Əlaqə: (012) 497-46-21 [email protected]

ATV.AZ×

Alternativ enerji zamanı gəlir - Nədən işıq alacağıq?-VİDEO - VİDEO

Alternativ enerji zamanı gəlir - Nədən işıq alacağıq?-VİDEO - VİDEO
4774 dəfə oxunub

 

 Günəş, külək və digər alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrindən istifadə bir çox dünya ölkələrində energetika sahəsinin əsas qollarından biridir. Nəzərə alsaq ki, Azərbaycanda ildə 300 günəşli və 270 küləkli gün var, deməli bu sahənin inkişafı ölkəmiz üçün daha səmərəlidir. Azərbaycan alimləri də “yaşıl” enerji mənbələrinin istifadəsi istiqamətində yorulmadan çalışır. Bəs çatışmayan nədi?

Amerika Birləşmiş Ştatlarının Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin hər il dərc olunan “The World Factbook” kitabının və  BP şirkətinin  “dünya energetikasına statistik baxış - 2014” hesabatına əsasən dünya ölkələrinin ümumi neft ehtiyatları təxminən 240 mlrd tonn, təbii qaz ehtiyatları isə 185 – 200 trln. kubmetr təşkil edir. Nəzərə alsaq ki, neft, təbii qaz və mövcud bütün yanacaq ehtiyatlarının tükənmə müddəti orta hesabla 100 il təşkil edir, deməli alternativ və bərpa olunan enerji mənbələrindən dünya miqyasında istifadə artıq zərurətdir. 2013 – cü ildə dünyanın enerji istehlakının təxminən 21 %-i bərpa olunan enerji resursları hesabına təmin olunub. Azərbaycan özünün əlverişli təbii şəraiti ilə kifayət qədər alternativ və bərpa olunan enerji potensialına malikdir. Ölkəmizdə yaşıl energetikanın inkişafı üçün 2013-cü ildən etibarən Dövlət Agentliyi fəaliyyət göstərir. 1 il ərzində alternativ və bərpa olunan enerji mənbələri sahəsində kifayət qədər işlər görülüb. Lakin ölkəmiz üçün bu hələ başlanğıcdır.

Hər bir kilovat-saat elektrik enerjisinin istehsalına bu gün Azərbaycanda təqribən 0,3 kubmetr qaz istifadə olunur, əgər biz, bu elektrik enerjini günəşin, küləyin və digər bərpa olunan enerji mənbələrinin hesabına əldə edə bilsək,  hər kilovat saata görə, biz 0,3 kubmetr qaza qənaət edə biləcəyik və bu qaz bizim gələcək nəsillərimiz üçün saxlanıla bilər.

Ümumiyyətlə, bu sahənin inkişafı üçün çatışmayan cəhətlər hansılardır?

  Çatışmayan cəhət vaxtdır.

Günəş enerjisindən istifadə etməklə alınan istilik enerjisinin həcmi elektrik enerjisi ekvivalentində kifayət dərəcədə yüksəkdir. Misal üçün, bu göstərici ABŞ-da 600 MVt, Fransada 100 MVt, İsraildə 100 MVt, Türkiyədə 50 MVt səviyyəsindədir. Hazırda Azərbaycanda tikilən Günəş elektrik stansiyalarının ümumi qoyuluş gücü 10 MVt-dır. İndiyə qədər mövcud bütün günəş elektrik stansiyalarından 170 gün ərzində 1 mln. KVt elektrik enerjisi istehsal olunub. Bu isə 300 min Kub.m qazın sərfiyyatına qənaət deməkdir.

 

1 mln. KVt elektrik enerjisi istehsal etmək üçün 300 min  kub.m qazdan istifadə etmək lazımdır, biz qazdan istifadə etmirik, yəni qaza qənaət olunur, bu qənaəti də biz hesablasaq bu təxminən 30 min manat vəsait təşkil edir.

Nəzərə alsaq ki, təkcə paytaxtda aylıq elektrik enerjisinin sərfiyyatı 800 mln. KVt-saat təşkil edir, deməli yaşıl enerjinin istehsal etdiyi elktrik enerjisi böyük gücə malik deyil. Lakin yaxın gələcəkdə bərpa olunan enerji mənbələrinin istifadəsi daha da artacaq. Qobustan Hibrid Elektrik Stansiyası, Biləsuvar qaçqın şəhərciyi, Masallı İdman Kompleksi ilə yanaşı Sumqayıt, Səngəçal və Pirallahıda günəş elektrik stansiyaları fəaliyyətə başlayacaq. Dövlət proqramında nəzərdə tutulan layihələrlə yanaşı Azərbaycan alimləri də bu istiqamətdə fəaliyyətini davam etdirir. Milli Elmlər Akademiyasının Radiasiya problemləri İnstitunun «Bərpa olunan Enerji Növlərinin Çevrilmələri» laboratoriyasının rəhbəri Pərviz Rzayev və laboratoriyanın aparıcı elmi işçisi Oktay Salamov Istilikakkumulyasiyaedici maddə kimi bitumdan istifadə oluanan yastı günəş kollektoru ixtira ediblər. Alimlər bildirir ki, bu qurğunun dünyada alternativi yoxdur. Belə ki, Istilikakkumulyasiyaedici maddə yastı günəş kollektoruna təxminən 30 dəqiqə suyun dərəcəsini müəyyən olunan normada saxlamaq imkanı verir.

