Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

KQB şefi rusları kömürlüyə basdıran Məşədini niyə bağışladı? - GİZLİ TARİX

KQB şefi rusları kömürlüyə basdıran Məşədini niyə bağışladı? - GİZLİ TARİX
   8761 dəfə oxunub

İyirminci illərin sonunda SSRİ-nin xüsusi idarəsi nə qədər düşməni varsa, hamısının fiziki məhvini reallaşdırmaq üçün əyalətlərə ordu hissələri göndərməyə davam edir; Azərbaycan SSRİ –nin Qərb əraziləri əsasən 1926-cı ildən sonra hücuma məruz qalır. Mərhələ-mərhələ nə qədər ələ keçən bəy, varlı, molla varsa “KULAK” adı altında həbs edib güllələyir, ən yüngül halda isə Sibirə- gedər-gəlməzə yollayırlar;
Üzü Tovuza tərəf gələn bəla məhz elə o illərdə - 20-ci illərin sonuna doğru daha amansız hal almağa başlayır.


Çanaqçıda ölən ruslar

Tovuzun səhəri doğma torpaqlarda səslənən rus ayaqlarının tappıltısıya ayılır. Bu üzü qonur, şimal insanları uzaq niyyətlə, amma ölümə doğru addımlayaraq azad torpağın bakirəliyini pozurlar.

Dəstə-dəstə irəliləyən qoşun nəhayət, “Çanaqçı” dərəsinə varid olur. Burdan o tərəfə doğru “düşmən” adlandırdıqları yerli bəylər, nüfuzlu şəxslər yaşayırdı.
Rus komandir “Çanaqçı”ya girişini hiss etdirmək üçün qəddar üsula əl atır.

Onun yanına kənddə əllərinə keçmiş bir gənc oğlanı gətirirlər. Komandir kənddə varlıların kim olması ilə maraqlanır, ona kəndin vurub-tutan insanlarından danışmağı tələb edir. Komandirin əvvəlcədən kəşfiyyat məlumatları da vardı ki, kənddə onun gəlişinə hazırlıq görülüb. Gənc isə susur. Rus işğalçısı ondan heç bir cavab ala bilmədiyini görərək, güllələnməsini əmr edir. 

Bir anda atılmış yeddi güllə bu torpağa işğalçının gəlişinin ilk siqnal səsi idi...
Rusların Çanaqçının “Almalı tala” kəndindəki bu qəddarlığı onsuz da tükənmiş səbri daşırdı.
Çanqaçının məşhur kişiləri - Məşədi Ələkbər (Sovet düşməni, qaçaq Məcid ağanın siğə qardaşı olmaqla yanaşı ən məşhur atıcı olub. El arasında Məşədi Ələf deyilər) Kalvayı Abbas, Muka Namazın başçılığı ilə düşmənə layiqli cavab vermək üçün fürsət gözləyirlər.

Burda Məşdi Ələf ruslara ilk xəbərdarlığını edir. Belə ki, ”Keçili dağ”da “Almalı tala” kəndini vurmaq üçün qurulan topa qarşı bircə gülləylə tədbir görür.

Məşədi Ələf ordan güllə ilə topun arxasındakı adamı 5 atılan tüfənglə vurur.
Burdan sonra, qoşun “ Almalı tala”nı keçib, “Maralllı”ya doğru çıxır. Yerlilərin sınaqlı müqəddəsgahı olan “Haçaqaya”nın arxasında düşmən ilk dəfə ciddi məğlubiyyətə uğradılır.
Burda bir məqamı da qeyd edim ki, rusların “Almalı Tala”da öldürdüyü gənc oğlan Məşədi Ələfin kiçik oğlu olub. O, “Marallı”da rusun bütöv bir bölüyünü məhv etdikdən sonra 6 rus əsgərini əsir götürür və “Almalı tala”ya oğlu öldürülən yerə gətirir.
Rusları külfəyə basdırır (Külfə- kömür hazırlamaq üçün quyu). Günlər sonra ordan qaçıb qayalıqda daşa yapışmış bir rus əsgərinin meyitini tapırlar. Bu gün də həmin yerin adı “Rus qırılan” adlanır.

