Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Müharibəyə 38 gün qalmış alman qırıcısı "Qırmızı meydan"a düşdü - Stalin necə qorxdu?-TAM MƏXFİ

Müharibəyə 38 gün qalmış alman qırıcısı "Qırmızı meydan"a düşdü - Stalin necə qorxdu?-TAM MƏXFİ
   7381 dəfə oxunub

Müharibəyə 38 gün qalmış Stalinin yanına kim gəlmişdi?

1941-ci il iyunun 10-da SSRİ-nin Xalq Müdafiə Komissarlığının 0035 nömrəli əmrində belə bir qeyd  yazılmışdı:  “Yu-52” (Almaniya hərbi təyyarəsi-red.)təyyarəsi sərhəddən maneəsiz keçmişdi”.


Bu haqda ilk məxfi sirlər 1994-cü ildə ortaya çıxıb. Ən qəribəsi odur ki, bu sənəd aşkar olunana kimi heç kimin diqqətini cəlb etməmişdi. Yeri gəlmişkən, hazırda aktı araşdıran müəlliflər də onun bəzi qaranlıq hissələrini anlaya bilməyib.

Ən önəmli faktları qeyd edəcəm:

Sənəd Rusiya Dövlət Hərbi Arxivinin bağlı fondlarından birində saxlanılır və SSRİ müdafiəsinin xalq komissarının orijinal sifarişlərinin unikal hissəsidir. Bu arxiv yaxın vaxtlara qədər İkinci Dünya Müharibəsinin tədqiqatçılarının diqqət mərkəzində idi. Heç kim heç nə izah etmirdi. İlk növbədə ona görə ki, fakt unikal idi.

“15 may 1941-ci il Yu-52-in Alman təyyarəsi tamamilə sərbəst şəkildə havaya qalxıb və Minsk, Moskva, Smolensk vasitəsilə Sovet ərazisinə girə bilib”.

Tarixlərə diqqət yetirsək görərik ki, Qırmızı Ordu əslində uçuşdan öncə xəbərdarlıq edib. Lakin təyyarənin nəriltisi xəbərdarlıqdan əvvəl eşidilib. Əmrin tonallığına və fakturasına görə bu, dövlət üçün fövqəladə hadisə idi. Günahkarlar kimdir? Hava Hücumundan Müdafiədə ayıqlığı itirmiş səhlənkarlar.

Əmrin qəribə tərəfləri

Əmr, fövqəladə hadisənin yeganə sənədidir. Heç yerdə akt barəsində başqa iz tapmaq mümkün deyil. Və çox güman ki, memuar yazıçısı Pavel Sudoplatov onun haqqında, “1941-ci ilin mayında alman “Yunkers-52 təyyarəsi” Sovet hava məkanına girir və sağ-salamat Moskvanın mərkəzində yerləşən “Dinamo” stadionuna enir. Bu hadisə Kremldə böyük ajiotaja səbəb olur. Həmçinin də hərbi komandanlıq rejimində repressiya dalğalarının yaranmasına”. Təyyarənin düz Moskvanın mərkəzinə füsunkar enişi Sovetin müharibə üçün nə qədər zəif hazırlaşdığının sübutu idi.

Sənəddə qeyd olunan əsas məqamlar uçuş, onun Sovet məkanına sakit enişi və təhlükəsizlik işçiləri daxil olmaqla heç kimin bundan xəbəri olmaması idi. Bu hadisədən sonra hərbçilər arasında “təmizləmə” işləri başlanılıb. Əvvəlcə aviasiya üzrə kadrların hazırlığı, sonra isə qəza vəziyyəti üçün daha çox məsuliyyətli insanlar cəlb olunub. Lakin məxfilik haqqında heç kim ağzını açıb bir kəlmə deyə bilmirdi.

Dəftərxana məlumatlarına nəzər yetirək:

“Daxil olan məlumatlar (hava müşahidəsi, bildiriş, əlaqələr və s.). Bəli, sadəcə bu zaman sərhədi pozmuş təyyarə aşkar edilir. Həmin təyyarə ki, Sovet ərazisinin düz 29 km dərinliyinə kimi gedə bilmişdi. Təyyarənin Sovet səmasında görünməsindən 7 dəqiqə sonraki uçuşuna baxanda “Yu-52”-nin xarakteristikasını müəyyən etmək olar. Gəlin oxuyaq:

“... Sovetlər Alman təyyarələrinin siluetlərini bilmədən onu DS-3-ün reys təyyarəsi kimi enişinə icazə verib”. Deməli, ruslar üç mühərrikli Yu-52-nin tipik siluetini ayırd edə bilməyib. Onlar öz köhnə tanışlarını tanımayıb.

