Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Müharibəyə 38 gün qalmış alman qırıcısı "Qırmızı meydan"a düşdü - Stalin necə qorxdu?-TAM MƏXFİ

Müharibəyə 38 gün qalmış alman qırıcısı "Qırmızı meydan"a düşdü - Stalin necə qorxdu?-TAM MƏXFİ
8411 dəfə oxunub

Müharibəyə 38 gün qalmış Stalinin yanına kim gəlmişdi?

1941-ci il iyunun 10-da SSRİ-nin Xalq Müdafiə Komissarlığının 0035 nömrəli əmrində belə bir qeyd  yazılmışdı:  “Yu-52” (Almaniya hərbi təyyarəsi-red.)təyyarəsi sərhəddən maneəsiz keçmişdi”.


Bu haqda ilk məxfi sirlər 1994-cü ildə ortaya çıxıb. Ən qəribəsi odur ki, bu sənəd aşkar olunana kimi heç kimin diqqətini cəlb etməmişdi. Yeri gəlmişkən, hazırda aktı araşdıran müəlliflər də onun bəzi qaranlıq hissələrini anlaya bilməyib.

Ən önəmli faktları qeyd edəcəm:

Sənəd Rusiya Dövlət Hərbi Arxivinin bağlı fondlarından birində saxlanılır və SSRİ müdafiəsinin xalq komissarının orijinal sifarişlərinin unikal hissəsidir. Bu arxiv yaxın vaxtlara qədər İkinci Dünya Müharibəsinin tədqiqatçılarının diqqət mərkəzində idi. Heç kim heç nə izah etmirdi. İlk növbədə ona görə ki, fakt unikal idi.

“15 may 1941-ci il Yu-52-in Alman təyyarəsi tamamilə sərbəst şəkildə havaya qalxıb və Minsk, Moskva, Smolensk vasitəsilə Sovet ərazisinə girə bilib”.

Tarixlərə diqqət yetirsək görərik ki, Qırmızı Ordu əslində uçuşdan öncə xəbərdarlıq edib. Lakin təyyarənin nəriltisi xəbərdarlıqdan əvvəl eşidilib. Əmrin tonallığına və fakturasına görə bu, dövlət üçün fövqəladə hadisə idi. Günahkarlar kimdir? Hava Hücumundan Müdafiədə ayıqlığı itirmiş səhlənkarlar.

Əmrin qəribə tərəfləri

Əmr, fövqəladə hadisənin yeganə sənədidir. Heç yerdə akt barəsində başqa iz tapmaq mümkün deyil. Və çox güman ki, memuar yazıçısı Pavel Sudoplatov onun haqqında, “1941-ci ilin mayında alman “Yunkers-52 təyyarəsi” Sovet hava məkanına girir və sağ-salamat Moskvanın mərkəzində yerləşən “Dinamo” stadionuna enir. Bu hadisə Kremldə böyük ajiotaja səbəb olur. Həmçinin də hərbi komandanlıq rejimində repressiya dalğalarının yaranmasına”. Təyyarənin düz Moskvanın mərkəzinə füsunkar enişi Sovetin müharibə üçün nə qədər zəif hazırlaşdığının sübutu idi.

Sənəddə qeyd olunan əsas məqamlar uçuş, onun Sovet məkanına sakit enişi və təhlükəsizlik işçiləri daxil olmaqla heç kimin bundan xəbəri olmaması idi. Bu hadisədən sonra hərbçilər arasında “təmizləmə” işləri başlanılıb. Əvvəlcə aviasiya üzrə kadrların hazırlığı, sonra isə qəza vəziyyəti üçün daha çox məsuliyyətli insanlar cəlb olunub. Lakin məxfilik haqqında heç kim ağzını açıb bir kəlmə deyə bilmirdi.

Dəftərxana məlumatlarına nəzər yetirək:

“Daxil olan məlumatlar (hava müşahidəsi, bildiriş, əlaqələr və s.). Bəli, sadəcə bu zaman sərhədi pozmuş təyyarə aşkar edilir. Həmin təyyarə ki, Sovet ərazisinin düz 29 km dərinliyinə kimi gedə bilmişdi. Təyyarənin Sovet səmasında görünməsindən 7 dəqiqə sonraki uçuşuna baxanda “Yu-52”-nin xarakteristikasını müəyyən etmək olar. Gəlin oxuyaq:

“... Sovetlər Alman təyyarələrinin siluetlərini bilmədən onu DS-3-ün reys təyyarəsi kimi enişinə icazə verib”. Deməli, ruslar üç mühərrikli Yu-52-nin tipik siluetini ayırd edə bilməyib. Onlar öz köhnə tanışlarını tanımayıb.