...“Marallı”dakı döyüşdən sonra hökumət ciddi səhvə yol verdiyini anlayır və bu dəfə daha diplomatik davranmağa qərar verir: plana görə, Məşədi Ələfin üzə çıxması üçün danışıq aparılır. 
Onsuz da öldürülən oğlunun qisasını alan Məşədiyə yalnız bir yol qalır: o da, öldürülmüş komandirin meyitini hökumətə təhvil verməkdən ibarət idi.
Məşədi Ələf təklifə razılaşır və “Haçqaya”nın altında öldürülmüş rus komandirin meyitini Suleymanın belinə yükləyir və “Ağbaşlar”a çıxadır. Ordan da faytonla “Saratovka”ya yola salır.

Məşədi Ələf necə ”imam” oldu?

1930-cu ilin yazı demək olar ki, Gədəbəy-Tovuz bölgəsində anti-sovet müqaviməti tam şəkildə yatırılır.
Amma illər keçsə də, vaxtilə hökumətin əmrinə boyun əyməyənlər yaddan çıxmır. 1936-ci ilin əvvəllərində keçmişdə qaçaq olmuş Məşədi Ələfin başının üstünü qara buludlar alır. Üzə çıxdıqdan sonra heç kəsin ona dəyib-dolaşmadığını görən Ələf kişi silahını yerə qoyub, kəndçiliyinə davam edir.

Elə həmən il “Çanaqçı” sovetliyinə yenicə sədr təyin edilmiş “Aqqaşoğlu” ləqəbli birisi Ələf kişinin nüfuzu ilə barışmalı olsa da, bir yolla fürsət tapıb onu aradan qaldırmağa çalışır.
İlk olaraq, Ələf kişinin yaxın ətrafındakı adamlarını dolaşdırmaqla onu zəif salmağa başlayır.
Ələf kişinin qudası Hüseynalı kişinin başına olmaz iş açır.
Aqqaşoğlunun qılıncının dalı-qabağı kəsən vaxtı demək olar ki, sovetlikdə xoşuna gələn qız-gəlinə söz atır, kefini çəkir.
Təbii ki, bunu Məşədi Ələfin olduğu yerdə deyil, uzaq kəndlərdə etməyə başlayır.
Amma burda da onun qabağına Məşədinin qudası “Karl Marks” adına kolxozun sədri Hüseynalı kişi çıxır.
“Çanaqçı”da gecənin bir aləmi kolxozdan gələn Huseynalı kişi yetimin birinin qapısında sədrin atını görür.
Əlbəttə ki, ərsiz, dul qadının yanında gecənin bu vaxtı sədrin olması xoş niyyətli ola bilməzdi. O zamanlar isə ucqarlarda namus, özgəsinin qadınına göz dikmək çox pis qarşılanırdı.
Hüseynalı gecənin yarısına kimi sovet sədrinin evdən çıxmasını gözləyir və sədrə ciddi xəbərdarlıq edir. 
İki gün sonra “Marks” kolxozuna gələn təftiş komissiyası Hüseynalı kişini dövlət əmlakını taladığı üçün haqında akt bağlayır və kişi Sibirə sürgün edilir. Və o gedən gedir...

Aqqaşoğlu isə hücumuna davam edir. Bu dəfə dini inancı olan, namazını vaxtlı-vaxtında qılan Məşədi Ələf hədəfə götürülür. Ateist dövlətin yerdəki buyruqçusu dini mübarizənin, mövhumata qarşı savaşın güclənməsi fonunda bir şayiə yayır: Məşədi Ələfə vergi verilib, O, imamdır.
Şayiə bütün Tovuza yayılır. İstəyinə çatan Aqqaşoğlu “GEPO”-ya donos yazır: “Mövhumatçı Məşədi Ələf dövlətə qarşı çıxır və imam olduğunu iddia edərək, zəhmətkeşlərə təsir göstərir. Bu ünsür haqında tədbir görməyinizi xahiş edirik”.


Bakıdan nümayəndə gələnə qədər isə Məşədi Ələfi, oğlunu və atasını həbs edirlər...
Bakıdan gələn iki sadə geyimli şəxs Gəncə çayxanasında çay içməyə əyləşir.
Elə bu zaman “Çanaqçı”dan olan zarafatcıl Tanriverdi kişi çayxanaya daxil olur.

