Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

KQB şefi rusları kömürlüyə basdıran Məşədini niyə bağışladı? - GİZLİ TARİX

KQB şefi rusları kömürlüyə basdıran Məşədini niyə bağışladı? - GİZLİ TARİX
   8716 dəfə oxunub

İyirminci illərin sonunda SSRİ-nin xüsusi idarəsi nə qədər düşməni varsa, hamısının fiziki məhvini reallaşdırmaq üçün əyalətlərə ordu hissələri göndərməyə davam edir; Azərbaycan SSRİ –nin Qərb əraziləri əsasən 1926-cı ildən sonra hücuma məruz qalır. Mərhələ-mərhələ nə qədər ələ keçən bəy, varlı, molla varsa “KULAK” adı altında həbs edib güllələyir, ən yüngül halda isə Sibirə- gedər-gəlməzə yollayırlar;
Üzü Tovuza tərəf gələn bəla məhz elə o illərdə - 20-ci illərin sonuna doğru daha amansız hal almağa başlayır.


Çanaqçıda ölən ruslar

Tovuzun səhəri doğma torpaqlarda səslənən rus ayaqlarının tappıltısıya ayılır. Bu üzü qonur, şimal insanları uzaq niyyətlə, amma ölümə doğru addımlayaraq azad torpağın bakirəliyini pozurlar.

Dəstə-dəstə irəliləyən qoşun nəhayət, “Çanaqçı” dərəsinə varid olur. Burdan o tərəfə doğru “düşmən” adlandırdıqları yerli bəylər, nüfuzlu şəxslər yaşayırdı.
Rus komandir “Çanaqçı”ya girişini hiss etdirmək üçün qəddar üsula əl atır.

Onun yanına kənddə əllərinə keçmiş bir gənc oğlanı gətirirlər. Komandir kənddə varlıların kim olması ilə maraqlanır, ona kəndin vurub-tutan insanlarından danışmağı tələb edir. Komandirin əvvəlcədən kəşfiyyat məlumatları da vardı ki, kənddə onun gəlişinə hazırlıq görülüb. Gənc isə susur. Rus işğalçısı ondan heç bir cavab ala bilmədiyini görərək, güllələnməsini əmr edir. 

Bir anda atılmış yeddi güllə bu torpağa işğalçının gəlişinin ilk siqnal səsi idi...
Rusların Çanaqçının “Almalı tala” kəndindəki bu qəddarlığı onsuz da tükənmiş səbri daşırdı.
Çanqaçının məşhur kişiləri - Məşədi Ələkbər (Sovet düşməni, qaçaq Məcid ağanın siğə qardaşı olmaqla yanaşı ən məşhur atıcı olub. El arasında Məşədi Ələf deyilər) Kalvayı Abbas, Muka Namazın başçılığı ilə düşmənə layiqli cavab vermək üçün fürsət gözləyirlər.

Burda Məşdi Ələf ruslara ilk xəbərdarlığını edir. Belə ki, ”Keçili dağ”da “Almalı tala” kəndini vurmaq üçün qurulan topa qarşı bircə gülləylə tədbir görür.

Məşədi Ələf ordan güllə ilə topun arxasındakı adamı 5 atılan tüfənglə vurur.
Burdan sonra, qoşun “ Almalı tala”nı keçib, “Maralllı”ya doğru çıxır. Yerlilərin sınaqlı müqəddəsgahı olan “Haçaqaya”nın arxasında düşmən ilk dəfə ciddi məğlubiyyətə uğradılır.
Burda bir məqamı da qeyd edim ki, rusların “Almalı Tala”da öldürdüyü gənc oğlan Məşədi Ələfin kiçik oğlu olub. O, “Marallı”da rusun bütöv bir bölüyünü məhv etdikdən sonra 6 rus əsgərini əsir götürür və “Almalı tala”ya oğlu öldürülən yerə gətirir.
Rusları külfəyə basdırır (Külfə- kömür hazırlamaq üçün quyu). Günlər sonra ordan qaçıb qayalıqda daşa yapışmış bir rus əsgərinin meyitini tapırlar. Bu gün də həmin yerin adı “Rus qırılan” adlanır.

