Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Kimin pilotsuz “quş”u daha dəhşətlidir? - ABŞ və Rusiyanın ulduz savaşı

Kimin pilotsuz “quş”u daha dəhşətlidir? - ABŞ və Rusiyanın ulduz savaşı
   3247 dəfə oxunub

Rusiya təyyarələr inkişaf etdirir, Amerika kiçildir, Rusiyanın pilotsuz avisasiyası “inkişaf” edir

Sentyabrın 17-də Rusiyanın Baş naziri Dmitri Medvedev “Geodeziya” Elmi-Tədqiqat İnstitunun poliqonuna baş çəkib. Səfər zamanı o, yerüstü və havadan robotlaşdırılmış hərbi texnika ilə tanış olub. Nazir Rusiyaya aid təyyarə nümunələrinə də nəzər salıb və əsas diqqətini mikroprosesorlara və digər əlavə komponentlərə yönəldib. Medvedev sərgi zamanı pilotsuz aviasiyanın nə dərəcədə inkişaf etdiyinə və həmçinin Rusiyada tətbiq olunarsa, hansı dəyişikliklərin ola biləcəyinə nəzər salıb.

Medvedev qalsın burda, sizə danışım Amerikadan

Medvedev araşdırmalarına davam edəndə Amerikanın araşdırma şirkəti “Northrop Grumman” və Hərbi-Dəniz Qüvvələri pilotsuz təyyarə sınaqlarında sıçrayış edib. Avqust ayında Atlantik oekanda keçirilən sınaq zamanı X-47B və F/A-18 Hornet qırıcılarının (həm pilotlu, həm pilotsuz) birgə işinə baxılıb. Hər iki təyyarə də çətin eniş və qalxmanı  müvəfFəqiyyətlə başa vurub. Və hər ikisi uğurlu nəticə göstərib.

Həm pilotsuzdur, həm də hücuma hazırdır

Amerika yenə də pilotsuz təyyarələrin inkişafında öz liderlik adını qoruyub saxlayır. Və deyəsən, yerini kiməsə verməyi düşünmür. 2011-ci ildə X-47B təyyarəsi yerüstü poliqondan katapulta vasitəsilə havaya qalxıb. Bundan bir il sonra tarixdə ilk dəfə olaraq eyniadlı aparat təyyarədaşıyanın göyərtəsindən öz uçuşunu həyata keçirib. 2013-cü ildən isə ilk dəfə aeorofinişeranın köməyi ilə “Nimis” George H.W tipli təyyarədaşıyanının göyərtəsinə eniş edib.

2018-ci ildə Amerika Hərbi-Dəniz qüvvələrinin silahlandırılmasında bu təyyarədən istifadəyə icazə veriləcək. Ekspertlərin fikrincə, müharibə olsa, pilotsuz təyyarələr 2,5 min kilometr hərəkət radiusu ilə uça bilər. Həmçinin bu vəziyyətdə təyyarədaşıyanın göyərtəsində İHA (pilotsuz uçan aparat) hazır vəziyyətdə gözləyəcək. Və bu zaman hər şey katapulta vasitəsilə həyata keçiriləcək. Bu Amerikanın indiyə kimi göstərdiyi ən böyük nailiyyət və ən yüksək pilotajıdır. Lakin indidən pilotsuz təyyarələr dünyanın bir çox ordusunda məşhurlaşıb. Sözügedən təyyarələr daha çox kəşfiyyat üçün inkişaf etdirilir. Bu təyyarələrdə xüsusi foto və video sistemindən istifadəı olunacaq ki, bununla da Amerika deyəsən, öz taxtından enməyəcək. Kiçik pilotsuz təyyarələrdən Amerikanın Raven, İsrailin Bird Eye kimi kəşfiyyat bölmələrində operativ şəkildə istifadə olunur.

