Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

İri dövlətlər erməniləri necə marionetə çevirdi?

İri dövlətlər erməniləri necə marionetə çevirdi?
607 dəfə oxunub

“Böyük Ermənistan” yaradılması ideyasının sayıqlama olduğunu ermənilər “erməni məsələsi”nin meydana çıxmasından sonrakı bütün dövrlərdə əla anlayırdılar. Hətta 1914-1918-ci illər Birinci Dünya müharibəsi başlamazdan öncə, gələcək hərbi əməliyyatlar teatrının ərazisinə – Türkiyəyə və Zaqafqaziyaya yayılmış ermənilərin cəlb edilməsi ilə bağlı Antantanın “Daşnaksütyun”a təklifindən də bu aydın görünür. Onlar ermənilərə “Böyük Ermənistan” yaratmağı təklif etməklə erməniləri öz məqsədləri uğrunda marionetə çevirmək istəyirdilər. Türkiyə ermənilərinə “azadlıq” və hətta “muxtariyyət” vəd etməklə, Rusiya, Fransa və İngiltərə onların əvvəla, Türkiyənin özündə türk hökumətinə qarşı çıxmalarına (Türkiyə ermənilərinin üsyan və könüllü dəstələri) çalışırdılar, ikincisi isə yeddi vilayət və Kilikiyanın zənginliyi haqqında vədlərdən başları dumanlanmış Rusiya ermənilərindən isə cəza ekspedisiyalarında, avanqard, kəşfiyyat dəstələrində, dinc əhalinin qırılmasında, ərazinin türklərdən təmizlənməsində və türk cəbhəsində çar ordusu üçün “sanitar” xidmətinin göstərilməsində istifadə etməyi nəzərdə tutmuşdular. Birinci Dünya müharibəsi ərəfisində Rusiya, Fransa və İngiltərənin planı belə idi.

Döyüşən tərəflərin ikinci qrupu da Almaniya başda olmaqla “ermənifil” rolunda çıxış edir. Alman-türk layihəsi Türkiyə ermənilərinə islahatlar, güzəştlər, Rusiya ermənilərinə isə muxtariyyət vəd edir. Onlar istəyirdilər ki, türk və rus erməniləri onların tərəfində çıxış etsinlər. Beləcə erməniləri öz tərəfinə çəkmək uğrunda mübarizə gedirdi. İstanbuldakı rus müşaviri Qulkeviç hələ dünya müharibəsinin əvvəllərində ermənilərin rəğbətini qazanmaqla bağlı yazırdı: “…Rusiya dövləti erməniləri əsrlər boyu davam edən köləlikdən qurtarmaq və onlara muxtariyyər bəxş etmək niyyətini təntənəli surətdə elan etməlidir. Şübhəsiz ki, belə bir manifestin yoxluğu həm Türkiyə, həm də Almaniyada hiss olunacaq və əleyhimizə istifadə ediləcəkdir. Bizə məlum olduğu kimi, Almaniya son dövrlərdə ermənilərin rəğbətini qazanmaq üçün böyük səy göstərir və Osmanlı imperiyasını bizim katolikosa manifest vasitəsilə elanından imtina etdiyimiz muxtariyyəti ermənilərə bəxş etməyə meylləndirə bilər” (“Bütün ermənilərin katolikosu” V Gevork “Daşnaksütyun”un tapşırığı ilə türk Ermənistanının “muxtariyyət”i ilə bağlı çara müraciət etmişdi). Gözlənilən rus manifestinin əvəzinə, türk manifestinin ortaya çıxması isə ermənilər arasında təfriqə yarada, ermənilərin gözündə rus adının cazibəsinə zərbə vura və məlum dərəcədə qoşunlarımızın Ermənistanda vəzifəsini ağırlaşdıra bilər.”

Bununla belə, çarizm ermənilərə doğru addım atır və Şərqi Anadoluda  və Kilikiyanın dörd sancağında “muxtar özünüidarəetmə”, eləcə də rus Ermənistanında “islahatlar” kimi “hədiyyə” vəd edir.