P.S. 1940-cı ilin martında Berlin müntəzəm olaraq Sovet ərazisinə Yu-52-ni göndərirdi.

Yeri gəlmişkən, Belostok aeroportu uçuş haqqında teleqramla xəbər vermişdi ki,  “Alman təyyarəsi havaya qalxıb və Belostoya uçur”. Deməli, Moskvanın ehtiyat tədbirləri görmək üçün 4 saat vaxtı olub. Amma....

Burada bir nüans da ortaya çıxır:

Əmrin saxlanma forması başqa cür idi. Qırmızı Ordunun Hərbi Hava Qüvvələri qərargahının 1-ci bölməsinin rəis müavininin müdiri sənəddə göstərir ki, “Təyyarənin Moskva ərazisinə enməsi onun icazəsi ilə olub. Əgər repressiyaların davam etdiyi bu qızğın dövrdə Hərbi Hava Qüvvələrləri belə sərəncamı cəsarətlə pozurdusa, burada hansı sərəncamdan, aktdan söhbət gedə bilər ki?

Cəzalar

Cəzalandırılanlar arasında ərbi Hava Qüvvələrlərinin generalı Volodin var idi. 1941-ci il iyunun 27-də onu tamam başqa bir səbəblə həbs edirlər. Əmrin digər “qəhrəmanları” xüsusi olaraq yoxlanılıb. Həmin ilin iyulunda itkin düşən Hava Hücumundan Müdafiənin mayoru Avtonomovanı çıxsaq, digər bütün hərbçilər müharibənin sonuna kimi sağ-salamat xidmət edib və mükafatını alıb.

Qayıdaq suallara...

Təyyarə havaya qalxır, uçuş gerçəkləşir, uzaqdan əmr gəlir və heç kim cəzalandırılmır. Daha dəqiq desəm, kim təyyarəni hara aparmaq istəyirdi?

Yenidən təkrarlayıram: mayın 15-də təyyarə uçur və bu haqda informasiya düz 26 gün sonra dərc edilir. Bəs Ali Komandanlıq bu hadisəyə lazımi qədər diqqət yetirib?

Çox güman ki, bu sualların dəqiq və etibarlı cavabını tapa bilməyəcəm. Ona görə keçirik Almaniya tərəfinin falına baxmağa. Müharibə vaxtı yazılmış memuarlarlardan birində Nürnberq məhkəməsində bu mövzu ilə bağlı heç bir ifdəyə rast gəlmək olmur. Şübhəsiz ki, üçüncü reyx qalmaqallı uçuşu düzgün izah edir, hətta özünə haqq qazandırır. Qısaca desək, müharibənin digər sirli tapmacasını tapmaq elə də asan deyil.

Həmin dövrlər Partiya Sov.İKP –nin xəbəri olmayan sənəd və Siyası Büro Stalinin nəzarəti altında idi. May ayında Siyasi Büronun iclasların birmənalı şəkildə sayıqlıq tələblərinə görə cinayət məsuliyyəti daşıyan səhlənkarlar, hətta dolayı yolla belə olsa bu cür parlaq faktı gözdən qaçırdıqları üçün cəzalandırılmalı idi.  İkincisi isə Stalinin Siyasi Büroya başçılıq etdiyi dövr məhz  21 iyun 1941-ci ilə iclaslarında müharibənin olimpiya sakitliyini göstərməyə başlayır. Amma 1939-cu ilin 23 avqustundan SSRİ və Almaniya arasında hücum etməmə haqqında imzalanan pakt qüvvədə qalırdı.

“Kəşfiyyat dəqiq məlumat verdi…”

Moskvanın əvvəlki əmin-amanlığı qalmamışdı. 1941-ci il aprelin 21-də Xalq komissari Alman təyyarəsinin SSRİ sərhədini daim pozduğuna qarşı tədbirlər görməyə başlayır. SSRİ Almaniyanın müvəqqəti vəkilini çağırır və “Uçuşlar tez-tez olduqca güllə səsləri kəsilməyəcək” – deyə xəbərdarlıq edir.