Bu təyyarələr sanki, Amerikanın kölgəsidir. Daha aydın desək, Amerika onlar vasitəsilə dünyanın istənilən yerində gedən müharibələrə nəzər sala bilər. Həmçinin həmin müharibə meydanlarına siqnal göndərə bilər. Bu yaxınlarda dünyanın bütün ordularına bu cür uzun uçuşa hazır təyyarələr verilib. Bu kateqoriyaya Amerikanın Predator və Reaper, İsrailin isə Hermes-900, Eitan və Heron İHA-ları aiddir. Nəzərə alsaq ki, İHA-lar havada 1 sutkadan çox qala bilir, onda pilotlu təyyarələr həqiqətən kölgədə qalır.

Hazırda dünyada öz xüsusiyyətlərinə görə İHA sinfinə daxil olan sadəcə “Amerikan Qlobal Hawk” sistemi var. Gələcəkdə pilotsuz təyyarənin modifikasiyalarından birinin U-2 kəşfiyyat təyyarəsi ilə əvəz ediləcəyi güman edilir.

Predator 1994-cü ildə sadəcə kəşfiyyat üçün istehsal olunsa da, bir neçə il sonra pilotsuz təyyarə kimi sınaqdan keçirilib. Bu təyyarənin qanadının altında döyüş sursatı kimi tank əleyhinə iki balaca raket və hava raketləri yerləşdirilib. Ondan böyük Reaper isə əvvəldən qırıcı kimi istehsal olunub. Və o, özü ilə 14 raket və ya 4 raket və 250 kq-lıq bomba daşıya bilir.

Amerika öz təyyarələrində yeni dəyişiklər etdikcə döyüş meydanlarının dəyişməz sakini olaraq qalır. Amerikan təcrübəsinə baxanda birinci və ikinci İraq, Əfqan müharibələrini görə bilərik. Elə buna görə də pentaqon pilotsuz aparatların inkişafını davam etdirir. Amerikalılar Pakistan, Əfqanıstan, İraq, Somali və Yəməndə də bu təyyarələrin müvəffəqiyyətinin canlı şahidi olub. 1996-cı ildə həmin təyyarələrdən 20 konfliktdə istifadə olunub.

Elə o vaxtdan Amerikanın hərbi üstünlükləri məlum idi. Çünki bu təyyarələr üçün az xərc çəkilir, lakin uzun müddət istifadə edilir. Tam pilotsuz aparatlar sayəsində 2011-ci ildə Liviyada müharibənin gedişatı uzaq məsafədən idarə edilib. Həmin müharibədə bu təyyarələr rekord vurub. 397 hava zərbəsindən 145-ni həyata keçirib.

Oyunlar gerçək olur

Yaxın gələcəkdə kompüter oyunlarında gördüyünüz fantastik səhnələrin real olacağı düşünülür. Ən azından Amerika üçün. Haqqında danışdığımız təyyarələr NASA-da, sərhəd xidmətində və Milli Təhlükəsizlik Nazirliklərində var. Tələbat çox olduğundan hazırda pilotsuz təyyarə müasir dünyanın əsas trendlərindən birinə çevrilib.

Pilotsuz təyyarələrin əsas üstünlüyü içində insan olmamasıdır. Bu özəlliyi sayəsində istənilən yerə göndərilir, istənilən hadisəni müşahidə edir və foto-video sistemi vasitəsilə məlumatları lazımi yerə çatdırır. Hətta belə getsə kiçik həşəratlar boyda aparatlar istehsal olunacaq və onda dünya doğrudan da daha təhlükəli bir məkana çevriləcək. Lakin təyyarələrin bir pis cəhəti də var ki, pilotsuz olduğu üçün avtomatik olaraq kodlaşdırılıb. Və bu da aparatların zaman-zaman haker hücumuna məruz qalmağına səbəb olur.

Rusiya isə hələ də yerində addımlayır...