P.S. 1940-cı ilin martında Berlin müntəzəm olaraq Sovet ərazisinə Yu-52-ni göndərirdi.

Yeri gəlmişkən, Belostok aeroportu uçuş haqqında teleqramla xəbər vermişdi ki,  “Alman təyyarəsi havaya qalxıb və Belostoya uçur”. Deməli, Moskvanın ehtiyat tədbirləri görmək üçün 4 saat vaxtı olub. Amma....

Burada bir nüans da ortaya çıxır:

Əmrin saxlanma forması başqa cür idi. Qırmızı Ordunun Hərbi Hava Qüvvələri qərargahının 1-ci bölməsinin rəis müavininin müdiri sənəddə göstərir ki, “Təyyarənin Moskva ərazisinə enməsi onun icazəsi ilə olub. Əgər repressiyaların davam etdiyi bu qızğın dövrdə Hərbi Hava Qüvvələrləri belə sərəncamı cəsarətlə pozurdusa, burada hansı sərəncamdan, aktdan söhbət gedə bilər ki?

Cəzalar

Cəzalandırılanlar arasında ərbi Hava Qüvvələrlərinin generalı Volodin var idi. 1941-ci il iyunun 27-də onu tamam başqa bir səbəblə həbs edirlər. Əmrin digər “qəhrəmanları” xüsusi olaraq yoxlanılıb. Həmin ilin iyulunda itkin düşən Hava Hücumundan Müdafiənin mayoru Avtonomovanı çıxsaq, digər bütün hərbçilər müharibənin sonuna kimi sağ-salamat xidmət edib və mükafatını alıb.

Qayıdaq suallara...

Təyyarə havaya qalxır, uçuş gerçəkləşir, uzaqdan əmr gəlir və heç kim cəzalandırılmır. Daha dəqiq desəm, kim təyyarəni hara aparmaq istəyirdi?

Yenidən təkrarlayıram: mayın 15-də təyyarə uçur və bu haqda informasiya düz 26 gün sonra dərc edilir. Bəs Ali Komandanlıq bu hadisəyə lazımi qədər diqqət yetirib?

Çox güman ki, bu sualların dəqiq və etibarlı cavabını tapa bilməyəcəm. Ona görə keçirik Almaniya tərəfinin falına baxmağa. Müharibə vaxtı yazılmış memuarlarlardan birində Nürnberq məhkəməsində bu mövzu ilə bağlı heç bir ifdəyə rast gəlmək olmur. Şübhəsiz ki, üçüncü reyx qalmaqallı uçuşu düzgün izah edir, hətta özünə haqq qazandırır. Qısaca desək, müharibənin digər sirli tapmacasını tapmaq elə də asan deyil.

Həmin dövrlər Partiya Sov.İKP –nin xəbəri olmayan sənəd və Siyası Büro Stalinin nəzarəti altında idi. May ayında Siyasi Büronun iclasların birmənalı şəkildə sayıqlıq tələblərinə görə cinayət məsuliyyəti daşıyan səhlənkarlar, hətta dolayı yolla belə olsa bu cür parlaq faktı gözdən qaçırdıqları üçün cəzalandırılmalı idi.  İkincisi isə Stalinin Siyasi Büroya başçılıq etdiyi dövr məhz  21 iyun 1941-ci ilə iclaslarında müharibənin olimpiya sakitliyini göstərməyə başlayır. Amma 1939-cu ilin 23 avqustundan SSRİ və Almaniya arasında hücum etməmə haqqında imzalanan pakt qüvvədə qalırdı.

“Kəşfiyyat dəqiq məlumat verdi…”

Moskvanın əvvəlki əmin-amanlığı qalmamışdı. 1941-ci il aprelin 21-də Xalq komissari Alman təyyarəsinin SSRİ sərhədini daim pozduğuna qarşı tədbirlər görməyə başlayır. SSRİ Almaniyanın müvəqqəti vəkilini çağırır və “Uçuşlar tez-tez olduqca güllə səsləri kəsilməyəcək” – deyə xəbərdarlıq edir.