Başında motal papaq, əynində yapıncısı olan kişinin görkəmi çayxana avaralarının diqqətini cəlb edir. 
-Budur, “çoban” da gəldi- deyə, birisi səslənir.
Cavab çox gözlətmir:
-Gəldim sizi aparam otlamağa, mənin “qoyunlarım”.
Qocanın sözü bunları şapalaq kimi tutur. Qalxırlar kişini döyməyə, yan stolda əyləşən iki nəfər onlara mane olur və Tanriverdi kişini öz masalarına dəvət edirlər.
-Kişi hardansan?
-Ağrın alem, Şamlıqdan .
-Məşədi Ələfi tanıyırsanmı?
- Ağrın, alem bir adlı, sanlı kişidir. Amma şər atıblar tutublar.
- Nə şəridir, dayı?
- Nə bilim ay bala, deyirlər imam görüb. 
Taleyi tükdən asılı olan Məşədi Ələfi özü də bilmədən Tanriverdi kişi ölümdən xilas edir.

Az sonra Aqqaş oğlu işdən çıxarılır. Dövlətin göndərdiyi komissiya ortaya dəhşətli faktlar çıxarır.

Uzun illər etdiyi cinayətlər bir-bir aşkar edilir.
Məşədi Ələf birbaşa NKVD-ə dəvət edilir . Sən demə, Məşədini yoxlamağa gələn iki nəfərdən biri ÇK-nın fövqəladə səlahiyyətli şefi Stepan Yemlyanov imiş.

İstintaq zamanı Ələf kişi uzun illər onunla düşmənçilik etmiş Aqqaşoğlunu ələ vermir.

Amma istintaq başa çatmamış Aqqaşoğlunun meyitini “Alakol”da yol qırağından tapırlar.
Görünür, sirlərinin açılmasından qorxan yoldaşları ondan bu yolla xilas olmuşdular.






Əziz Əlibəyli 

BUNU DA OXU

Ötən il 4000-dən çox şagird sinifdə saxlanılıb
Cüdoçularımız növbəti lisenziya xalları üçün Abu-Dabiyə bu heyətlə gedir - Baş məşqçi nə düşünür? - ÖZƏL
AFFA-nın baş katibindən UEFA-ya təklif - Avropa və dünya çempionatlarının seçmə mərhələ oyunlarında VAR sisteminin tətbiq olunsun
"Maşın"da final həyacanı - VİDEO
Bahar Lətifqızı "Ölsəm, daha yaxşıdır" fikri ilə özünü zəhərlədi - VİDEO
Xəbər lenti

Ərdoğan oktyabrın 22-də Soçiyə gedəcək - Suriyada aparılan əməliyyatların müzakirəsi üçün
22:55 17.10.2019

Müdafiə nazirindən bəyanat - “Türkiyə silahlı qüvvələrinin kimyəvi silahı yoxdur”
22:38 17.10.2019

Torpaqdan istifadəyə elektron nəzarət - Məmur-vətəndaş ünsiyyəti daha bir sahədə aradan qaldırılır
22:21 17.10.2019

“50 il qüdrətli Azərbaycan naminə” - BSU-da Ulu Öndərə həsr olunan tədbir keçirildi - FOTOLAR
22:02 17.10.2019

Rusiyada Azərbaycanın turizm potensialının təbliğatı genişləndirilir
21:41 17.10.2019

İstedadlı uşaqlar layihəyə cəlb edildi - Onlara incəsənətin müxtəlif növləri üzrə dərslər keçiriləcək
21:22 17.10.2019

Müəllimlər sertifikasiyadan keçiriləcək - Proses mərhələlərlə aparılacaq
21:03 17.10.2019

Kais Səid Tunisin yeni prezidenti seçilib
20:44 17.10.2019

“Qarabağ Azərbaycandır!” - Ölkə başçısının çağırışına gənclər də qoşulub
20:23 17.10.2019

Azərbaycan “Voice of Nur-Sultan” beynəlxalq estrada festivalında iştirak edəcək
20:04 17.10.2019

Ələkbər Yasamallı əsl adını açıqladı - "Şou ATV"də - VİDEO
19:45 17.10.2019

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Avtomobil Yolları Dövlət Agentliyinin idarə heyətinin sədrini qəbul edib
19:24 17.10.2019

Qanunsuz hərəkətlərin qarşısı alınacaq - DİN və Baş Prokurorluqdan Milli Şuraya xəbərdarlıq
19:05 17.10.2019

Sabah Cənub bölgəsində şimşək çaxacağ, yağış yağacaq
18:45 17.10.2019

Cəbhə xəttindəki son vəziyyət müzakirə edildi - Zakir Həsənov ATƏT nümayəndələri ilə görüşüb
18:24 17.10.2019