Nərgiz Nənə

 

 

BUNU DA OXU

Özünü qocaldanların nəzərinə! - “Face App” təhlükəsi haqqında
Tanker qalmaqalı böyüyür - Böyük Britaniya İrana xəbərdarlıq etdi
Abşeron göllərinin çirklənmə səbəbi açıqlandı - Problemi həll etmək üçün layihə hazırlanıb
İtaliya Respublikasının Neapol şəhərində keçirilən Tələbələrin XXX Ümumdünya Yay Universiadasında ən yüksək nəticələrə görə Azərbaycan Respublikasının idmançıları və onların məşqçilərinin mükafatlandırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin
Yunanıstanda güclü zəlzələ olub
Xəbər lenti

Taksilər götürüldü, piyadalara xəbərdarlıq olundu - Polis Bakıda reydləri davam etdirir - VİDEO
22:35 20.07.2019

Özünü qocaldanların nəzərinə! - “Face App” təhlükəsi haqqında
22:16 20.07.2019

Milli yaylaq festivalı başlayır - Festivala 16 xarici ölkədən nümayəndələr qatılacaq
21:57 20.07.2019

Şahdağ Turizm Mərkəzində gənclər fləşmob keçirib
21:36 20.07.2019

Ukrayna Rusiyadakı turnirə gəlmədi - Azərbaycan yığmasının ilk oyunu baş tutmadı
21:15 20.07.2019

Sabah hava küləkli olacaq
20:57 20.07.2019

Tanker qalmaqalı böyüyür - Böyük Britaniya İrana xəbərdarlıq etdi
20:38 20.07.2019

28 min 699 abituriyentdən fərqlənən məzun - Maksimum nəticəni yığa bildi
20:17 20.07.2019

Sabah Avropa Olimpiya festivalı başlayır - Cüdoçularımız medallara iddialıdır
19:57 20.07.2019

Abşeron göllərinin çirklənmə səbəbi açıqlandı - Problemi həll etmək üçün layihə hazırlanıb
19:35 20.07.2019

Kürdəmirdə əməliyyat - Taksi sürücüsünə 16 bıçaq zərbəsi vuran şəxslər saxlanıldı
19:16 20.07.2019

“Adekvat tədbirlər görülsün” - Nazirdən kəşfiyyatçılara tapşırıq
18:58 20.07.2019

İndoneziya hökuməti Komodo adasını turistlər üçün müvəqqəti bağlayacaq
18:37 20.07.2019

Yaşıl lobyanı bu üsulla hazırlayın - Həm yeyin, həm də arıqlayın - VİDEO
18:16 20.07.2019

Yeniyetmə velosipeddən yıxıldı - Başı hasara dəyərək ağır xəsarət alıb
17:56 20.07.2019

Türkiyə və ABŞ xarici siyasət idarələrinin rəhbərləri arasında telefon danışığı olub
17:35 20.07.2019

Ayan qızına görə kövrəldi "Bilmirəm yaşam yerim haradır..." - "ATV Maqazin 10larla"-da - VİDEO
17:14 20.07.2019

XV Avropa Gənclər Olimpiya Festivalında Azərbaycanı təmsil edəcək idmançıların siyahısı
16:55 20.07.2019

İtaliya Respublikasının Neapol şəhərində keçirilən Tələbələrin XXX Ümumdünya Yay Universiadasında ən yüksək nəticələrə görə Azərbaycan Respublikasının idmançıları və onların məşqçilərinin mükafatlandırılması haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin
16:36 20.07.2019

Parisin ən böyük ticarət mərkəzinə basqın olub
16:16 20.07.2019

Pyer Rişar Yessentuki kinofestivalının fəxri qonağı olacaq
15:57 20.07.2019

Perudakı Ubinas vulkanının püskürməsi ilə əlaqədar 1000-dən çox sakin təxliyə edilib
15:35 20.07.2019

Ordumuza diqqət yüksək səviyyədədir - Hərbi xidməti başa vuran gənclərlə görüş keçirilib
15:16 20.07.2019

Beynəlxalq Animasiya Festivalının münsiflər heyətinin tərkibi elan olunub - FOTOLAR
14:56 20.07.2019