Aprelin 24-də Alman hərbi dəniz attaşşesi raport verir ki, Moskvada alman-sovet müharibəsi sürətlə irəliləyir. Hətta müharibə üçün tarix də verilib – 20 may. Mayın 2-də Almaniyanın səfiri həyəcan təbilini çalır: qaçılmaz alman-rus müharibəsi haqqında şayiələr getdikcə çoxalır və təkzib etmək cəhdləri də boşunadır. Budur, Sovet İttifaqı sərhədlərində 103-107 Alman bölmələri cəmləşib.

Hər şey faktlar əsasında yazılır: Kreml təşviş halındadır. 1941-ci il mayın 5-də Stalin hərbi akademiyaların məzunları qarşısında çıxış edir. Növbəti gün o, hakimiyyəti öz əllərində cəmləyib SSRİ-nin SNK-na başçılıq edir. Bundan sonra, Hitler kimi, o da rəhbərdir. Getdikcə Alman diviziyalarının sayı isə 119-a çatır.

Məhz 15 may 1941-ci ilə fürer və “Barbarossa” planı çərçivəsində SSRİ-də hücuma hazırlıqları bitirmək əmri verilir.

Sadəcə fiqur

15-17 mayda Moskva daxilində qeyri-adi hadisələr baş verirdi. Siyasi Büronun iclasları daim bu tarixlərdə keçirilsə də, bu dəfə pauza verilir və mayın 16-da iclas heyəti toplanır.. Bəlkə də bu gün yoldaş Stalin qərar qəbul etməli idi?!

Mayın ortasında Stalin Sovet İttifaqında ən məlumatlı insanları öz köməkçisi seçir. Söhbətin isə sadəcə mövcud səənədlər və təyyarənin sirli gəlişi ilə bağlı olduğunu bildirir.

22 iyun dönüş nöqtəsi idi. 

Nərgiz Nənə

BUNU DA OXU

İndiyədək Azərbaycanda COVID-19 xəstələrinin donoru olmaq üçün 150 nəfər müraciət edib
Ermənistanın təxribatları nəticəsində 2734 ev, 98 yaşayış binası və 500 mülki obyekt yararsız vəziyyətə düşüb
Neft Fondu Seuldakı daşınmaz əmlakını satıb
UEFA-dan Avro-2020 açıqlaması
Balaş Qasımovun komandası “Kim? Harada? Nə vaxt?” intellektual yarışmasının payız finalının qalibi olub
Xəbər lenti

Mövlud Çavuşoğlu: Azərbaycanın ərazi bütövlüyü hər kəs tərəfindən qeyd-şərtsiz dəstəklənməlidir
15:00 04.11.2020

Cəbhənin Ağdərə istiqamətində düşmənin UAZ-ı sıradan çıxarılıb
14:04 04.11.2020

Fuad Muradov: Azərbaycan və Türkiyə icmaları dünyanın 50-dən çox ölkəsində birgə fəaliyyət göstərir
13:36 04.11.2020

İndiyədək Azərbaycanda COVID-19 xəstələrinin donoru olmaq üçün 150 nəfər müraciət edib
12:58 04.11.2020

Ermənistanın təxribatları nəticəsində 2734 ev, 98 yaşayış binası və 500 mülki obyekt yararsız vəziyyətə düşüb
12:42 04.11.2020

Donald Tramp: Biz seçkilərdə qalib gəlirik
12:14 04.11.2020

Leyla Abdullayeva: Ermənistan prezidenti RBK kanalına müsahibəsində faktları təhrif edib
11:50 04.11.2020

Çempionlar Liqasında 3-cü tura start veridi
11:21 04.11.2020

Əlcəzair prezidenti koronavirusa yoluxub
11:00 04.11.2020

HİKMƏT HACIYEVDƏN AÇIQLAMA - KƏNDLƏRİMİZ ARTİLLERİYADAN ATƏŞƏ TUTULUR
10:34 04.11.2020

CƏBHƏDƏ SON VƏZİYYƏT
10:10 04.11.2020

ABŞ-da prezident seçkilərini, hələ ki, Donald Tramp öndə aparır
09:49 04.11.2020

Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına daha 1242 yoluxma faktı qeydə alınıb
15:00 03.11.2020