Aprelin 24-də Alman hərbi dəniz attaşşesi raport verir ki, Moskvada alman-sovet müharibəsi sürətlə irəliləyir. Hətta müharibə üçün tarix də verilib – 20 may. Mayın 2-də Almaniyanın səfiri həyəcan təbilini çalır: qaçılmaz alman-rus müharibəsi haqqında şayiələr getdikcə çoxalır və təkzib etmək cəhdləri də boşunadır. Budur, Sovet İttifaqı sərhədlərində 103-107 Alman bölmələri cəmləşib.

Hər şey faktlar əsasında yazılır: Kreml təşviş halındadır. 1941-ci il mayın 5-də Stalin hərbi akademiyaların məzunları qarşısında çıxış edir. Növbəti gün o, hakimiyyəti öz əllərində cəmləyib SSRİ-nin SNK-na başçılıq edir. Bundan sonra, Hitler kimi, o da rəhbərdir. Getdikcə Alman diviziyalarının sayı isə 119-a çatır.

Məhz 15 may 1941-ci ilə fürer və “Barbarossa” planı çərçivəsində SSRİ-də hücuma hazırlıqları bitirmək əmri verilir.

Sadəcə fiqur

15-17 mayda Moskva daxilində qeyri-adi hadisələr baş verirdi. Siyasi Büronun iclasları daim bu tarixlərdə keçirilsə də, bu dəfə pauza verilir və mayın 16-da iclas heyəti toplanır.. Bəlkə də bu gün yoldaş Stalin qərar qəbul etməli idi?!

Mayın ortasında Stalin Sovet İttifaqında ən məlumatlı insanları öz köməkçisi seçir. Söhbətin isə sadəcə mövcud səənədlər və təyyarənin sirli gəlişi ilə bağlı olduğunu bildirir.

22 iyun dönüş nöqtəsi idi. 

Nərgiz Nənə

BUNU DA OXU

Güləşçilərimiz qızıl medal qazandılar - FOTOLAR
İran ABŞ-ın 17 casusunu edam edəcək
“EYOF Bakı 2019”un birinci günündə medal siyahısına Azərbaycan yığma komandası başçılıq edib - FOTOLAR
Özünü qocaldanların nəzərinə! - “Face App” təhlükəsi haqqında
Tanker qalmaqalı böyüyür - Böyük Britaniya İrana xəbərdarlıq etdi
Xəbər lenti

497 abituriyent biliyini sınadı - Azərbaycan-Fransız Universitetinə qəbul imtahanı keçirilib - FOTOLAR
18:17 23.07.2019

Cəmiyyətdə vətənpərvərlik hissləri yüksəkdir - Hərbi xidməti başa vuran gənclərlə görüş keçirildi
17:59 23.07.2019

“YARAT”da “Mənşə” adlı videotəqdimat olacaq
17:40 23.07.2019

Yeni baş nazir məlum oldu - Britaniya hökumətinə Boris Conson rəhbərlik edəcək
17:19 23.07.2019

“Real həyat - real incəsənət” müsabiqəsi davam edir - FOTOLAR
16:58 23.07.2019

Tacikistan – Qırğızıstan sərhədində atışma: Yaralılar var
16:30 23.07.2019

İki azyaşlı zəhərləndi - Nəzarətsiz qalıb sirkə turşusu içdilər
16:09 23.07.2019

Rusiya bu ölkənin hava məkanını pozdu - Qırıcılar atəş açdı
15:49 23.07.2019

“Son nəfəsədək” filmi nümayiş olunub
15:28 23.07.2019

Xırdalanda olay: müştəri satıcını aldatdı - 30 manatlıq paltar, 70 manat da qalıq pul aldı
15:07 23.07.2019

İki azyaşlı xəstəxananın dəhlizinə atıldı - Onların kim tərəfindən atıldığı araşdırılır
14:49 23.07.2019

Antonio Quterreş narahatlığını dilə gətirdi
14:30 23.07.2019

23 İyulda tarixdə nələr baş verib? - Ağdamın işğalı günü, Delfinlərin və Balinaların Müdafiəsi Günü, Maral Rəhmanzadə, Flora Kərimova . . .
14:11 23.07.2019

Türkiyənin Şanlıurfa şəhərində yaşayış evinə raket düşüb - Yaralananlar var
13:52 23.07.2019