...“Marallı”dakı döyüşdən sonra hökumət ciddi səhvə yol verdiyini anlayır və bu dəfə daha diplomatik davranmağa qərar verir: plana görə, Məşədi Ələfin üzə çıxması üçün danışıq aparılır. 
Onsuz da öldürülən oğlunun qisasını alan Məşədiyə yalnız bir yol qalır: o da, öldürülmüş komandirin meyitini hökumətə təhvil verməkdən ibarət idi.
Məşədi Ələf təklifə razılaşır və “Haçqaya”nın altında öldürülmüş rus komandirin meyitini Suleymanın belinə yükləyir və “Ağbaşlar”a çıxadır. Ordan da faytonla “Saratovka”ya yola salır.

Məşədi Ələf necə ”imam” oldu?

1930-cu ilin yazı demək olar ki, Gədəbəy-Tovuz bölgəsində anti-sovet müqaviməti tam şəkildə yatırılır.
Amma illər keçsə də, vaxtilə hökumətin əmrinə boyun əyməyənlər yaddan çıxmır. 1936-ci ilin əvvəllərində keçmişdə qaçaq olmuş Məşədi Ələfin başının üstünü qara buludlar alır. Üzə çıxdıqdan sonra heç kəsin ona dəyib-dolaşmadığını görən Ələf kişi silahını yerə qoyub, kəndçiliyinə davam edir.

Elə həmən il “Çanaqçı” sovetliyinə yenicə sədr təyin edilmiş “Aqqaşoğlu” ləqəbli birisi Ələf kişinin nüfuzu ilə barışmalı olsa da, bir yolla fürsət tapıb onu aradan qaldırmağa çalışır.
İlk olaraq, Ələf kişinin yaxın ətrafındakı adamlarını dolaşdırmaqla onu zəif salmağa başlayır.
Ələf kişinin qudası Hüseynalı kişinin başına olmaz iş açır.
Aqqaşoğlunun qılıncının dalı-qabağı kəsən vaxtı demək olar ki, sovetlikdə xoşuna gələn qız-gəlinə söz atır, kefini çəkir.
Təbii ki, bunu Məşədi Ələfin olduğu yerdə deyil, uzaq kəndlərdə etməyə başlayır.
Amma burda da onun qabağına Məşədinin qudası “Karl Marks” adına kolxozun sədri Hüseynalı kişi çıxır.
“Çanaqçı”da gecənin bir aləmi kolxozdan gələn Huseynalı kişi yetimin birinin qapısında sədrin atını görür.
Əlbəttə ki, ərsiz, dul qadının yanında gecənin bu vaxtı sədrin olması xoş niyyətli ola bilməzdi. O zamanlar isə ucqarlarda namus, özgəsinin qadınına göz dikmək çox pis qarşılanırdı.
Hüseynalı gecənin yarısına kimi sovet sədrinin evdən çıxmasını gözləyir və sədrə ciddi xəbərdarlıq edir. 
İki gün sonra “Marks” kolxozuna gələn təftiş komissiyası Hüseynalı kişini dövlət əmlakını taladığı üçün haqında akt bağlayır və kişi Sibirə sürgün edilir. Və o gedən gedir...

Aqqaşoğlu isə hücumuna davam edir. Bu dəfə dini inancı olan, namazını vaxtlı-vaxtında qılan Məşədi Ələf hədəfə götürülür. Ateist dövlətin yerdəki buyruqçusu dini mübarizənin, mövhumata qarşı savaşın güclənməsi fonunda bir şayiə yayır: Məşədi Ələfə vergi verilib, O, imamdır.
Şayiə bütün Tovuza yayılır. İstəyinə çatan Aqqaşoğlu “GEPO”-ya donos yazır: “Mövhumatçı Məşədi Ələf dövlətə qarşı çıxır və imam olduğunu iddia edərək, zəhmətkeşlərə təsir göstərir. Bu ünsür haqında tədbir görməyinizi xahiş edirik”.


Bakıdan nümayəndə gələnə qədər isə Məşədi Ələfi, oğlunu və atasını həbs edirlər...
Bakıdan gələn iki sadə geyimli şəxs Gəncə çayxanasında çay içməyə əyləşir.
Elə bu zaman “Çanaqçı”dan olan zarafatcıl Tanriverdi kişi çayxanaya daxil olur.