“Direktor bu işi özü nəzarətə götürməyib” - Nazir şagirdlərin yerdəyişməsi ilə bağlı problemdən danışdı
18:09 17.10.2019

Türk musiqisi inciləri - Tarkan - "Dudu" - VİDEO
18:00 17.10.2019

Mərkəzi Seçki Komissiyasının kursları başa çatdı - Üç gündə 6 mindən çox komissiya üzvü kursa cəlb edilib
17:43 17.10.2019

Çinin aparıcı turoperatorlarına Azərbaycanın turizm potensialı tanıdılıb
17:22 17.10.2019

F.Ə.Qarayevin 2-ci dərəcəli “Əmək” ordeni ilə təltif edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
17:10 17.10.2019

AQTA tələbələri əməkdaşlığa cəlb edir - İstedadlı və savadlı gənclər xaricdə təhsil imkanı qazanacaq
17:03 17.10.2019

Suriyanın şimalında 673 terrorçu zərərsizləşdirilib
16:44 17.10.2019

“Bir, iki – bizimki!” növbəti dəfə maraqla qarşılanıb
16:31 17.10.2019

Əlikram Bayramov həyatındakı dəhşətli günlərini xatırladı - "Şou ATV"də - VİDEO
16:20 17.10.2019

UNESKO-nun baş qərargahında Nəsiminin anadan olmasının 650 illiyi təntənə ilə qeyd edilib - FOTOLAR
16:03 17.10.2019

Ötən il 4000-dən çox şagird sinifdə saxlanılıb
15:46 17.10.2019

Xidmət rəisi Sumqayıtda vətəndaşları qəbul edib - FOTOLAR
15:27 17.10.2019

Tarixdə bu gün - 17 Oktyabr - Ümumdünya Yoxsulluqla Mübarizə Günü,”Oyuncaqlar muzeyi”və Tarkan
15:08 17.10.2019

Güvənli sosial siyasət - “Böyük vəsait ayrılsa da inflyasiya baş vermədi”
14:49 17.10.2019

ABŞ növbəti dəfə İraqı sanksiyalardan azad edib
14:31 17.10.2019

Mənzurə Musayeva: "Bu mənim alın yazımdır..." - "Şou ATV"də - VİDEO
14:12 17.10.2019

Meyxanaçı Samirə: Soyuducuda oğlumun alın sümüyünü saxladım - "Şou ATV"-də - VİDEO
13:50 17.10.2019

Yaponiya İmperatorunun taxta çıxma mərasimindən sonra keçiriləcək parad təxirə salına bilər
13:31 17.10.2019

Delfi yarışları yeni formatda keçiriləcək
13:12 17.10.2019

Barselonada nümayişçilər Ali Məhkəmənin qərarına etiraz edirlər
12:53 17.10.2019

Respublika Uşaq Kitabxanasında “Türk birliyinə aparan yol” adlı tədbir keçirilib
12:34 17.10.2019

Prezident İlham Əliyev ATƏT-in Minsk qrupunun həmsədrlərini qəbul edib
12:13 17.10.2019

Həmsədrlər Bakıya gəlib - Azərbaycan rəsmiləri ilə danışıqlar aparılacaq
11:54 17.10.2019

Qazaxda oğurluq hadisəsi baş verib - Qış üçün hazırlanan turşuları da oğurlamağı unutmayıb...
11:35 17.10.2019

Bu gün hansı bürc sahibləri üçün uğurlu gün olacaq? - Ulduz falından öyrən - VİDEO
11:14 17.10.2019

Qaxda 27 yaşlı gənci sahibsiz it dişləyib
10:55 17.10.2019

Pompeo rəsmi Ankaranı dialoqa dəvət edib - ABŞ Dövlət katibi Mövlud Çavuşoğlu ilə danışıb
10:34 17.10.2019

Tovuzda 2 avtomobil toqquşub, 4 nəfər xəsarət alıb
10:15 17.10.2019

Yevlaxda qaz xətti zədələndi
09:54 17.10.2019

Sumqayıtda top mərmisi tapılıb
09:35 17.10.2019

Ukraynada Donbasla bağlı mitinq keçirilir - “Ştaynmayer formulu” qəbul olunmur
22:50 16.10.2019

Mövlud Çavuşoğlu: Türkiyə ABŞ sanksiyalarını cavabsız qoymayacaq
22:31 16.10.2019

Ünvanlı sosial yardımda dəyişiklik - Yardım alarkən kredit götürmək əngəli aradan qalxır
22:12 16.10.2019

