çox pis qarşılanırdı.
Hüseynalı gecənin yarısına kimi sovet sədrinin evdən çıxmasını gözləyir və sədrə ciddi xəbərdarlıq edir. 
İki gün sonra “Marks” kolxozuna gələn təftiş komissiyası Hüseynalı kişini dövlət əmlakını taladığı üçün haqında akt bağlayır və kişi Sibirə sürgün edilir. Və o gedən gedir...

Aqqaşoğlu isə hücumuna davam edir. Bu dəfə dini inancı olan, namazını vaxtlı-vaxtında qılan Məşədi Ələf hədəfə götürülür. Ateist dövlətin yerdəki buyruqçusu dini mübarizənin, mövhumata qarşı savaşın güclənməsi fonunda bir şayiə yayır: Məşədi Ələfə vergi verilib, O, imamdır.
Şayiə bütün Tovuza yayılır. İstəyinə çatan Aqqaşoğlu “GEPO”-ya donos yazır: “Mövhumatçı Məşədi Ələf dövlətə qarşı çıxır və imam olduğunu iddia edərək, zəhmətkeşlərə təsir göstərir. Bu ünsür haqında tədbir görməyinizi xahiş edirik”.


Bakıdan nümayəndə gələnə qədər isə Məşədi Ələfi, oğlunu və atasını həbs edirlər...
Bakıdan gələn iki sadə geyimli şəxs Gəncə çayxanasında çay içməyə əyləşir.
Elə bu zaman “Çanaqçı”dan olan zarafatcıl Tanriverdi kişi çayxanaya daxil olur.

Başında motal papaq, əynində yapıncısı olan kişinin görkəmi çayxana avaralarının diqqətini cəlb edir. 
-Budur, “çoban” da gəldi- deyə, birisi səslənir.
Cavab çox gözlətmir:
-Gəldim sizi aparam otlamağa, mənin “qoyunlarım”.
Qocanın sözü bunları şapalaq kimi tutur. Qalxırlar kişini döyməyə, yan stolda əyləşən iki nəfər onlara mane olur və Tanriverdi kişini öz masalarına dəvət edirlər.
-Kişi hardansan?
-Ağrın alem, Şamlıqdan .
-Məşədi Ələfi tanıyırsanmı?
- Ağrın, alem bir adlı, sanlı kişidir. Amma şər atıblar tutublar.
- Nə şəridir, dayı?
- Nə bilim ay bala, deyirlər imam görüb. 
Taleyi tükdən asılı olan Məşədi Ələfi özü də bilmədən Tanriverdi kişi ölümdən xilas edir.

Az sonra Aqqaş oğlu işdən çıxarılır. Dövlətin göndərdiyi komissiya ortaya dəhşətli faktlar çıxarır.

Uzun illər etdiyi cinayətlər bir-bir aşkar edilir.
Məşədi Ələf birbaşa NKVD-ə dəvət edilir . Sən demə, Məşədini yoxlamağa gələn iki nəfərdən biri ÇK-nın fövqəladə səlahiyyətli şefi Stepan Yemlyanov imiş.

İstintaq zamanı Ələf kişi uzun illər onunla düşmənçilik etmiş Aqqaşoğlunu ələ vermir.

Amma istintaq başa çatmamış Aqqaşoğlunun meyitini “Alakol”da yol qırağından tapırlar.
Görünür, sirlərinin açılmasından qorxan yoldaşları ondan bu yolla xilas olmuşdular.






Əziz Əlibəyli 

BUNU DA OXU

İndiyədək Azərbaycanda COVID-19 xəstələrinin donoru olmaq üçün 150 nəfər müraciət edib
Ermənistanın təxribatları nəticəsində 2734 ev, 98 yaşayış binası və 500 mülki obyekt yararsız vəziyyətə düşüb
Neft Fondu Seuldakı daşınmaz əmlakını satıb
UEFA-dan Avro-2020 açıqlaması
Balaş Qasımovun komandası “Kim? Harada? Nə vaxt?” intellektual yarışmasının payız finalının qalibi olub
Xəbər lenti

Mövlud Çavuşoğlu: Azərbaycanın ərazi bütövlüyü hər kəs tərəfindən qeyd-şərtsiz dəstəklənməlidir
15:00 04.11.2020

Cəbhənin Ağdərə istiqamətində düşmənin UAZ-ı sıradan çıxarılıb
14:04 04.11.2020

Fuad Muradov: Azərbaycan və Türkiyə icmaları dünyanın 50-dən çox ölkəsində birgə fəaliyyət göstərir
13:36 04.11.2020

İndiyədək Azərbaycanda COVID-19 xəstələrinin donoru olmaq üçün 150 nəfər müraciət edib
12:58 04.11.2020

Ermənistanın təxribatları nəticəsində 2734 ev, 98 yaşayış binası və 500 mülki obyekt yararsız vəziyyətə düşüb
12:42 04.11.2020