Krakovda multikultural küçə festivalı keçirilib
13:33 23.07.2019

Aparıcıların Elza Seyidcahana sevgi etirafı - "Üçümüz"də - VİDEO
13:15 23.07.2019

Güləşçilərimiz qızıl medal qazandılar - FOTOLAR
12:56 23.07.2019

Ağdamın Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından 26 il keçir
12:37 23.07.2019

Göyçayda ağır yol-nəqliyyat hadisəsi baş verib - Xəsarət alan var - FOTOLAR
12:17 23.07.2019

Bakı Nəqliyyat Agentliyi küləkli hava ilə əlaqədar nəzərinizə çatdırır ki...
12:00 23.07.2019

FHN-in İdman-Sağlamlıq Mərkəzində maraqlı görüş keçirilib - FOTOLAR
11:41 23.07.2019

Mayk Pompeo: "ABŞ-ın bu ölkəylə müharibə etmək fikri yoxdur"
11:22 23.07.2019

İndoneziyanin incisi – Bali - FOTOLAR
11:05 23.07.2019

Tramp Əfqanıstandakı müharibə haqda danışıb
10:49 23.07.2019

Şamaxı bölgəsinə etnomusiqi ekspedisiyası təşkil olunub
10:27 23.07.2019

Teatr Xadimləri İttifaqında Boris Şukin Teatr İnstitutunun Azərbaycan studiyasının tələbələri ilə görüş
10:06 23.07.2019

Afrika sahillərində sizə tanış olmayan 8 ada
09:45 23.07.2019

“Heydər Əliyev azad medianın təməlini qoydu” - Əli Həsənovun Milli Mətbuatın 144 illiyi ilə bağlı açıqlaması - VİDEO
22:58 22.07.2019

İranın XİN rəhbəri Britaniyanı ehtiyatlı olmağa çağırdı - “Boltona qulaq asmayın!”
22:42 22.07.2019

Şahdağ yay mövsümündə fəal istirahət üçün ən populyar kurortların ilk beşliyinə daxildir
22:21 22.07.2019

İdlib yenə bombalandı - Raket zərbələri 25 nəfərin həyatına son qoydu
22:02 22.07.2019

Milli Mətbuat Günü - “Əkinçi”nin ilk sayının nəşrindən 144 il ötür - VİDEO
21:50 22.07.2019

Bakıda “Gənc Qırğız şeiri antologiyası” şeirlər toplusunun təqdimatı olub
21:40 22.07.2019

Küləkli hava sabah da davam edəcək
21:19 22.07.2019

Zelenskinin partiyası liderlik edir - “Xalqın xidmətçisi” rəqiblərini üç dəfə qabaqlayır
20:59 22.07.2019

Azərbaycan Avropa Şurasının “Zeytun ağacları” beynəlxalq mədəni marşrutuna daxil edilib
20:40 22.07.2019

Çavuşoğlu ABŞ-a ismarış göndərdi - “Türkiyə Suriyada yeni əməliyyatlara başlayacaq”
20:19 22.07.2019

ATV-nin əməkdaşları təltif edildi - Milli Mətbuat Günü ilə əlaqədar - FOTOLAR
19:58 22.07.2019

Övladlığagötürmə ilə bağlı yenilik - Uşaq götürmək istəyənlər “DOST”a müraciət edəcək
19:39 22.07.2019

Əl-üzünü yumaq istəyirdi - Su anbarına düşüb boğuldu
19:20 22.07.2019

Baytarlıq dərmanları istehsal olunacaq - Sumqayıtda yeni zavod inşa ediləcək
18:59 22.07.2019

Dalaşan sürücülər işdən çıxarıldı - Bakı Nəqliyyat Agentliyindən açıqlama
18:38 22.07.2019

Beynəlxalq Ordu Oyunları-2019 - Ordumuz Beynəlxalq yarışa hazırlaşır
18:19 22.07.2019

“Maarifçilik" Könüllülük Akademiyası layihəsi gənclərin ictimai həyatda fəallığını yüksəldəcək
17:59 22.07.2019

Ədalət Şükürovun valehedici rəqsi - "Üçümüz"də - VİDEO
17:39 22.07.2019

Qusar sakini süni göldə batdı - Qadağan olunan göldə çimərkən boğulub
17:18 22.07.2019

Milli Kitabxanada “22 İyul – Milli Mətbuat və Jurnalistika Günü” adlı kitab sərgisi açılıb
16:58 22.07.2019

