Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

"26-lar"ın müəllifi Xəlil Rza Ulutürkdür" - Gündəm yaradacaq İDDİA

"26-lar"ın müəllifi Xəlil Rza Ulutürkdür" - Gündəm yaradacaq İDDİA
   92271 dəfə oxunub

“Ağcaqum çölündə qatar düz gedir, Piter fəhləsindən xəbərsiz gedir...”. Bu misraların müəllifi Xəlil Rza Ulutürkdür.

Bunu ATV.az-a filologiya üzrə elmlər doktoru, professor Buludxan Xəlilov deyib. Məsələ bundadı ki, bu gün çoxumuz bu sətirlərin Səməd Vurğuna məxsus olduğunu əminliklə deyirik. Hətta bəziləri bu sözlərlə başlayan şeirin Mirvari Dilbazinin qələmindən çıxdığını da düşünürlər. Ancaq müsahibimiz bu məsələdə geniş bir araşdırma apardığını, gəldiyi nəticənin də heç bir şübhə doğurmadını bildirir: “Bu misralar Xəlil Rza Ulutürkə məxsusdur. Problem ona görə yaranır ki, “26-lar” poemasını ilk dəfə 1935-ci ildə Səməd Vurğun yazıb. Xəlil Rza Ulutürk isə bu poemanı ondan 19 il sonra, yəni 1954-cü ildə qələmə alıb. Ona görə də, “26-lar” poeması deyiləndə Səməd Vurğun yada düşür. Ikinci bir məqam ondan ibarətdir ki, Səməd Vurğunun yaradıcılığı bütövlükdə Sovet ədəbiyyatı ilə bağlıdır. Yəni, o dövrün ictimai-siyasi hadisələri, konkret desək, 26-larla bağlı mövzu əsasən Səməd Vurğuna aid edilir.  Üçüncü bir tərəfdən, Azərbaycan ədəbiyyatına “Ağcaqum çölü”, “Piter fəhləsi ” ifadələrini ilk dəfə gətirən məhz Səməd Vurğun olub. Ona görə də, bu misralar səslənən kimi elə hesab edirlər ki, bu, Səməd Vurğuna məxsusdur. Dördüncü bir məsələ Xəlil Rza Ulutürkün bizim yaddaşımızda bir istiqlal şairi, azadlıq carcısı kimi qalmasıyla bağlıdır. Ona görə də çoxumuz hesab edirik ki, 26-ların, ümumiyyətlə, sovet dönəminin təsiri ilə formalaşan mövzuların Xəlil Rza yaradıcılığı ilə bağlılığı ola bilməz. Mən bu məsələni konkret olaraq araşdırdım. Deməli, Xəlil Rza 1954-cü ildə 26-lar poemasını yazıb. O zamanlar Xəlil Rza “Xəlil Xəlilov” imzası ilə yazırdı. 1957-ci ildə onun bu imzası ilə “Bahar gəlir” kitabı nəşr olunub. Bu kitaba onun seçilmiş poemaları, eləcə də 1954-cü ildə yazdığı barəsində söhbət gedən “26-lar” poeması daxil edilib. Amma bizim kitabxanların demək olar ki, heç birində Xəlil Rzanın həmin dönəmdə yazmış olduğu kitab və  əsərləri qalmayıb”. 

Professor onu da qeyd etdi ki, bu kitabı tapmaq üçün Xəlil Rzanın həyat yoldaşına müraciət etməli olub: “Firəngiz xanım çox sağ olsun ki, bu kitabı mənə çatdırdı. “Bahar gəlir” kitabında gördüm ki, Xəlil Rza həqiqətən “Xəlil Xəlilov” imzası ilə 50-ci illərdə xeyli sayda Sovet dövrünü tərənnüm edən poemalar yazıb. Eyni zamanda,  Xəlil Rzanın 26-lar poeması ilə,  Səməd Vurğunun 26-lar poemasını müqayisə etdim. Belə bir nəticəyə gəldim ki, onlar bir-birindən tamam fərqli poemalardır. Hər ikisi 26-ları tərənnüm etsə də, misraları tamamən bir-birindən fərqlidir. Amma hər iki poema sənətkarlıq baxımından gözəl bədii nümunələrdir”. 

Bu gün yaranan fikir ayrılıqlarının əsas səbəbini bu əsərlərin dərsliklərdən çıxarılmasında görən professor, bildirdi ki, Xəlil Rzaya məxsus poemanın başqa müəlliflərin adıyla göstərilməsi, əlbəttə ki, doğru deyil.