Maşın piyadanı vurdu - 43 yaşlı Tovuz sakini dünyasını dəyişdi
14:37 20.07.2019

Toyda kütləvi zəhərlənmə - 19 nəfər xəstəxanaya müraciət edib
14:16 20.07.2019

Xalq artisti İlham Namiq Kamalın 70 illik yubileyindən qeydlər - FOTOLAR
13:58 20.07.2019

Zelenski yenə də gündəmdə - Müdafiə nazirini kobudcasına itələdi - VİDEO
13:39 20.07.2019

Avstriyada təyyarənin qayaya çırpılması nəticəsində üç nəfər həlak olub
13:20 20.07.2019

Ümummilli Liderin siyasi hakimiyyətə gəlişinin 50 illiyi ilə bağlı dəyirmi masa təşkil edilib - FOTOLAR
13:02 20.07.2019

“Deutschlanfunk Kultur” Azərbaycanın muğam ifaçısı haqqında yazıb
12:47 20.07.2019

Tovuza istirahətə getdi - Dərəyə yıxılıb xəstəxanalıq oldu
12:28 20.07.2019

Marneulidə dahi Azərbaycan şairi İmadəddin Nəsimiyə həsr olunmuş Poeziya Günü keçirilib - FOTOLAR
12:11 20.07.2019

Jurnalistlər üçün tikilən binanın verilmə tarixi bəlli oldu
11:50 20.07.2019

Lalə Azərtaş qızı ilə ilk dəfə efirdə - "Sunayla sına"da - VİDEO
11:31 20.07.2019

Tanınmış gürcü yazıçısı “Azadlıq” romanından yazdı
11:10 20.07.2019

Azərbaycan alimlərindən bir ilk - Ağciyər xərçəngi süni intellekt vasitəsilə aşkarlanacaq - VİDEO
10:49 20.07.2019

Həşərat və gəmiricilər artıb - Zirzəmilərdə, parklarda dezinfeksiya işləri aparılır
10:28 20.07.2019

Həkimlər təlimlərə cəlb edildi - İcbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı - VİDEO
10:07 20.07.2019

Erməni terrorunun qurbanı - Cümhuriyyət naziri Behbud Xan Cavanşiri xatırlayaq - VİDEO
09:45 20.07.2019

Akardan NATO-ya xəbərdarlıq - “Alyans zəifləyə bilər”
22:47 19.07.2019

“Sonuncu” bu dəfə Şamaxıda göstərilib
22:28 19.07.2019

Almaniyanın “Reutlinger Anzeiger” qəzeti Azərbaycandakı alman irsindən yazır - FOTOLAR
22:17 19.07.2019

Gigiyenik qaydalara əməl olunmayan çörək sexi aşkarlandı
21:58 19.07.2019

“FaceApp” proqramı təhlükəlidirmi? - Almaniya və ABŞ ehtiyatlı olmağa çağırdı
21:37 19.07.2019

Milli Arxiv İdarəsində İmadəddin Nəsimin 650 illiyinə həsr edilmiş tədbir keçirilib - FOTOLAR
21:16 19.07.2019

Şənbə günü hava necə olacaq?
20:57 19.07.2019

Yunanıstanda güclü zəlzələ olub
20:36 19.07.2019

88 binanın istismarına icazə verilib - Dörd mindən çox çıxarış sakinlərə təqdim olunub
20:15 19.07.2019

İnzibati məhkəmələrin və kommersiya məhkəmələrinin təşkili və “Məhkəmələr və hakimlər haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda dəyişiklik edilməsi barədə” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1632-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi haqqın
20:04 19.07.2019

“Azərbaycan Respublikasının Mülki Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1633-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
20:00 19.07.2019

“Azərbaycan Respublikasının Cinayət-Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1634-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
19:57 19.07.2019