Neft Fondu Seuldakı daşınmaz əmlakını satıb
14:36 03.11.2020

Adil Əliyev: Ermənistana qarşı sanksiyalar tətbiq edilməsi üçün hələ də gec deyil
14:07 03.11.2020

Bakıda yağış yağacaq
13:45 03.11.2020

Ronaldu ən yaxşı bombardirlər siyahısında liderdir
13:24 03.11.2020

DÜŞMƏN ATƏŞKƏSİ POZDU LİD - MEŞƏDƏ YANĞIN BAŞLADI
12:59 03.11.2020

BMT SƏNƏD YAYDI - ERMƏNİSTANIN UŞAQLARI ƏSGƏR KİMİ CƏLB ETMƏSİ PİSLƏNİB
12:36 03.11.2020

BMT-NİN İNSAN HÜQUQLARI ÜZRƏ ALİ KOMİSSARI ERMƏNİSTANIN HÜCUMLARINI PİSLƏDİ
12:13 03.11.2020

Bu gün Çempionlar Liqasında 3-cü tura start veriləcək
11:48 03.11.2020

UEFA-dan Avro-2020 açıqlaması
11:22 03.11.2020

ABŞ-DA 59-CU ÜMUMİ SEÇKİLƏR KEÇİRİLİR
11:00 03.11.2020

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
10:34 03.11.2020

ANAMA 28 əməliyyat həyata keçirib
10:10 03.11.2020

Cəbhədə noyabrın 3-nə olan son vəziyyət
09:48 03.11.2020

Azərbaycan Prezidenti: Paşinyanın Rusiya Prezidentinə məktub göndərməsi, əslində, Ermənistanın məğlubiyyətinin etirafıdır
14:55 02.11.2020

PAŞİNYAN MƏĞLUBİYYƏTƏ GÖRƏ RUSİYANI GÜNAHLANDIRIR
12:56 02.11.2020

BİNƏLİ YILDIRIM AZƏRBAYCANA DƏSTƏYƏ GƏLDİ
12:30 02.11.2020

Вüşmənin Su-25 döyüş təyyarəsi də məhv edilib
12:03 02.11.2020

BAŞ PROKURORLUQDAN AÇIQLAMA - QARABAĞDA QIZIL YATAQLARINDAN QANUNSUZ İSTİFADƏ EDƏNLƏR BEYNƏLXALQ AXTARIŞA VERİLİB
11:44 02.11.2020

RUSİYA SƏFİRLİYİ ERMƏNİ YALANINI İFŞA ETDİ
11:20 02.11.2020

Balaş Qasımovun komandası “Kim? Harada? Nə vaxt?” intellektual yarışmasının payız finalının qalibi olub
10:57 02.11.2020

Cəbhədə noyabrın 2-nə olan son vəziyyət
10:32 02.11.2020

İzmirdə 3 yaşlı qız 65 saat sonra dağıntılar altından sağ çıxarılıb
10:10 02.11.2020

Hikmət Hacıyev ermənilərin saxtakarlığını ifşa edib - FOTOLAR
09:49 02.11.2020

Prezident: Yeddi rayon bizə qaytarılmalıdır, Dağlıq Qarabağdan qovulmuş azərbaycanlılar da oraya qayıtmalıdır
12:54 31.10.2020

Azərbaycan Prezidenti: Bizdə “Amnesty International” və “Human Rights Watch”ın qərəzliliyi ilə bağlı böyük şübhələr var
12:45 31.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Bizim cavabımız sərt oldu, amma onlar buna layiq idilər
12:33 31.10.2020

Ceyhun Bayramov: Həmrəyliyimiz, dəstəyimiz, dualarımız sizinlədir, qardaş Türkiyə!
12:18 31.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Ordusu Cəbrayılın, Zəngilanın və Qubadlının 9 kəndini işğaldan azad edib
15:15 30.10.2020

Baş prokuror: Ermənistan ordusunun mülki əhalini atəşə tutması nəticəsində 7 ailə tamamilə məhv olub
15:01 30.10.2020

Cari ildə 234,7 min ton meyvə-tərəvəz idxal edilib
14:37 30.10.2020

TÜRKİYƏNİN SABİQ BAŞ NAZİRİ DÜNYASINI DƏYİŞİB
12:19 30.10.2020

Maradona - 60! - VİDEO
11:58 30.10.2020

Avropa Liqasında gecənin nəticələri
11:33 30.10.2020

FHN: Ermənistan ölkəmizə qarşı növbəti ekoloji terror aktları törədib
11:09 30.10.2020