Xəyalə MƏMMƏDOVA

BUNU DA OXU

Səfər Mehdiyev: DGK büdcəyə proqnozdan 52 milyon manat artıq vəsait köçürüb
Faiq Qarayev milliyə qayıtdı?
Qəbul imtahanlarında başqasının əvəzinə imtahan verən şəxslər saxlanılıb
ŞEKSPRİN EVİ TAPILDI - EVİN ÜNVANI VERGİ QEYDLƏRİ VASİTƏSİLƏ AŞKARLANIB
Başqasının xəyanətinin qurbanı oldu - İmişlidə dəhşətli cinəyət
Xəbər lenti

Vəfa Şərifova "Şou ATV"-da - " Necə Söhbətdir " - VİDEO - FOTOLAR
21:57 18.04.2019

Ramazan ayı nə vaxt başlayır?
21:39 18.04.2019

İki serial eyni gündə final edir
21:22 18.04.2019

Çörəyə tətbiq olunan vergi güzəştinin müddəti uzadılıb
21:05 18.04.2019

Əmək pensiyasının sığorta hissəsinə hesablanan iki əlavə ləğv edilir
20:58 18.04.2019

Tədbirlər planı təsdiq olundu - Dövlət qulluqçularının peşə bayramı günü qeyd ediləcək
20:40 18.04.2019

Səbaildə avtomobil yollarının yenidən qurulmasına 2,45 milyon manat ayrılıb
20:18 18.04.2019

2 il əvvəlki hadisəyə görə Castin Biberi məhkəməyə verdi
20:08 18.04.2019

Hesablama Palatası üzvlərinin maaşı ikiqat artırılıb
19:50 18.04.2019

Məşhur cütlük evlənir
19:31 18.04.2019

Azərbaycanlı klarnet ustasından Enio Marikonenin bəstəsi - VİDEO
19:14 18.04.2019

Konstitusiya Məhkəməsi sədri və hakiminin maaşı artırılıb
18:56 18.04.2019

16 yaşlı aktrisa öldü
18:35 18.04.2019

Prezident İlham Əliyev Mirzəcan Xəlilovu “Şöhrət” ordeni ilə təltif edib
18:18 18.04.2019

Türkiyəli aktyordan qəribə paylaşım - “Mənə şorgöz de, ay balam”
18:00 18.04.2019

Bakıda piyadanı vurub qaçan sürücü saxlanılıb
17:41 18.04.2019

Prezident İlham Əliyev Vahid Əliyevi ordenlə təltif edib
17:29 18.04.2019

Cümə günü hava necə olacaq?
17:24 18.04.2019

Fahriye Evcen xəstəxanadan çıxdı
17:07 18.04.2019

İş təcrübəsi olmayan gənclər üçün fürsət - Yeni layihəyə start verilib
16:46 18.04.2019

9-cu sinif buraxılış imtahanlarının nəticələri açıqlanıb
16:31 18.04.2019

Lökbatanda “Mercedes”in vurduğu piyada xəstəxanada öldü
16:06 18.04.2019

Aleyna Tilki 1,5 milyon istədi
15:48 18.04.2019

Tunzalə və Xəyyam burulğana düşdülər - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
15:30 18.04.2019

Bakıda aptekdən külli miqdarda pul oğurlayan əczaçı dəstə tutuldu - FOTOLAR
15:13 18.04.2019

Məşhur müğənninin arvadı ona basketbolçu ilə xəyanət etdi - FOTOLAR
14:57 18.04.2019

“İblis” tamaşası İstanbul səhnəsində - FOTOLAR
14:40 18.04.2019

Serdar Ortacı qumarbaz adlandırdı
14:22 18.04.2019

Mədəniyyət Nazirliyində onlara yeni vəzifə verildi
14:05 18.04.2019

Unudulmaz rəqslər. "Om, Shanti Om" filmindən - "Deewangi, Deewangi" - VİDEO
13:47 18.04.2019

"Şəki zarafatı" - Evində bitki əkdi məhsulu narkotik oldu
13:17 18.04.2019

2000 ədəd siqareti keçirmək istədi amma alınmadı
13:00 18.04.2019

Prezident İlham Əliyev Bakının Qaraçuxur qəsəbəsində yenidən qurulan Neftçilər parkında yaradılan şəraitlə tanış olub - FOTOLAR
12:50 18.04.2019

NOTR-DAMIN BƏRPASI 5 İLƏ TAMAMLANACAQ - RƏSMİ
12:42 18.04.2019

Ötən gün cinayət törətməkdə şübhəli bilinən 37 nəfər saxlanılıb
12:25 18.04.2019

Məşhurların heç yerdə olmayan görüntüləri - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
12:10 18.04.2019

İnformasiya cəmiyyətinin inkişafi - İşçi qrupun 6-ci iclasında müzakirələr aparılıb
11:50 18.04.2019

15-18 yaş arası vətəndaşın işə qəbul qaydaları - Valideyn və ya qəyyumun yazılı razılığı olmalıdır
11:31 18.04.2019