Qaynar su vasitəsi ilə istilik təhcizatının təmin olanması ən çətin obyektlərdə, həmçinin ucqar rayonlarda və adalarda, yanacağın daşınması böyük vəsait tələb edən yaşayış obyektlərində yastı günəş kollektorunun istifadəsi olduqca əlverişlidir. Lakin hazırlanan modeli hələki tam mükəmməl hesab etmək olmaz, kollektorun nəzəri tələblərə cavab verməsi üçün müxtəlif təcrübələr aparılmalıdır. Alimlər bildirir ki, bu sahənin inkişafı üçün böyük imkanlar var. Yastı günəş kollektoru ilə yanaşı digər ixtiralar hələki kağız üzərindədir. Bu yenilikləri həyata keçirmək üçün kifayət qədər vəsait ayrılmalıdır. Məsələnin başqa bir tərəfi ixtira olunan qurğuların dünya bazarında təlabata cavab verməsidir. Bu sahənin inkişafında ABŞ, Avropa Birliyi ölkələri və Çin qabaqcıl mövqe tutur. Misal üçün Almaniya 2050-ci ilə qədər elektrik enerjisinə olan tələbatın 100%-ni fotoelektrik günəş panelləri hesabına ödəməyi planlaşdırır. Belçikada günəş enerjisi ilə çalışan sərnişin qatarı fəaliyyət göstərir. Ölkəmizdə yaşıl enerji qurğularının ictimai yerlərdə istifadə olunmasında bariz nümunə isə “piyadalara yol ver” nişanlarının üzərində quraşdırılan günəş batareyalarıdır.

“Həftə sonu” 

BUNU DA OXU

İndiyədək Azərbaycanda COVID-19 xəstələrinin donoru olmaq üçün 150 nəfər müraciət edib
Ermənistanın təxribatları nəticəsində 2734 ev, 98 yaşayış binası və 500 mülki obyekt yararsız vəziyyətə düşüb
Neft Fondu Seuldakı daşınmaz əmlakını satıb
UEFA-dan Avro-2020 açıqlaması
Balaş Qasımovun komandası “Kim? Harada? Nə vaxt?” intellektual yarışmasının payız finalının qalibi olub
Xəbər lenti

Mövlud Çavuşoğlu: Azərbaycanın ərazi bütövlüyü hər kəs tərəfindən qeyd-şərtsiz dəstəklənməlidir
15:00 04.11.2020

Cəbhənin Ağdərə istiqamətində düşmənin UAZ-ı sıradan çıxarılıb
14:04 04.11.2020

Fuad Muradov: Azərbaycan və Türkiyə icmaları dünyanın 50-dən çox ölkəsində birgə fəaliyyət göstərir
13:36 04.11.2020

İndiyədək Azərbaycanda COVID-19 xəstələrinin donoru olmaq üçün 150 nəfər müraciət edib
12:58 04.11.2020

Ermənistanın təxribatları nəticəsində 2734 ev, 98 yaşayış binası və 500 mülki obyekt yararsız vəziyyətə düşüb
12:42 04.11.2020

Donald Tramp: Biz seçkilərdə qalib gəlirik
12:14 04.11.2020

Leyla Abdullayeva: Ermənistan prezidenti RBK kanalına müsahibəsində faktları təhrif edib
11:50 04.11.2020

Çempionlar Liqasında 3-cü tura start veridi
11:21 04.11.2020

Əlcəzair prezidenti koronavirusa yoluxub
11:00 04.11.2020

HİKMƏT HACIYEVDƏN AÇIQLAMA - KƏNDLƏRİMİZ ARTİLLERİYADAN ATƏŞƏ TUTULUR
10:34 04.11.2020

CƏBHƏDƏ SON VƏZİYYƏT
10:10 04.11.2020

ABŞ-da prezident seçkilərini, hələ ki, Donald Tramp öndə aparır
09:49 04.11.2020

Azərbaycanda koronavirus infeksiyasına daha 1242 yoluxma faktı qeydə alınıb
15:00 03.11.2020