Donald Tramp: Biz seçkilərdə qalib gəlirik
12:14 04.11.2020

Leyla Abdullayeva: Ermənistan prezidenti RBK kanalına müsahibəsində faktları təhrif edib
11:50 04.11.2020

Çempionlar Liqasında 3-cü tura start veridi
11:21 04.11.2020

Əlcəzair prezidenti koronavirusa yoluxub
11:00 04.11.2020

HİKMƏT HACIYEVDƏN AÇIQLAMA - KƏNDLƏRİMİZ ARTİLLERİYADAN ATƏŞƏ TUTULUR
10:34 04.11.2020

CƏBHƏDƏ SON VƏZİYYƏT
10:10 04.11.2020

ABŞ-da prezident seçkilərini, hələ ki, Donald Tramp öndə aparır
09:49 04.11.2020

Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına daha 1242 yoluxma faktı qeydə alınıb
15:00 03.11.2020

Neft Fondu Seuldakı daşınmaz əmlakını satıb
14:36 03.11.2020

Adil Əliyev: Ermənistana qarşı sanksiyalar tətbiq edilməsi üçün hələ də gec deyil
14:07 03.11.2020

Bakıda yağış yağacaq
13:45 03.11.2020

Ronaldu ən yaxşı bombardirlər siyahısında liderdir
13:24 03.11.2020

DÜŞMƏN ATƏŞKƏSİ POZDU LİD - MEŞƏDƏ YANĞIN BAŞLADI
12:59 03.11.2020

BMT SƏNƏD YAYDI - ERMƏNİSTANIN UŞAQLARI ƏSGƏR KİMİ CƏLB ETMƏSİ PİSLƏNİB
12:36 03.11.2020

BMT-NİN İNSAN HÜQUQLARI ÜZRƏ ALİ KOMİSSARI ERMƏNİSTANIN HÜCUMLARINI PİSLƏDİ
12:13 03.11.2020

Bu gün Çempionlar Liqasında 3-cü tura start veriləcək
11:48 03.11.2020

UEFA-dan Avro-2020 açıqlaması
11:22 03.11.2020

ABŞ-DA 59-CU ÜMUMİ SEÇKİLƏR KEÇİRİLİR
11:00 03.11.2020

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
10:34 03.11.2020

ANAMA 28 əməliyyat həyata keçirib
10:10 03.11.2020

Cəbhədə noyabrın 3-nə olan son vəziyyət
09:48 03.11.2020

Azərbaycan Prezidenti: Paşinyanın Rusiya Prezidentinə məktub göndərməsi, əslində, Ermənistanın məğlubiyyətinin etirafıdır
14:55 02.11.2020

PAŞİNYAN MƏĞLUBİYYƏTƏ GÖRƏ RUSİYANI GÜNAHLANDIRIR
12:56 02.11.2020

BİNƏLİ YILDIRIM AZƏRBAYCANA DƏSTƏYƏ GƏLDİ
12:30 02.11.2020

Вüşmənin Su-25 döyüş təyyarəsi də məhv edilib
12:03 02.11.2020

BAŞ PROKURORLUQDAN AÇIQLAMA - QARABAĞDA QIZIL YATAQLARINDAN QANUNSUZ İSTİFADƏ EDƏNLƏR BEYNƏLXALQ AXTARIŞA VERİLİB
11:44 02.11.2020

RUSİYA SƏFİRLİYİ ERMƏNİ YALANINI İFŞA ETDİ
11:20 02.11.2020

Balaş Qasımovun komandası “Kim? Harada? Nə vaxt?” intellektual yarışmasının payız finalının qalibi olub
10:57 02.11.2020

Cəbhədə noyabrın 2-nə olan son vəziyyət
10:32 02.11.2020

İzmirdə 3 yaşlı qız 65 saat sonra dağıntılar altından sağ çıxarılıb
10:10 02.11.2020

Hikmət Hacıyev ermənilərin saxtakarlığını ifşa edib - FOTOLAR
09:49 02.11.2020

Prezident: Yeddi rayon bizə qaytarılmalıdır, Dağlıq Qarabağdan qovulmuş azərbaycanlılar da oraya qayıtmalıdır
12:54 31.10.2020

Azərbaycan Prezidenti: Bizdə “Amnesty International” və “Human Rights Watch”ın qərəzliliyi ilə bağlı böyük şübhələr var
12:45 31.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Bizim cavabımız sərt oldu, amma onlar buna layiq idilər
12:33 31.10.2020

Ceyhun Bayramov: Həmrəyliyimiz, dəstəyimiz, dualarımız sizinlədir, qardaş Türkiyə!
12:18 31.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Ordusu Cəbrayılın, Zəngilanın və Qubadlının 9 kəndini işğaldan azad edib
15:15 30.10.2020