Ani ehtiyastızlıq 3 yaşlı körpənin dünyasını dəyişməsinə səbəb oldu - SALYANDA
11:15 18.04.2019

O, kilo ilə zinət əşyaları alır
10:55 18.04.2019

Sumqayıtda “Kob Dostu” Fəaliyyətə Başlayıb
10:38 18.04.2019

SABİQ PREZİDENT İNTİHAR EDİB - PERUDA
10:21 18.04.2019

10 milyon manata zavod özəlləşdirildi - Sahibkar 2 milyon 800 min manatliq borcu da ödəyəcək
10:05 18.04.2019

Təmas xəttində növbəti monitorinq - Proses insidentsiz başa çatib
09:48 18.04.2019

Məşhur kinoşirkət "Notr Dam"ın bərpasına 5 milyon dollar ayırdı
09:33 18.04.2019

Çempionlar Liqasında bütün yarımfinalçılar müəyyənləşdi
09:15 18.04.2019

Səfər Mehdiyev: DGK büdcəyə proqnozdan 52 milyon manat artıq vəsait köçürüb
22:05 17.04.2019

Azərbaycan Prezidenti yanında Vətəndaşlara Xidmət və Sosial İnnovasiyalar üzrə Dövlət Agentliyinin işçilərinin sayı artırılıb
21:54 17.04.2019

Qadınlar qadınların çantalarını oğurladılar
21:38 17.04.2019

Sabah yağış yağacaq
21:21 17.04.2019

Təhsil naziri direktorlarla görüş keçirdi
21:04 17.04.2019

Efir məkanının təhlükəsizliyi və kənar yayımlara qarşı mübarizənin gücləndirilməsi ilə bağlı tədbirlər planı hazırlanacaq
20:47 17.04.2019

Burcu hamilədir?
20:32 17.04.2019

Bülent Ersoyu fanatı güllələyib, böyrəyinin biri götürülüb
20:15 17.04.2019

Salyan sakinindən külli miqdarda narkotik maddə götürülüb
20:00 17.04.2019

AQTA adından rüşvət alan növbəti dələduzun görüntüləri yayıldı - FOTOLAR
19:42 17.04.2019

Bakıda qəza zamanı xəsarət alan Gəncə sakini xəstəxanada ölüb
19:24 17.04.2019

Prezident İlham Əliyev Sumqayıt Şəhər Məhkəməsinin hakiminin səlahiyyətlərinə vaxtından əvvəl xitam verdi
19:07 17.04.2019

Kəşf etdiyi mobil tətbiq sayəsində 54 milyon dollar qazanan Caret Ci - FOTOLAR
18:50 17.04.2019

Briliant Dadaşova: - "Bu gün bir-iki nəfərin arxası var"
18:33 17.04.2019

Müğənni qaldığı oteldən 150 min təzminat istəyir
18:15 17.04.2019

Öldüyünü zənn etdilər
17:58 17.04.2019

Prezident İlham Əliyev Vidadi İsayevi ordenlə təltif edib
17:37 17.04.2019

Hadise anasına 750 minlik villa aldı
17:17 17.04.2019

Marketlərdən oğurluq edən şəxslər saxlanılıb - FOTOLAR
17:00 17.04.2019

Eldar Qasımov əsəbləşdi - "ATV Maqazin 10lar"-da - VİDEO
16:42 17.04.2019

Şirvanda su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin yenidən qurulmasına maliyyə vəsaiti ayrılıb
16:25 17.04.2019

Bakıda dənizdən qadın meyiti tapıldı - FOTOLAR
16:16 17.04.2019

Faiq Qarayev milliyə qayıtdı?
15:58 17.04.2019

Röya yenə soyundu - FOTOLAR
15:50 17.04.2019

"Elektron məhkəmə" informasiya sistemində 100 minə yaxın qərar yerləşdirilib
15:45 17.04.2019

“Süreyya” şizofren imiş... - VİDEO
15:27 17.04.2019

Prezident İlham Əliyev Qusarda avtomobil yolunun tikintisinə 3 milyon manat ayırıb
15:00 17.04.2019

Azərbaycan teatrlarına maliyyə vəsaiti ayrılıb
14:50 17.04.2019

Aygün Şükürova "Axşamın oyunu"-da - "O qədər dəyərlisən ki" - VİDEO
14:49 17.04.2019

Tələbə təqaüdlərinə dəyişiklik edildi
14:32 17.04.2019

İlqar Mikayıloğlu oğlu ilə - FOTOLAR
14:14 17.04.2019

"Hürrəm Sultan" cazibadar geyimdə - FOTOLAR
14:00 17.04.2019

Talıb Tale atasının son arzusunu yerinə yetirə bilmədi: - "Peşimanlığını çəkirəm..."
13:39 17.04.2019

Mənzildə yanğın olub, ölən var - Bakıda
13:20 17.04.2019

Bütün xəbərlər