Təbii ki, ermənilər daha çox ərazi təklif edilən variantı bəyənirlər və Rusiyaya öz xidmətlərini təklif edirlər. Ermənilər 1905-1906-cı illərdə artıq Zaqafqaziya ərazisində törətdikləti erməni-azərbaycanlı qırğını nəticəsində azərbaycanlılardan torpaq qoparmağa və həmin ərazilərdə Türkiyə, İran və digər Kiçik Asiya ölkələrindən erməni köçkünlərinin yerləşdirilməsinə nail olmuşdular.

“Ermənilərin taleyi” ilə məğul olan Rusiya hərbi məqsədlər güdürdü. Amma həm də digər məqsədləri var idi. Birincisi, Rusiya türk boğazlarını, Şərqi Anadolu və Kilikiyanı ələ keçirməyə çalışırdı. İkincisi isə Dardanel və Bosforu ələ keçirməklə Rusiya Şərqi Anadolu vilayətlərində özünə dayaq yaratmaq istəyirdi. “Çarın erməni məsələsi ilə bağlı planından danışan çar naziri Lobanov-Rostovski tamamilə birmənalı olaraq bildirirdi ki, “çarizmə ermənilərsiz Ermənistan lazım idi”. O, ermənilərin məhv edilməsi bahasına Türkiyə Ermənistanını ələ keçirməyi və orada kazak qəsəbələri və drujinalarını yaratmağı nəzərdə tuturdu”. (“Революционный Восток”, №2-3 (36-37), М.1936)

1905.az

BUNU DA OXU

Obama 11 milyon dollara malikanə alıb
Ailə həyatı qurmağa hazırlaşan gənclərə ətrafdakılar niyə dəstək olmadı? - “Bizimləsən”də - VİDEO
Kosmonavtlar da unudulmadı - Onlara yeni il hədiyyəsi aparıldı
“Çelsi”nin transfer qadağası ləğv edildi
Bu gün 650 min ağac əkiləcək - Kampaniya bütün bölgələri əhatə edəcək - VİDEO
Xəbər lenti

Sahibkarlar üçün yeni imkan - Yeni portal istifadəyə verildi
17:30 10.12.2019

“Azərbaycan Könüllülük Həftəsi” yekunlaşdı - Layihədə 15 mindən çox könüllü iştirak edib
16:43 10.12.2019

Çexiyada xəstəxanada silahlı insident baş verib - Altı nəfər ölüb, iki nəfər yaralanıb
16:19 10.12.2019

Üç aylıq körpənin ölüm səbəbləri araşdırılır - “Bizimləsən”də - VİDEO
15:19 10.12.2019

Yeni yerli pomidor sortu yaradılıb - Yeni sort fermerlərə ucuz satılacaq - VİDEO
14:12 10.12.2019

Ərdoğan mübahisələrə son qoydu - Türkiyə “S-400”lərdən imtina etməyəcək
13:50 10.12.2019

Minik maşını qəfil yandı - Yanğına səsgücləndiricilər səbəb olub
13:31 10.12.2019

Lavrov Trampla görüşəcək - İki ölkə arasında münasibətlər müzakirə olunacaq
13:10 10.12.2019

Bakıda ticarət mərkəzində yanğın başlayıb - Əraziyə helikopter cəlb olunub - FOTOLAR
10:40 10.12.2019

Obama 11 milyon dollara malikanə alıb
10:12 10.12.2019

Tarixdə bu gün - 10 Dekabr - Nobelin təqdimatı, İnsanların hüququ, İşıqfor, Futbol...
09:35 10.12.2019

Yağış sürüşmə zonalarında aktivlik yaradıb - Bibiheybətdə xırda uçqunlar baş verib
21:50 09.12.2019

Ən hündür yolka “Azneft”də qurulacaq - Şaxta Baba və Qar qız olmaq üçün rüsum da bəlli oldu
21:35 09.12.2019

Sürücülər üçün təcrübə meydançası açılıb - Sürücülük vəsiqəsi üçün yeni texnologiya tətbiq edilir
21:15 09.12.2019

Baramaçılıqda bir ilk - Gələn ildən süni yem istehsalına başlanılır
20:48 09.12.2019

Türkiyədə terror aktı törədilib - İki hərbçi şəhid olub
20:25 09.12.2019

Binəqədidə "Könüllülük Həftəsi" keçirildi - Fəal gənclərə sertifikat təqdim edildi
19:48 09.12.2019