ANAMA-ya Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Cəbrayıl, Füzuli, Goranboy, Tərtər rayonları ərazisinə mərmilərin düşməsi barədə müraciət daxil olub
10:44 30.10.2020

"Qarabağ" İstanbudla "Vilyarreal"a uduzdu
10:20 30.10.2020

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyəti açıqlayıb
09:57 30.10.2020

Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib
14:06 29.10.2020

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
13:38 29.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva qardaş Türkiyə xalqını 29 Oktyabr – Respublika Günü münasibətilə təbrik edib
13:05 29.10.2020

MN: Azərbaycan HHQ-nin aviasiya vasitələri bugünkü döyüşlərdə tətbiq olunmayıb
12:46 29.10.2020

Hikmət Hacıyev: Azərbaycan Ordusu düşmənin cavabını verir və onları iti qovan kimi qovuruq
12:22 29.10.2020

UNİCEF MÜNAQİŞƏ İLƏ BAĞLI BƏYANAT YAYIB
12:00 29.10.2020

CEYHUN BAYRAMOV Aİ-nin ALİ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ DANIŞIB
11:35 29.10.2020

"Qarabağ" "Vilyarreal"a qarşı
11:14 29.10.2020

Çempionlar Liqasında 2-ci tura yekun vurulub - Nəticələr
10:52 29.10.2020

Müdafiə Nazirliyi: Döyüş əməliyyatları əsasən cəbhənin Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində davam edib
10:30 29.10.2020

“MÜLKİ ŞƏXSLƏRİN HƏDƏF ALINMASI QƏBULEDİLMƏZDİR” - AVROPA İTTİFAQINDAN DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİ İLƏ BAĞLI BƏYANAT
10:07 29.10.2020

Qızıl Aypara cəmiyyətinin könüllüsü həlak olub - Bərdədə
09:45 29.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Ordusu Zəngilan, Füzuli, Cəbrayıl və Qubadlı rayonlarının 13 kəndini işğaldan azad edib
16:40 28.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Bərdə sakinlərinin qisası yerdə qalmayacaq və döyüş meydanında işğalçılara layiqli cavab veriləcək
16:25 28.10.2020

Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu nəticəsində ölənlərin sayı 19-a çatıb
15:10 28.10.2020

Baş Prokurorluq: Ermənistan ordusunun Bərdəni raket atəşinə tutması nəticəsində həlak olanların sayı 14-ə çatıb
14:39 28.10.2020

Düşmən Bərdəni yenidən “Smerç” raketləri ilə atəşə tutub
14:05 28.10.2020

Çempionlar Liqasında 2-ci tura start verilib - Nəticələr
13:40 28.10.2020

Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 34 min 858-ə çatıb
13:18 28.10.2020

“SƏRHƏDSİZ REPORTYORLAR” FRANSALI JURNALSİTLƏRƏ TƏZYİQLƏRİ PİSLƏDİ
12:57 28.10.2020

ÇAVUŞOĞLUDAN SƏRT SÖZLƏR - “TƏHQİR ACİZLƏRİN SİLAHIDIR”
12:33 28.10.2020

"Barselona"nın prezidenti istefa verdi
12:11 28.10.2020

ERMƏNİ TƏXRİBATI NƏTİCƏSİNDƏ 69 MÜLKİ ŞƏXS HƏLAK OLUB
11:45 28.10.2020

ERMƏNİSTANDA FƏRARİLİYİN QARŞISINI ALMAQ ÜÇÜN CƏZALAR SƏRTLƏŞDİRİLİB
11:20 28.10.2020

İran parlamentinin sədri koronavirusa yoluxub
10:57 28.10.2020

Bu gün "Dünya Cüdo Günü" kimi qeyd edilir
10:34 28.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu nəticəsində həlak olanların yaxınlarına başsağlığı verib
10:10 28.10.2020

Cəbhədə oktyabrın 28-nə olan son vəziyyət
09:49 28.10.2020

HİKMƏT HACIYEV "EURONEWS" ÇƏKİLİŞ QRUPUNA HÜCUMU PİSLƏDİ
13:33 27.10.2020

Doqquz ayda Azərbaycan ən çox Rusiyadan məhsul idxal edib
13:10 27.10.2020

Bütün xəbərlər

ÇOX OXUNANLAR