Başında motal papaq, əynində yapıncısı olan kişinin görkəmi çayxana avaralarının diqqətini cəlb edir. 
-Budur, “çoban” da gəldi- deyə, birisi səslənir.
Cavab çox gözlətmir:
-Gəldim sizi aparam otlamağa, mənin “qoyunlarım”.
Qocanın sözü bunları şapalaq kimi tutur. Qalxırlar kişini döyməyə, yan stolda əyləşən iki nəfər onlara mane olur və Tanriverdi kişini öz masalarına dəvət edirlər.
-Kişi hardansan?
-Ağrın alem, Şamlıqdan .
-Məşədi Ələfi tanıyırsanmı?
- Ağrın, alem bir adlı, sanlı kişidir. Amma şər atıblar tutublar.
- Nə şəridir, dayı?
- Nə bilim ay bala, deyirlər imam görüb. 
Taleyi tükdən asılı olan Məşədi Ələfi özü də bilmədən Tanriverdi kişi ölümdən xilas edir.

Az sonra Aqqaş oğlu işdən çıxarılır. Dövlətin göndərdiyi komissiya ortaya dəhşətli faktlar çıxarır.

Uzun illər etdiyi cinayətlər bir-bir aşkar edilir.
Məşədi Ələf birbaşa NKVD-ə dəvət edilir . Sən demə, Məşədini yoxlamağa gələn iki nəfərdən biri ÇK-nın fövqəladə səlahiyyətli şefi Stepan Yemlyanov imiş.

İstintaq zamanı Ələf kişi uzun illər onunla düşmənçilik etmiş Aqqaşoğlunu ələ vermir.

Amma istintaq başa çatmamış Aqqaşoğlunun meyitini “Alakol”da yol qırağından tapırlar.
Görünür, sirlərinin açılmasından qorxan yoldaşları ondan bu yolla xilas olmuşdular.






Əziz Əlibəyli 

BUNU DA OXU

Yunanıstanda güclü zəlzələ olub
Yaponiyada 33 nəfərin ölümünə səbəb olan yanğını törədənin şəxsiyyəti açıqlanıb
Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsində vakant yerlərin sayı açıqlandı
Vergidən yayınmanın qarşısı alınır - Şamaxıda yeni pilot layihəyə start verilib
Ombudsman: “Aliment Fondunun yaradılması haqqında Milli Məclisə müraciət etmişəm"
Xəbər lenti

Marneulidə dahi Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsimiyə həsr olunmuş Poeziya Günü keçirilib - FOTOLAR
12:11 20.07.2019

Jurnalistlər üçün tikilən binanın verilmə tarixi bəlli oldu
11:50 20.07.2019

Lalə Azərtaş qızı ilə ilk dəfə efirdə - "Sunayla sına"da - VİDEO
11:31 20.07.2019

Tanınmış gürcü yazıçısı “Azadlıq” romanından yazdı
11:10 20.07.2019

Azərbaycan alimlərindən bir ilk - Ağciyər xərçəngi süni intellekt vasitəsilə aşkarlanacaq - VİDEO
10:49 20.07.2019

Həşərat və gəmiricilər artıb - Zirzəmilərdə, parklarda dezinfeksiya işləri aparılır
10:28 20.07.2019

Həkimlər təlimlərə cəlb edildi - İcbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı - VİDEO
10:07 20.07.2019

Erməni terrorunun qurbanı - Cümhuriyyət naziri Behbud Xan Cavanşiri xatırlayaq - VİDEO
09:45 20.07.2019

Akardan NATO-ya xəbərdarlıq - “Alyans zəifləyə bilər”
22:47 19.07.2019

“Sonuncu” bu dəfə Şamaxıda göstərilib
22:28 19.07.2019

Almaniyanın “Reutlinger Anzeiger” qəzeti Azərbaycandakı alman irsindən yazır - FOTOLAR
22:17 19.07.2019

Gigiyenik qaydalara əməl olunmayan çörək sexi aşkarlandı
21:58 19.07.2019

“FaceApp” proqramı təhlükəlidirmi? - Almaniya və ABŞ ehtiyatlı olmağa çağırdı
21:37 19.07.2019

Milli Arxiv İdarəsində İmadəddin Nəsimin 650 illiyinə həsr edilmiş tədbir keçirilib - FOTOLAR
21:16 19.07.2019