Baş prokuror: Ermənistan ordusunun mülki əhalini atəşə tutması nəticəsində 7 ailə tamamilə məhv olub
15:01 30.10.2020

Cari ildə 234,7 min ton meyvə-tərəvəz idxal edilib
14:37 30.10.2020

TÜRKİYƏNİN SABİQ BAŞ NAZİRİ DÜNYASINI DƏYİŞİB
12:19 30.10.2020

Maradona - 60! - VİDEO
11:58 30.10.2020

Avropa Liqasında gecənin nəticələri
11:33 30.10.2020

FHN: Ermənistan ölkəmizə qarşı növbəti ekoloji terror aktları törədib
11:09 30.10.2020

ANAMA-ya Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Cəbrayıl, Füzuli, Goranboy, Tərtər rayonları ərazisinə mərmilərin düşməsi barədə müraciət daxil olub
10:44 30.10.2020

"Qarabağ" İstanbudla "Vilyarreal"a uduzdu
10:20 30.10.2020

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyəti açıqlayıb
09:57 30.10.2020

Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib
14:06 29.10.2020

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
13:38 29.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva qardaş Türkiyə xalqını 29 Oktyabr – Respublika Günü münasibətilə təbrik edib
13:05 29.10.2020

MN: Azərbaycan HHQ-nin aviasiya vasitələri bugünkü döyüşlərdə tətbiq olunmayıb
12:46 29.10.2020

Hikmət Hacıyev: Azərbaycan Ordusu düşmənin cavabını verir və onları iti qovan kimi qovuruq
12:22 29.10.2020

UNİCEF MÜNAQİŞƏ İLƏ BAĞLI BƏYANAT YAYIB
12:00 29.10.2020

CEYHUN BAYRAMOV Aİ-nin ALİ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ DANIŞIB
11:35 29.10.2020

"Qarabağ" "Vilyarreal"a qarşı
11:14 29.10.2020

Çempionlar Liqasında 2-ci tura yekun vurulub - Nəticələr
10:52 29.10.2020

Müdafiə Nazirliyi: Döyüş əməliyyatları əsasən cəbhənin Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində davam edib
10:30 29.10.2020

“MÜLKİ ŞƏXSLƏRİN HƏDƏF ALINMASI QƏBULEDİLMƏZDİR” - AVROPA İTTİFAQINDAN DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİ İLƏ BAĞLI BƏYANAT
10:07 29.10.2020

Qızıl Aypara cəmiyyətinin könüllüsü həlak olub - Bərdədə
09:45 29.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Ordusu Zəngilan, Füzuli, Cəbrayıl və Qubadlı rayonlarının 13 kəndini işğaldan azad edib
16:40 28.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Bərdə sakinlərinin qisası yerdə qalmayacaq və döyüş meydanında işğalçılara layiqli cavab veriləcək
16:25 28.10.2020

Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu nəticəsində ölənlərin sayı 19-a çatıb
15:10 28.10.2020

Baş Prokurorluq: Ermənistan ordusunun Bərdəni raket atəşinə tutması nəticəsində həlak olanların sayı 14-ə çatıb
14:39 28.10.2020

Düşmən Bərdəni yenidən “Smerç” raketləri ilə atəşə tutub
14:05 28.10.2020

Çempionlar Liqasında 2-ci tura start verilib - Nəticələr
13:40 28.10.2020

Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 34 min 858-ə çatıb
13:18 28.10.2020

“SƏRHƏDSİZ REPORTYORLAR” FRANSALI JURNALSİTLƏRƏ TƏZYİQLƏRİ PİSLƏDİ
12:57 28.10.2020

ÇAVUŞOĞLUDAN SƏRT SÖZLƏR - “TƏHQİR ACİZLƏRİN SİLAHIDIR”
12:33 28.10.2020

"Barselona"nın prezidenti istefa verdi
12:11 28.10.2020

ERMƏNİ TƏXRİBATI NƏTİCƏSİNDƏ 69 MÜLKİ ŞƏXS HƏLAK OLUB
11:45 28.10.2020

ERMƏNİSTANDA FƏRARİLİYİN QARŞISINI ALMAQ ÜÇÜN CƏZALAR SƏRTLƏŞDİRİLİB
11:20 28.10.2020

İran parlamentinin sədri koronavirusa yoluxub
10:57 28.10.2020

Bu gün "Dünya Cüdo Günü" kimi qeyd edilir
10:34 28.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu nəticəsində həlak olanların yaxınlarına başsağlığı verib
10:10 28.10.2020

Cəbhədə oktyabrın 28-nə olan son vəziyyət
09:49 28.10.2020

HİKMƏT HACIYEV "EURONEWS" ÇƏKİLİŞ QRUPUNA HÜCUMU PİSLƏDİ
13:33 27.10.2020

Doqquz ayda Azərbaycan ən çox Rusiyadan məhsul idxal edib
13:10 27.10.2020

Bütün xəbərlər

ÇOX OXUNANLAR