Neft Fondu Seuldakı daşınmaz əmlakını satıb
14:36 03.11.2020

Adil Əliyev: Ermənistana qarşı sanksiyalar tətbiq edilməsi üçün hələ də gec deyil
14:07 03.11.2020

Bakıda yağış yağacaq
13:45 03.11.2020

Ronaldu ən yaxşı bombardirlər siyahısında liderdir
13:24 03.11.2020

DÜŞMƏN ATƏŞKƏSİ POZDU LİD - MEŞƏDƏ YANĞIN BAŞLADI
12:59 03.11.2020

BMT SƏNƏD YAYDI - ERMƏNİSTANIN UŞAQLARI ƏSGƏR KİMİ CƏLB ETMƏSİ PİSLƏNİB
12:36 03.11.2020

BMT-NİN İNSAN HÜQUQLARI ÜZRƏ ALİ KOMİSSARI ERMƏNİSTANIN HÜCUMLARINI PİSLƏDİ
12:13 03.11.2020

Bu gün Çempionlar Liqasında 3-cü tura start veriləcək
11:48 03.11.2020

UEFA-dan Avro-2020 açıqlaması
11:22 03.11.2020

ABŞ-DA 59-CU ÜMUMİ SEÇKİLƏR KEÇİRİLİR
11:00 03.11.2020

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
10:34 03.11.2020

ANAMA 28 əməliyyat həyata keçirib
10:10 03.11.2020

Cəbhədə noyabrın 3-nə olan son vəziyyət
09:48 03.11.2020

Azərbaycan Prezidenti: Paşinyanın Rusiya Prezidentinə məktub göndərməsi, əslində, Ermənistanın məğlubiyyətinin etirafıdır
14:55 02.11.2020

PAŞİNYAN MƏĞLUBİYYƏTƏ GÖRƏ RUSİYANI GÜNAHLANDIRIR
12:56 02.11.2020

BİNƏLİ YILDIRIM AZƏRBAYCANA DƏSTƏYƏ GƏLDİ
12:30 02.11.2020

Вüşmənin Su-25 döyüş təyyarəsi də məhv edilib
12:03 02.11.2020

BAŞ PROKURORLUQDAN AÇIQLAMA - QARABAĞDA QIZIL YATAQLARINDAN QANUNSUZ İSTİFADƏ EDƏNLƏR BEYNƏLXALQ AXTARIŞA VERİLİB
11:44 02.11.2020

RUSİYA SƏFİRLİYİ ERMƏNİ YALANINI İFŞA ETDİ
11:20 02.11.2020

Balaş Qasımovun komandası “Kim? Harada? Nə vaxt?” intellektual yarışmasının payız finalının qalibi olub
10:57 02.11.2020

Cəbhədə noyabrın 2-nə olan son vəziyyət
10:32 02.11.2020

İzmirdə 3 yaşlı qız 65 saat sonra dağıntılar altından sağ çıxarılıb
10:10 02.11.2020

Hikmət Hacıyev ermənilərin saxtakarlığını ifşa edib - FOTOLAR
09:49 02.11.2020

Prezident: Yeddi rayon bizə qaytarılmalıdır, Dağlıq Qarabağdan qovulmuş azərbaycanlılar da oraya qayıtmalıdır
12:54 31.10.2020

Azərbaycan Prezidenti: Bizdə “Amnesty International” və “Human Rights Watch”ın qərəzliliyi ilə bağlı böyük şübhələr var
12:45 31.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Bizim cavabımız sərt oldu, amma onlar buna layiq idilər
12:33 31.10.2020

Ceyhun Bayramov: Həmrəyliyimiz, dəstəyimiz, dualarımız sizinlədir, qardaş Türkiyə!
12:18 31.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Ordusu Cəbrayılın, Zəngilanın və Qubadlının 9 kəndini işğaldan azad edib
15:15 30.10.2020

Baş prokuror: Ermənistan ordusunun mülki əhalini atəşə tutması nəticəsində 7 ailə tamamilə məhv olub
15:01 30.10.2020

Cari ildə 234,7 min ton meyvə-tərəvəz idxal edilib
14:37 30.10.2020

TÜRKİYƏNİN SABİQ BAŞ NAZİRİ DÜNYASINI DƏYİŞİB
12:19 30.10.2020

Maradona - 60! - VİDEO
11:58 30.10.2020

Avropa Liqasında gecənin nəticələri
11:33 30.10.2020

FHN: Ermənistan ölkəmizə qarşı növbəti ekoloji terror aktları törədib
11:09 30.10.2020

ANAMA-ya Ağcabədi, Ağdam, Bərdə, Cəbrayıl, Füzuli, Goranboy, Tərtər rayonları ərazisinə mərmilərin düşməsi barədə müraciət daxil olub
10:44 30.10.2020