“Azərbaycan Respublikasının İnzibati Prosessual Məcəlləsində dəyişiklik edilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikasının 2019-cu il 9 iyul tarixli 1635-VQD nömrəli Qanununun tətbiqi barədə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
19:51 19.07.2019

Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondunun 2018-ci il büdcəsinin icrası haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
19:45 19.07.2019

İran iddialara cavab verdi - “ABŞ öz pilotsuz aparatını vura bilər”
19:32 19.07.2019

Dövlət qurumlarının nümayəndələrinə təlim keçirilir - Təlimlər iki gün davam edəcək
19:11 19.07.2019

Tərtər Rayon Məhkəməsinin hakimi M.S.Məmmədovun səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl xitam verilməsi və bəzi birinci instansiya məhkəmələri hakimlərinin iş yerlərinin dəyişdirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:52 19.07.2019

Ağstafa Rayon Məhkəməsinin sədri İ.Y.Əliyevin vəzifəsinin dəyişdirilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:47 19.07.2019

Akademik Məmmədağa Şirəliyevin 110 illiyinin qeyd edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı
18:42 19.07.2019

“İnstagram”da tanış olub oğurluq etdilər - Dəstə üzvləri saxlanılıb
18:22 19.07.2019

Nazirlik nümayəndələri veteranlarla görüşdü - Ordumuzun döyüş hazırlığından söz açılıb
18:12 19.07.2019

Meksikada ağır qəza - 15 nəfər həyatını itirdi
17:55 19.07.2019

Direktorların işə qəbulu - Üç minə yaxın namizəd qeydiyyatdan keçib
17:36 19.07.2019

Ağstafada təmir sexində partlayış baş verdi - Avtomobil ustası faciə yaşadı - FOTOLAR
17:17 19.07.2019

Xarici İşlər Nazirliyi Yaponiyada yanğın zamanı ölənlərin ailəsinə başsağlığı verib
16:59 19.07.2019

Fotoqraf-rəssam Rüstəm Hüseynovun “Qum dalğaları” adlı fotosərgisi açılıb - FOTOLAR
16:40 19.07.2019

Yaponiyada 33 nəfərin ölümünə səbəb olan yanğını törədənin şəxsiyyəti açıqlanıb
16:21 19.07.2019

Tovuzda bədbəxt hadisə - 56 yaşlı kişi hündürlükdən yıxılıb öldü
16:02 19.07.2019

Türkiyəli diplomatlara hücum edən terrorçulardan birinin kimliyi məlum oldu
15:42 19.07.2019

19 İyulda tarixdə nələr baş verib? - Fənərbaxçalıların günü, Vladimir Mayakovski, Merlin Monro, Aynur Sofiyeva ...
15:23 19.07.2019

Pantomima Teatrı mövsümə “Kişilər və qadınlar”la yekun vurub
15:04 19.07.2019

Bakı Uşaq Teatrı mövsümə yekun vurub - FOTOLAR
14:43 19.07.2019

“Trikolor TV” televiziya operatoru tamaşaçılara öz seriallarını təqdim etməyi planlaşdırır
14:24 19.07.2019

Əfqanıstanda terror aktı törədilib - Yeddi nəfər həlak olub
14:05 19.07.2019

Tanınmış şair Kəmalə Ağayevanın əbədiyaşar poeziyası
13:44 19.07.2019

Türkiyədə baş vermiş təbii fəlakət nəticəsində yeddi nəfərin itkin düşdüyü ehtimal olunur
13:27 19.07.2019

Müəllimlərin işə qəbulu müsabiqəsində vakant yerlərin sayı açıqlandı
13:08 19.07.2019

“Grand Tourisme” qəzeti Şəki Xan Sarayından yazır
12:50 19.07.2019

Donald Tramp: “Türkiyəyə qarşı sanksiyalar tətbiq olunacaq”
12:31 19.07.2019

"ATV Səhər" verilişinin daha bir uğuru - Bir ay ərzində üç mükafata layiq görüldü - FOTOLAR
12:27 19.07.2019

Bütün xəbərlər