Sabah hava necə olacaq?
19:04 09.12.2019

Azərbaycanla Rusiya arasında üç sənəd imzalandı
18:33 09.12.2019

İqtisadiyyat nazirləri görüşdü - Niyyət Protokolu imzalandı - FOTOLAR
18:21 09.12.2019

2019-cu ilin ən çox qazanan musiqiçiləri - Siyahı
18:12 09.12.2019

“Trend of the Year 2019” mükafatları - “ATV Xəbər” və “ATV Səhər” verilişləri təltif edildi - FOTOLAR
17:50 09.12.2019

Bakı şəhəri Suraxanı rayonunun Yeni Suraxanı qəsəbəsinin daxili yollarının əsaslı təmiri ilə bağlı əlavə tədbirlər barədə - Sərəncam
17:10 09.12.2019

“Azərbaycan Respublikası Dövlət Neft Fondu Müşahidə Şurasının yeni tərkibinin təsdiq edilməsi haqqında” Sərəncamda dəyişiklik edildi
16:54 09.12.2019

MSK-nın bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar maarifləndirmə tədbirləri davam edir
16:30 09.12.2019

Hansı rayonlarda subasma olub? - “Azərsu” rəsmisi problemin səbəblərini açıqladı
16:06 09.12.2019

İran ABŞ hərbi bazasını raket atəşinə tutub?
15:43 09.12.2019

Prezident İlham Əliyev Rusiyanın İqtisadi İnkişaf nazirinin başçılıq etdiyi nümayəndə heyətini qəbul edib
15:30 09.12.2019

Tramp İrana təşəkkür etdi - Rəsmi Tehranla Vaşinqton razılıq əldə edə bilər
15:03 09.12.2019

Mikroavtobus və minik maşını toqquşdu - Sürücü xəsarət aldı
14:58 09.12.2019

Tovuzda dəm qazından zəhərlənmə olub - İki qadın xəstəxanaya yerləşdirilib
14:40 09.12.2019

Xələf Xələfov: “Demarkasiya prosesi növbəti 2-3 ildə yekunlaşacaq”
14:22 09.12.2019

Rusiya idmanına şok zərbə - 4 illik qadağa qoyuldu
14:14 09.12.2019

Şahzadə Trampa başsağlığı verib - Hərbi bazaya hücum terror kimi dəyərləndirilir
14:07 09.12.2019

Trampla Lavrov Vaşinqtonda görüşəcək
13:58 09.12.2019

Astarada dəhşətli hadisə - Dostunu öldürüb, evi yandırdı
13:44 09.12.2019

Yük maşını idarəetməni itirərək qəza törədib - Avtomagistralda tıxac yaranıb
13:35 09.12.2019

Yollarda sürət həddi endirilib
13:13 09.12.2019

Dəm qazı növbəti dəfə ailə faciəsinə səbəb oldu
12:47 09.12.2019

Tarixdə bu gün – 9 Dekabr - "Maus"un yaranması, Korrupsiyaya Qarşı Mübarizə Günü və Kirk Duqlas
12:22 09.12.2019

Lənkəranda zəlzələ olub
11:41 09.12.2019

“Həmrəy olaq” - Konsert proqramı təqdim olundu
21:48 07.12.2019

Şahin Mustafayev Nazirlər Kabinetinin Yol Hərəkəti Təhlükəsizliyi Komissiyasının sədri təyin edilib
18:35 07.12.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Şirvanda seminar-müşavirə keçirilib
18:10 07.12.2019

“Xalça diyarına səyahət" - Uşaq festivalında möhtəşəm anlar yaşanıb
17:52 07.12.2019

Sabah yağış yağacaq
17:30 07.12.2019

Ailə həyatı qurmağa hazırlaşan gənclərə ətrafdakılar niyə dəstək olmadı? - “Bizimləsən”də - VİDEO
14:33 07.12.2019

Tramp Dünya Bankını Çinə kredit verməyi dayandırmağa çağırıb
14:09 07.12.2019

Yada düşər xatirələr. 2005-ci il. - Abbas Bağırov - "Məhəbbətin qüdrəti" - VİDEO
13:44 07.12.2019