Şənbə günü hava necə olacaq?
20:57 19.07.2019

Yunanıstanda güclü zəlzələ olub
20:36 19.07.2019

88 binanın istismarına icazə verilib - Dörd mindən çox çıxarış sakinlərə təqdim olunub
20:15 19.07.2019

“Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1633-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
20:00 19.07.2019

“Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1634-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
19:57 19.07.2019

“Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1635-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
19:51 19.07.2019

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun 2018-ci il büdcəsinin icrası haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
19:45 19.07.2019

İran iddialara cavab verdi - “ABŞ öz pilotsuz aparatını vura bilər”
19:32 19.07.2019

Dövlət qurumlarının nümayəndələrinə təlim keçirilir - Təlimlər iki gün davam edəcək
19:11 19.07.2019

Tərtər Rayon Məhkəməsinin hakimi M.S.Məmmədovun səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl xitam verilməsi və bəzi birinci instansiya məhkəmələri hakimlərinin iş yerlərinin dəyişdirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:52 19.07.2019

Ağstafa Rayon Məhkəməsinin sədri İ.Y.Əliyevin vəzifəsinin dəyişdirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:47 19.07.2019

Akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:42 19.07.2019

“İnstagram”da tanış olub oğurluq etdilər - Dəstə üzvləri saxlanılıb
18:22 19.07.2019

Nazirlik nümayəndələri veteranlarla görüşdü - Ordumuzun döyüş hazırlığından söz açılıb
18:12 19.07.2019

Meksikada ağır qəza - 15 nəfər həyatını itirdi
17:55 19.07.2019

Direktorların işə qəbulu - Üç minə yaxın namizəd qeydiyyatdan keçib
17:36 19.07.2019

Ağstafada təmir sexində partlayış baş verdi - Avtomobil ustası faciə yaşadı - FOTOLAR
17:17 19.07.2019

Xarici İşlər Nazirliyi Yaponiyada yanğın zamanı ölənlərin ailəsinə başsağlığı verib
16:59 19.07.2019

Fotoqraf-rəssam Rüstəm Hüseynovun “Qum dalğaları” adlı fotosərgisi açılıb - FOTOLAR
16:40 19.07.2019

Yaponiyada 33 nəfərin ölümünə səbəb olan yanğını törədənin şəxsiyyəti açıqlanıb
16:21 19.07.2019

Tovuzda bədbəxt hadisə - 56 yaşlı kişi hündürlükdən yıxılıb öldü
16:02 19.07.2019

Türkiyəli diplomatlara hücum edən terrorçulardan birinin kimliyi məlum oldu
15:42 19.07.2019

19 İyulda tarixdə nələr baş verib? - Fənərbaxçalıların günü, Vladimir Mayakovski, Merlin Monro, Aynur Sofiyeva ...
15:23 19.07.2019

Pantomima Teatrı mövsümə “Kişilər və qadınlar”la yekun vurub
15:04 19.07.2019

Bakı Uşaq Teatrı mövsümə yekun vurub - FOTOLAR
14:43 19.07.2019

“Trikolor TV” televiziya operatoru tamaşaçılara öz seriallarını təqdim etməyi planlaşdırır
14:24 19.07.2019

Əfqanıstanda terror aktı törədilib - Yeddi nəfər həlak olub
14:05 19.07.2019

Tanınmış şair Kəmalə Ağayevanın əbədiyaşar poeziyası
13:44 19.07.2019

Türkiyədə baş vermiş təbii fəlakət nəticəsində yeddi nəfərin itkin düşdüyü ehtimal olunur
13:27 19.07.2019

Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsində vakant yerlərin sayı açıqlandı
13:08 19.07.2019

“Grand Tourisme” qəzeti Şəki Xan Sarayından yazır
12:50 19.07.2019

Donald Tramp: “Türkiyəyə qarşı sanksiyalar tətbiq olunacaq”
12:31 19.07.2019

"ATV Səhər" verilişinin daha bir uğuru - Bir ay ərzində üç mükafata layiq görüldü - FOTOLAR
12:27 19.07.2019

Bu il daha 250-300 məktəbəqədər qrupunun açılması nəzərdə tutulub
12:12 19.07.2019