Mayamidə Formula 1 yürüşlərinə qarşı mitinq keçirilib
21:51 16.10.2019

"Barış bulağı" əməliyyatının 8-ci günü - 637 terrorçu məhv edilib
21:32 16.10.2019

AMEA rəyasət heyətinin növbəti iclası - Bir sıra məsələlər müzakirə olunub
21:11 16.10.2019

İspaniyada 12 separatçıya hökm oxundu
20:52 16.10.2019

Bakıda velosiped yolları salınır - İlk mərhələdə 7 kilometrlik yol istifadəyə veriləcək
20:33 16.10.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Seçki hüququ üzrə kurslar davam edir
20:12 16.10.2019

Türk Akademiyasının nəşrləri təqdim olunub - Azərbaycanla bağlı həqiqətlər təbliğ edilir - FOTOLAR
19:50 16.10.2019

Xorvatlar Bakıda möhtəşəm konsert veriblər
19:29 16.10.2019

Milli Məclisdə görüş - Oqtay Əsədov koreyalı həmkarı ilə Qarabağdan danışıb
19:10 16.10.2019

Natiq Şirinov "Gündən-Günə"də - VİDEO
18:53 16.10.2019

Növbəti “KOB Dostu” fəaliyyətə başladı - Bölgələrdə sahibkarlara dəstək göstərilir
18:35 16.10.2019

Dövlət Borcunun və Maliyyə Öhdəliklərinin İdarə Edilməsi Agentliyi yaradılır - FƏRMAN
18:18 16.10.2019

ABŞ Konqresi qərar verdi - Trampla bağlı impiçment proseduru təxirə salınıb
17:59 16.10.2019

Göyçay rayonu ərazisində Göyçay çayında selə qarşı mübarizə ilə bağlı əlavə tədbirlər haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
17:40 16.10.2019

Leş əti almamaq üçün nə etməliyik? - Qida Təhlükəsizliyi İnstitutundan əhaliyə xəbərdarlıq
17:22 16.10.2019

Çatlar əmələ gələn daha bir yol təmir edildi - Mehmandarov küçəsi sürücülərin ixtiyarına verilib
17:03 16.10.2019

11 min 619 vərəsəyə birdəfəlik ödəmə verilib - Proses ilin sonunadək yekunlaşacaq
16:50 16.10.2019

Cüdoçularımız növbəti lisenziya xalları üçün Abu-Dabiyə bu heyətlə gedir - Baş məşqçi nə düşünür? - ÖZƏL
16:33 16.10.2019

“Mübarizəmizi axıradək davam etdirəcəyik” - Ərdoğandan İŞİD-i dəstəkləyənlərə ismarış
16:22 16.10.2019

Sabah meteohəssas insanlar üçün hava əlverişli olacaq
16:15 16.10.2019

Türk musiqisi inciləri - Sezen Aksu - "Şinanay" - VİDEO
16:01 16.10.2019

İnkişaf və karyera mərkəzləri açılacaq - Gənclərin fəaliyyəti üçün yeni imkan
15:43 16.10.2019

İranda ilk dəfə qadın pilotlar uçuş həyata keçiriblər
15:24 16.10.2019

AFFA-nın baş katibindən UEFA-ya təklif - Avropa və dünya çempionatlarının seçmə mərhələ oyunlarında VAR sisteminin tətbiq olunsun
15:05 16.10.2019

"Şou ATV"nin bugünkü maraqlı qonaqları - Özəl - FOTOLAR
14:49 16.10.2019

Malayziyada uğurlu start - Elçin Əsədov 1-ci mərhələnin qalibidir
14:30 16.10.2019

Yanlış çalınan himn Putini təəccübləndirdi - Səudiyyə Ərəbistanı səfərindən maraqlı anlar - VİDEO
13:53 16.10.2019

Opera və Balet Teatrında “Şəhrizad” baleti nümayiş olunub
13:34 16.10.2019

“Hagibis” tufanı: 74 nəfər ölüb, itkin düşənlərin axtarışı davam edir
13:18 16.10.2019

AVRO-2020-yə hazırlıq başladı - “Könüllülər proqramı” təqdim olundu
13:00 16.10.2019

Mayk Pens və Mayk Pompeo Türkiyəyə yollanır - Ərdoğanı Suriyada sülhə razı salmaq üçün
12:41 16.10.2019

"Maşın"da final həyacanı - VİDEO
12:33 16.10.2019

Bütün xəbərlər