Aygün Kazımovanın 320 000-lik yeni evi - "ATV Maqazin 10larla"da - VİDEO - FOTOLAR
16:36 22.07.2019

Qarabağ atları əvvəlki tək meydandadır - FOTOLAR
16:15 22.07.2019

Yük avtomobillərinə müvəqqəti olaraq məhdudiyyət qoyuldu
15:56 22.07.2019

“YUĞ” Teatrının şimal rayonlarına qastrolu başa çatıb
15:47 22.07.2019

22 İyulda tarixdə nələr baş verib? - Heydər Əliyevin Naxçıvana gəlməsi, Milli Mətbuat Günü, Beynəlxalq Valyuta Fondunun yaranması, Ümumdünya Beyin Günü . . .
15:35 22.07.2019

Təhsil naziri əmr imzalayıb
15:14 22.07.2019

Azərbaycan Respublikasında nəşr olunan qəzetlərə əlavə maliyyə yardımının ayrılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
14:53 22.07.2019

İran ABŞ-ın 17 casusunu edam edəcək
14:34 22.07.2019

Türkiyədən PKK-ya qarşı növbəti əməliyyat
14:15 22.07.2019

Heydər Əliyev Mərkəzində tezliklə “Musiqi alətləri: birlik və müxtəliflik” sərgisi açılacaq
13:56 22.07.2019

Musiqili Teatrda keçirilən müsabiqənin nəticələri açıqlanıb - FOTOLAR
13:37 22.07.2019

Əməkdar artist Timur Əsgərov şahzadə Ziqfrid obrazını canlandıracaq
13:18 22.07.2019

Bu gün üzgüçülər, atletlər və güləşçilər medal uğurunda mübarizə aparacaq
12:59 22.07.2019

Beynəlxalq Atom Enerjisi Agentliyinin rəhbəri vəfat edib
12:40 22.07.2019

“EYOF Bakı 2019”un birinci günündə medal siyahısına Azərbaycan yığma komandası başçılıq edib - FOTOLAR
12:21 22.07.2019

Pirşağı və Lahıc bağlararı ərazisində yaşayanların nəzərinə! - Bu gün elektrik enerjisinin verilməsində fasilələr olacaq
12:02 22.07.2019

On nəfər dənizdə batmaqdan son anda xilas olundu
11:42 22.07.2019

“Əkinçi”dən başlanan yol . . . - Milli Mətbuatın 144 yaşı tamam olur
11:23 22.07.2019

Ukraynada seçki başa çatdı - “Exit-poll”un nəticələri
11:05 22.07.2019

Loran Tardivel: Azərbaycanda xalçaçılıq sənətinin qorunub saxlanması və inkişaf etdirilməsi diqqətə layiqdir
10:47 22.07.2019

“Mən, yay, uşaqlar - Ən yaxın dostlar” adlı layihə həyata keçiriləcək
10:30 22.07.2019

“Qobustan” sənət toplusunun bu il üçün ikinci nömrəsi oxucuların ixtiyarına verilib
10:11 22.07.2019

Tanınmış şairin “Seçilmiş əsərləri”nin X cildi işıq üzü görüb - FOTOLAR
09:53 22.07.2019

Pol Makkartni müzikl üzərində çalışır
09:35 22.07.2019

Bakıda “Quiz Mania” Beynəlxalq Bilik Yarışmasının seçim turları keçirilib - FOTOLAR
23:10 20.07.2019

28 min 699 abituriyentdən fərqlənən məzun - Səbinə Zülfiyeva maksimum nəticə göstərdi - VİDEO
22:54 20.07.2019

Taksilər götürüldü, piyadalara xəbərdarlıq olundu - Polis Bakıda reydləri davam etdirir - VİDEO
22:35 20.07.2019

Özünü qocaldanların nəzərinə! - “Face App” təhlükəsi haqqında
22:16 20.07.2019

Milli Yaylaq Festivalı başlayır - VİDEO
22:05 20.07.2019

İran Britaniya neft tankerinin saxlanmasının səbəbini açıqladı
21:52 20.07.2019

Şahdağ Turizm Mərkəzində gənclər fləşmob keçirib
21:36 20.07.2019

Ukrayna Rusiyadakı turnirə gəlmədi - Azərbaycan yığmasının ilk oyunu baş tutmadı
21:15 20.07.2019

Sabah hava küləkli olacaq
20:57 20.07.2019

Bütün xəbərlər