"Tap Qazan"ın bügünkü qonağı - ÖZƏL - FOTOLAR
11:53 19.07.2019

Prezident İlham Əliyev Səudiyyə Ərəbistanının Ədliyyə nazirini qəbul edib
11:43 19.07.2019

Moskva-Yerevan təyyarəsində səkkiz sərnişin yaralanıb
11:24 19.07.2019

Abşeron rayonunda yaşayanların nəzərinə! - Bu gün bir neçə saat işıq olmayacaq
11:03 19.07.2019

Bu gün Bakı və Gəncənin bəzi yerlərində qaz olmayacaq
10:46 19.07.2019

Bu gecədən Bakı yollarında sarı zolaq qadağası qüvvəyə minəcək
10:27 19.07.2019

“YUĞ” Teatrının 30 illiyi qeyd ediləcək
10:06 19.07.2019

“Mortimer Reisemagazin” jurnalı Şəki Xan Sarayından yazır
09:45 19.07.2019

İran neft tankerini ələ keçirdi - Hörmüz boğazı bağlanacaqmı?
22:46 18.07.2019

Miqrasiya Xidmətinin rəisi hesabat verdi - 1694 nəfərə ölkəmizdə daimi yaşamaq icazəsi verilib
22:25 18.07.2019

Bərdədə daha bir qanunsuz sex aşkarlandı - Antisanitar şəraitdə saçaqlı pendir hazırlanırmış
22:04 18.07.2019

14 min 612 subbakalavr qeydiyyatdan keçib - İxtisas seçimi iyulun 24-dən avqustun 6-dək aparılacaq
21:45 18.07.2019

Ticarət obyektlərində çek verilirmi? - Vergilər Nazirliyi nəzarət tədbirlərini gücləndirib
21:24 18.07.2019

Sabahın havası necə olacaq?
21:05 18.07.2019

Yaxşı qaralmaq üçün faydalı məsləhətlər - "İdeal Saat"da - VİDEO
20:44 18.07.2019

Ermənistanın sabiq prezidentinin cinayət işi üzrə icraat dayandırılıb
20:23 18.07.2019

“Türk diplomatlarına hücümu pisləyirik” - Azərbaycan XİN-i Ərbildə baş verənlərə münasibət bildirdi
20:02 18.07.2019

Vergidən yayınmanın qarşısı alınır - Şamaxıda yeni pilot layihəyə start verilib
19:40 18.07.2019

Rusiya Türkiyəyə “Su-35” satmağa hazırdır - "Rostex" Dövlət Şirkətindən Ankaraya təklif
19:20 18.07.2019

İran səfirliyi təkzib etdi - “Ermənistanla hərbi əməkdaşlığa dair xəbərlər əsassızdır”
18:59 18.07.2019

“Sonuncu” Xaçmazda maraqla qarşılanıb - FOTOLAR
18:40 18.07.2019

Arıçılara subsidiya veriləcək - Dörd milyon manatdan çox vəsait ayrılacaq
18:19 18.07.2019

“Azəriqaz” qaz təchizatını dayandırdı - "Azəristiliktəchizat”ın borcuna görə
17:59 18.07.2019

Mişel Svierçevski:" Azərbaycan xalçaları əsrarəngizdir"
17:40 18.07.2019

Müəllimlərin işə qəbulunda - Mediatur təşkil edildi
17:21 18.07.2019

Türkiyədə dəhşətli yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib - 15 nəfər ölüb, 28 nəfər xəsarət alıb
17:04 18.07.2019

Səidə Sultan Aygün Kazımovanın mahnısını oxudu - "ATV Maqazin 10larla"-da - VİDEO
16:45 18.07.2019

18 İyulda tarixdə nələr baş verib?
16:26 18.07.2019

İran Fars körfəzində qaçaq yanacaq dolu tankeri saxlayıb
16:07 18.07.2019

Xidmət rəisi vətəndaşlarla görüşdü - Bir sıra müraciətlərə baxılıb
15:48 18.07.2019

İşgüzar forum keçirildi - 573 sahibkara 52 milyon manat güzəştli kredit verilib
15:30 18.07.2019

Agentlikdən fermerlərə xəbərdarlıq - Hansı xəstəliklər daha təhlükəli hesab olunur?
15:11 18.07.2019

Bütün xəbərlər