Kosmonavtlar da unudulmadı - Onlara yeni il hədiyyəsi aparıldı
13:20 07.12.2019

Kirayə mənzillər necə satılacaq? - Qaydalar açıqlandı - VİDEO
12:53 07.12.2019

Avstraliyada meşə yanğınları - Dörd nəfər ölüb, 30 nəfərdən çox xəsarət alan var
12:30 07.12.2019

Qaz sayğacları ilə bağlı qanunsuz pul yığılır - “Azəriqaz”dan abonentlərə xəbərdarlıq - VİDEO
12:11 07.12.2019

Avtomobillərin toqquşması ölümlə nəticələndi - Qəbələdə - FOTOLAR
11:51 07.12.2019

Qırğızıstanın sabiq Baş nazirlərinə hökm oxunub - FOTOLAR
11:32 07.12.2019

Vətəndaşların problemlərinin həlli diqqət mərkəzindədir - VİDEO
11:11 07.12.2019

“Danışan məktub” filmi yeni versiyada - Görmə və eşitmə məhdudiyyəti olan şəxslər üçün hazırlanıb - VİDEO
10:49 07.12.2019

Taliban 10 polis əməkdaşını qətlə yetirdi - Əfqanıstanda şiddətli atışma
10:25 07.12.2019

AFFA İcraiyyə Komitəsinin iclasının vaxtı açıqlandı
10:06 07.12.2019

Xaçmazda ağır avtoqəza - Sürücü və sərnişin dünyasını dəyişdi
09:45 07.12.2019

“KOB DOSTU”nun sayı artır - Lənkəran və Cəlilabadda da fəaliyyətə başladı
20:49 06.12.2019

Braziliyanın BMT-yə 415 milyon dollar borcu var - Ölkə səsvermə hüququndan məhrum edilə bilər
20:25 06.12.2019

TRASEKA hökumətlərarası komissiyasının 14-cü iclası - Bakı Bəyannaməsi qəbul edildi - FOTOLAR
20:00 06.12.2019

Rusiya pomidor idxalına qadağa qoyur - Qadağa Azərbaycana təsir edə bilərmi?
19:33 06.12.2019

“Putinlə təkbətək görüşdən qaç” - Poroşenkodan Zelenskiyə məsləhət
19:10 06.12.2019

Tramp iddiaları təkzib etdi - “ABŞ Yaxın Şərqə əlavə qüvvə göndərməyəcək”
18:45 06.12.2019

Ağacəkmə aksiyası bölgələri də əhatə edib - Tovuz və Qaxda 30 min ağac əkilib
18:28 06.12.2019

Həlak olan neftçilərin xatirəsi anıldı - SOCAR-ın əməkdaşları 100 min ağac əkdi
18:10 06.12.2019

Daha bir müəssisə bağlandı - Küçədən yığılan butulkalardan istifadə edilirmiş
17:44 06.12.2019

“YAP seçkidə yaxından iştirak edəcək” - Əli Əhmədov parlamentin buraxılmasından danışdı
17:21 06.12.2019

“Soyuq əllər, isti ürək” yarmarkasında maraqlı anlar - VİDEO
17:00 06.12.2019

Bələdiyyə seçkilərinə hazırlıq - Şirvanda seminar-müşavirə keçirilib
16:45 06.12.2019

Aqrar sığortanın tətbiqi - Yeni sistem hansı istiqamətləri əhatə edəcək?
16:25 06.12.2019

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şamaxı rayonunda ağacəkmə aksiyasında iştirak ediblər - FOTOLAR
16:22 06.12.2019

Prezident İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əliyeva Şamaxıda Şahxəndan türbəsinin ətrafında aparılan abadlıq işləri ilə tanış olublar - FOTOLAR
16:13 06.12.2019

Xalq yazıçısı Anarla görüş keçirilib - BSU-da “Qələmin əfsunu” adlı tədbir təşkil olunub
16:07 06.12.2019

Ağacəkmə aksiyası - ATV- də nəcib təşəbbüsə qoşuldu - FOTOLAR
16:06 06.12.2019

“Çelsi”nin transfer qadağası ləğv edildi
15:45 06.12.2019

Nəbi Xəzrinin 95 illiyinə həsr olunmuş tədbir keçirilib
15:25 06.12.2019

Şənbə günü hava necə olacaq?
15:06 06.12.2019

Bütün xəbərlər