"Qarabağ" İstanbudla "Vilyarreal"a uduzdu
10:20 30.10.2020

Müdafiə Nazirliyi cəbhədəki son vəziyyəti açıqlayıb
09:57 30.10.2020

Ermənistanın iki Su-25 təyyarəsi məhv edilib
14:06 29.10.2020

Prezidentin Mətbuat Xidmətinin məlumatı
13:38 29.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva qardaş Türkiyə xalqını 29 Oktyabr – Respublika Günü münasibətilə təbrik edib
13:05 29.10.2020

MN: Azərbaycan HHQ-nin aviasiya vasitələri bugünkü döyüşlərdə tətbiq olunmayıb
12:46 29.10.2020

Hikmət Hacıyev: Azərbaycan Ordusu düşmənin cavabını verir və onları iti qovan kimi qovuruq
12:22 29.10.2020

UNİCEF MÜNAQİŞƏ İLƏ BAĞLI BƏYANAT YAYIB
12:00 29.10.2020

CEYHUN BAYRAMOV Aİ-nin ALİ NÜMAYƏNDƏSİ İLƏ DANIŞIB
11:35 29.10.2020

"Qarabağ" "Vilyarreal"a qarşı
11:14 29.10.2020

Çempionlar Liqasında 2-ci tura yekun vurulub - Nəticələr
10:52 29.10.2020

Müdafiə Nazirliyi: Döyüş əməliyyatları əsasən cəbhənin Xocavənd, Füzuli və Qubadlı istiqamətlərində davam edib
10:30 29.10.2020

“MÜLKİ ŞƏXSLƏRİN HƏDƏF ALINMASI QƏBULEDİLMƏZDİR” - AVROPA İTTİFAQINDAN DAĞLIQ QARABAĞ MÜNAQİŞƏSİ İLƏ BAĞLI BƏYANAT
10:07 29.10.2020

Qızıl Aypara cəmiyyətinin könüllüsü həlak olub - Bərdədə
09:45 29.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Azərbaycan Ordusu Zəngilan, Füzuli, Cəbrayıl və Qubadlı rayonlarının 13 kəndini işğaldan azad edib
16:40 28.10.2020

Prezident İlham Əliyev: Bərdə sakinlərinin qisası yerdə qalmayacaq və döyüş meydanında işğalçılara layiqli cavab veriləcək
16:25 28.10.2020

Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu nəticəsində ölənlərin sayı 19-a çatıb
15:10 28.10.2020

Baş Prokurorluq: Ermənistan ordusunun Bərdəni raket atəşinə tutması nəticəsində həlak olanların sayı 14-ə çatıb
14:39 28.10.2020

Düşmən Bərdəni yenidən “Smerç” raketləri ilə atəşə tutub
14:05 28.10.2020

Çempionlar Liqasında 2-ci tura start verilib - Nəticələr
13:40 28.10.2020

Gürcüstanda koronavirusa yoluxanların sayı 34 min 858-ə çatıb
13:18 28.10.2020

“SƏRHƏDSİZ REPORTYORLAR” FRANSALI JURNALSİTLƏRƏ TƏZYİQLƏRİ PİSLƏDİ
12:57 28.10.2020

ÇAVUŞOĞLUDAN SƏRT SÖZLƏR - “TƏHQİR ACİZLƏRİN SİLAHIDIR”
12:33 28.10.2020

"Barselona"nın prezidenti istefa verdi
12:11 28.10.2020

ERMƏNİ TƏXRİBATI NƏTİCƏSİNDƏ 69 MÜLKİ ŞƏXS HƏLAK OLUB
11:45 28.10.2020

ERMƏNİSTANDA FƏRARİLİYİN QARŞISINI ALMAQ ÜÇÜN CƏZALAR SƏRTLƏŞDİRİLİB
11:20 28.10.2020

İran parlamentinin sədri koronavirusa yoluxub
10:57 28.10.2020

Bu gün "Dünya Cüdo Günü" kimi qeyd edilir
10:34 28.10.2020

Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ermənistanın Bərdəyə raket hücumu nəticəsində həlak olanların yaxınlarına başsağlığı verib
10:10 28.10.2020

Cəbhədə oktyabrın 28-nə olan son vəziyyət
09:49 28.10.2020

HİKMƏT HACIYEV "EURONEWS" ÇƏKİLİŞ QRUPUNA HÜCUMU PİSLƏDİ
13:33 27.10.2020

Doqquz ayda Azərbaycan ən çox Rusiyadan məhsul idxal edib
13:10 27.10.2020

Bütün xəbərlər

ÇOX OXUNANLAR